Dwuskrzydlowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dwuskrzydlowate
Ilustracja
Shorea robusta
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina dwuskrzydlowate
Nazwa systematyczna
Dipterocarpaceae Blume
Bijdr.: 222. 20 Sep-7 Dec 1825[2]

Dwuskrzydlowate (Dipterocarpaceae) – rodzina roślin z rzędu ślazowców. Obejmuje trzy podrodziny: Dipterocarpoideae z 13 rodzajami i 470 gatunkami, Monotoideae z 3 rodzajami i 30 gatunkami oraz monotypową Pakaraimaeoideae z jednym gatunkiem. Ta ostatnia znana jest tylko z Wyżyny Gujańskiej. Podrodzina Monotoideae obejmuje rodzaj Monotes występujący w równikowej Afryce i na Madagaskarze, Marquesia w tropikalnej Afryce i Pseudomonotes w Kolumbii (Ameryka Południowa). Przedstawiciele podrodziny Dipterocarpoideae odgrywają istotną rolę w lasach równikowych Azji południowo-wschodniej. Drzewa z ostatniej podrodziny, a zwłaszcza Dipterocarpus, Hopea, Shorea i Vatica, są dominującym źródłem drewna egzotycznego dla międzynarodowego rynku drzewnego. Z powodu nadmiernej eksploatacji i niszczenia siedlisk wiele gatunków dramatycznie zmniejsza swoje zasoby i staje się zagrożona. Poza drewnem wiele gatunków jest istotnym źródłem także innych produktów takich jak żywice (damara), kamfora, olejki eteryczne i oleje roślinne pozyskiwane z nasion[3].

Dipterocarpus costatus
Hopea ponga
Monotes kerstingii

Morfologia[edytuj]

Pokrój
W większości zimozielone drzewa, w tym osiągające ponad 70 m wysokości, rzadziej krzewy (Pakaraimaea)[3].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, często skórzaste, całobrzegie[3].
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe, rozwijają się szczytowo lub w kątach liści w gronach i wiechach, rzadziej w wierzchotkach. Działek kielicha jest pięć, są one trwałe i podczas owocowania znacznie się powiększają. Płatków korony jest 5 i są one wolne lub zrośnięte u nasady. Pręcików jest od 5 do wielu. Są one wolne lub częściowo pozrastane u dołu. Często łącznik między pylnikami przerasta główkę pręcika tworząc płonny wyrostek. Zalążnia jest górna lub wpół dolna, powstaje z 3–4 zrośniętych owocolistków wykształcających w poszczególnych komorach od 1 do kilku zalążków[3].
Owoce
Jednonasienne orzechy lub torebki opatrzone aparatem lotnym lub przynajmniej z zachowanymi, błoniastymi działkami[3]. Aparatem lotnym są 2, 3 lub 5 skrzydełek powstających ze zrastających się po przekwitnieniu w różnym stopniu działek kielicha[4].

Systematyka[edytuj]

Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jedna z rodzin z rzędu ślazowców Malvales, siostrzana dla Sarcolaenaceae w obrębie kladu różowych roślin okrytonasiennych[1].

ślazowce

Neuradaceae




wawrzynkowate Thymelaeaceae




Sphaerosepalaceae



arnotowate Bixaceae




czystkowate Cistaceae




Sarcolaenaceae



dwuskrzydlowate Dipterocarpaceae






morzyczystkowate Cytinaceae



rozcięgowate Muntingiaceae




ślazowate Malvaceae





Wykaz rodzajów[5][4]
  • podrodzina Pakaraimaeoideae

Przypisy

  1. a b P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2015-12-25].
  2. Robert W. Kiger, James L. Reveal: A comprehensive scheme for standardized abbreviation of usable plant-family names and type-based suprafamilial names. [dostęp 2015-12-25].
  3. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 130-131. ISBN 1-55407-206-9.
  4. a b Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 830. ISBN 83-214-1305-6.
  5. List of genera in family Dipterocarpaceae. W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Kew Royal Botanical Gardens. [dostęp 2015-12-25].