Dytiscus circumflexus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dytiscus circumflexus[1]
Fabricius, 1801
Ilustracja Hochdanza z publikacji Calwera i Jägera
Ilustracja Hochdanza z publikacji Calwera i Jägera
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze drapieżne
Rodzina pływakowate
Podrodzina Dytiscinae
Plemię Dytiscini
Rodzaj Dytiscus
Gatunek Dytiscus circumflexus
Synonimy
  • Dytiscus dubius Audinet-Serville, 1821
  • Dytiscus flavomaculatus Curtis, 1826
  • Dytiscus flavoscutellatus Latreille, 1804
  • Dytiscus pisanus var. kunstleri Peytoureau, 1894
  • Dytiscus perplexus Lacordaire, 1835

Dytiscus circumflexus – gatunek dużego, wodnego chrząszcza z rodziny pływakowatych i podrodziny Dytiscinae. Preferuje głębsze zbiorniki wodne. Zasiedla krainę palearktyczną.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten został opisany w 1801 roku przez Johana Christiana Fabriciusa na podstawie okazu z marokańskiego Tangeru[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Owad dorosły[edytuj | edytuj kod]

Duży chrząszcz[3], owalnie wydłużony i silnie błyszczący[4]. Ciało osiąga długość od 26[3] lub 32[4] do 32[3] lub 36[4] mm. Głowa jednolicie ciemna[3]. Obrzeżenie przedplecza żółte i stosunkowo wąskie, obecne po bokach oraz z przodu i z tyłu. Pokrywy jednolicie zielonkawoczarne[4] bądź metalicznie zielone[3]. Punktowanie na pokrywach samic gęściejsze, a u samców zredukowane. Wierzchołki wyrostków zabiodrza bardzo długie i spiczaste[4]. Spód odwłoka głównie zielony[3]. Wyrostki tylnych bioder spiczasto zakończone. Przednie stopy u samców wyposażone w przyssawki[4].

Larwa[edytuj | edytuj kod]

Głowa nieduża, stosunkowo szeroka, w obrysie trójkątnawa, o mocno łukowatej krawędzi nadustka na odcinku między kątami czołowymi. Na tergitach obecny podwójny, środkowy, ciemny pas, w środku którego leży wyraźny, żółtawy prążek szwowy. Biodra tylne 1,5 raza tak długie jak stopy. W tylnej części dolnego brzegu stóp brak jest włosów pływnych[5].

Wymiary larw (mm)[5]
długość

ciała

długość

głowy

maksymalna

szer. głowy

dł. przedostatniego

segmentu odwłoka

dł. ostatniego

segmentu odwłoka

długość

przysadek odwł.

I stadium: 30–35 3,5 3,15 1,9 3,5 2,4–2,45
II stadium: 35–40 5,5 5,0 3,0–3,5 5,0–5,5 3,4–3,5
III stadium: 50-60 7,5 7,0 5,0 8,7–8,8 5,0–5,5

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Zasiedla głównie głębsze, stałe zbiorniki wodne, jak stawy, duże glinianki i starorzecza. Ponadto spotykany w strefie przybrzeżnej rzek na odcinakach o słabym prądzie[4][5][6]. Również w wodach słonawych[4][6]. Larwy znajduje się od późnej wiosny do lata[5].

Rozprzestrzenienie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek palearktyczny[2]. W Europie wykazany został z Austrii, Balearów, Białorusi, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Estonii, europejskiej Turcji, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, byłej Jugosławii, Korsyki, Krety, Litwy, Luksemburgu, Łotwy, Malty, Mołdawii, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Rosji, w tym obwodu kaliningradzkiego, Sardynii, Słowacji, Słowenii, Sycylii, Szwecji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii, Włoch i Wysp Normandzkich[7]. Ponadto występuje w Afryce Północnej, południowej części zachodniej Syberii, na Zakaukaziu oraz w Azji Mniejszej i Środkowej[6]. Z Afryki podawany z Maroka, Algierii, Libii, Tunezji i Egiptu, a z Azji z Kazachstanu, Cypru, Turcji, Libanu, Izraela, Syrii, Iranu i Syberii Zachodniej[8].

W Polsce rozmieszczony głównie na nizinach, ale znany też z Sudetów[4][6]. Należy do najrzadziej spotykanych przedstawicieli rodzaju Dytiscus w tym kraju, przez co wykazywany jest tam rzadko i pojedynczo[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dytiscus circumflexus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Anders N. Nilsson: A World Catalogue of the Family Dytiscidae, or the Diving Beetles (Coleoptera, Adephaga) Version 1.I.2014. [dostęp 2014-03]. s. 88.
  3. a b c d e f Laurie E. Friday. A Key to the Adults of British Water Beetles. „Field Studies”. 7, s. 1-151, 1988. 
  4. a b c d e f g h i Kazimierz Galewski: Klucze Do Oznaczania Owadów Polski: cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera: z. 7 Pływakowate - Dytiscidae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971.
  5. a b c d Kazimierz Galewski: Klucze Do Oznaczania Owadów Polski: cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera: z. 7f Pływakowate - Dytiscidae. Larwy z podrodziny Dytiscinae. Andrzej Szujecki (red.). Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Oficyna Wydawnicza Turpress, 1995.
  6. a b c d Dytiscus circumflexus w Coleoptera Poloniae. [dostęp 2014-03-24].
  7. Dytiscus circumflexus w: Fauna Europaea. [dostęp 2014-09-27].
  8. Anders N. Nilsson: Catalogue of Palearctic Dytiscidae (Coleoptera). Internet version 2010-01-01. [dostęp 2014-10-10]. s. 19.
  9. Marek Przewoźny, Paweł Sienkiewicz, Szymon Konwerski. Nowe dane o występowaniu chrzπszczy (Coleoptera) z wybranych rodzin na terenie Rogalińskiego Parku Krajobrazowego. Część II. Chrzπszcze wodne (Coleoptera aquatica). „Wiadomości Entomologiczne”. 31 (4), s. 251-261, 2012.