Demianowska Jaskinia Lodowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Demianowska Jaskinia Lodowa
Ilustracja
Demianowska Jaskinia Lodowa
Państwo  Słowacja
Położenie Niżne Tatry
Dolina Demianowska
Długość ok. 1900 m
Deniwelacja 680 m
Wysokość otworów 740 m n.p.m.
Wysokość otworów
nad dnem doliny
90 m
Data odkrycia przed 1299
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Demianowska Jaskinia Lodowa
Demianowska Jaskinia Lodowa
Ziemia49°01′01″N 19°35′00″E/49,016920 19,583290
Demanova Ice Cave 27.jpg

Demianowska Jaskinia Lodowa (sł. Demänovská ľadová jaskyňa) – część ciągu Jaskiń Demianowskich na Słowacji, znajdująca się na obszarze Niżnych Tatr, w dolnej części Doliny Demianowskiej, w zachodnich stokach Demianowskiej Góry (1304 m) i Kurence (1284 m). Należy do najbardziej znanych lodowych jaskiń na świecie. W 2000 r. została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jej otwór znajduje się na wysokości 740 m n.p.m. Długość tej części jaskini wynosi 1,9 km, z czego turystom udostępniono 540 m.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Warunki do zalodzenia jaskini pojawiły się po zasypaniu gruzem (na skutek procesów wietrzeniowych na stoku) kilku pobocznych otworów, na skutek czego uniemożliwiona została wymiana powietrza w jej wnętrzu. Zimne powietrze, dostające się do jaskini zimą, jako cięższe utrzymuje się w jej dolnych partiach cały rok, a przesiąkające z powierzchni wody opadowe zamarzają w przechłodzonym wnętrzu. Lodowe wypełnienie w postaci lodu podłogowego, lodowych draperii, stalaktytów i stalagmitów znajduje się w dolnych partiach jaskini, zwłaszcza w komorze zwanej Kmeťov dóm. Ilość lodu w jaskini jest zmienna. Ostatni okres pełnego zalodzenia jaskini wiąże się z tzw. małą epoką lodową (XIV-XVIII w.)[1]

Poznanie[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia była znana od dawna, pierwotnie jako Jaskinia Smocza (słow. Dračia jaskyňa). Nazwa ta była używana jeszcze w latach 60. XX w. U źródeł tej nazwy stał fakt, że w jaskini znajdowano duże ilości kości niedźwiedzia jaskiniowego, które uznawano za szczątki mitycznych smoków. [2]. W 1911 r. pisał o niej Miloš Janoška w pierwszym słowackim przewodniku po Tatrach - jaskinia była już wówczas dość często odwiedzana, a przy jej wejściu istniał drewniany schron dla turystów. W przewodniku wspomniał o nowo odkrytych fragmentach jaskini, nazwanych Nový oddiel i Žuffovka (Dóm trosiek). Tę drugą w sierpniu 1909 r. eksplorowali Andrej i Pavol Žuffowie[3]. Z końcem lipca 1913 r. młodzi turyści Ladislav Žuffa i Pavel Komendák z Liptowskiego Św. Mikułasza oraz Ján Líška z Vrbicy (dziś dzielnica Liptowskiego Mikułasza) odkryli część zwaną Marta. Początkowo penetrowano jedynie wstępne partie jaskini - przez długie lata zgromadzony w niej lód tarasował przejście do jej dalszych partii (obecnia sala zwana Belov dóm). Za nimi odkryto dalszą jaskinię demianowskiego systemu jaskiniowego, o nazwie Čierna (nazwa od pobliskiej dolinki Čiernej). Jej fragment również został włączony w skład obecnej okrężnej trasy turystycznej[1].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Dolinie Demianowskiej. Jaskinia jest dostępna dla turystów w okresie od 15 maja do 30 września (w lipcu i sierpniu codziennie, w pozostałym okresie nieczynna w poniedziałki).[potrzebny przypis]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Vlček Lukáš: Osudy efemérnych jaskyň (2), w: "Krásy Slovenska" R. 93, nr 7-8/2016, s. 66-69
  2. Bendík Andrej: Tisícročné medvede z jaskýň, w: "Krásy Slovenska" R. LXXXVII, nr 5-6/2010, s. 52-53
  3. Marcel Lalkovič: Miloš Janoška a jeho záujem o jaskyne [w:] "Aragonit" nr 11 (2006), s. 74-76

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]