Edward Dysko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Dysko
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 13 września 1925
Stara Rudnia
Data i miejsce śmierci 6 stycznia 2009
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1943–1990
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg Siły Zbrojne PRL
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920-1941) Krzyż Bitwy pod Lenino Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Order Czerwonego Sztandaru Order Wojny Ojczyźnianej II klasy Medal „Za Wyzwolenie Warszawy” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” 40 years of victory rib.png
Grób Edwarda Dysko na Wojskowych Powązkach

Edward Dysko (ur. 13 września 1926 w Starej Rudni, zm. 6 stycznia 2009 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego i działacz kombatancki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Adama i Malwiny. W lutym 1940 roku został deportowany wraz z członkami rodziny do Kraju Krasnojarskiego.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

W maju 1943 wstąpił jako ochotnik do 1 DP im. Tadeusza Kościuszki[1], w której szeregach walczył w bitwie pod Lenino. Został skierowany do szkoły oficerskiej, a po jej ukończeniu przeszedł z dywizją szlak bojowy. Walczył o wyzwolenie Warszawy, o przełamanie Wału Pomorskiego i w bitwie o Kołobrzeg. Uczestniczył także w operacji berlińskiej, gdzie był dwukrotnie ranny. W 1948 skończył Oficerską Szkołę Piechoty nr 1 w Krakowie ze stopniem podporucznika i stanowiskiem dowódcy plutonu podchorążych. Wykładał taktykę w Oficerskiej Szkole Piechoty nr 2 w Jeleniej Górze. Od 1957 służył w 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej. W latach 1961–1963 w stopniu podpułkownika był dowódcą 16 Batalionu Powietrznodesantowego[2]. W latach 1956–1959 był słuchaczem Akademii Sztabu Generalnego w Rembertowie. Jako pułkownik dyplomowany studiował w moskiewskiej Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR. Był szefem sztabu Dywizji, zastępcą dowódcy Dywizji ds. liniowych, a od 20 sierpnia 1968 piastował stanowisko dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej w Krakowie, uczestniczącej w operacji „Dunaj”.

W październiku 1972 został mianowany generałem brygady; nominację wręczył mu w Belwederze przewodniczący Rady Państwa prof. Henryk Jabłoński. W styczniu 1973 objął dowództwo 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki w Legionowie. Od 1 kwietnia 1975 do 31 stycznia 1980 był attaché wojskowym przy ambasadzie PRL w Budapeszcie[1]. Od stycznia 1980 został oddany do dyspozycji dyrektora Departamentu Kadr MON[1]. W 1990 został pożegnany przez ministra obrony obrony Piotra Kołodziejczyka i przeszedł w stan spoczynku.

W latach 1974–1990 był członkiem Rady Naczelnej ZBoWiD.

Był prezesem Zarządu Krajowego Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu[3]. Był również wiceprezesem Komitetu Budowy Pomnika Spadochroniarza Polskiego w Warszawie[4].

Pochowany został 14 stycznia 2009 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2019-03-17].
  2. Wojska Lądowe, www.jednostki-wojskowe.pl [dostęp 2017-11-17] (ang.).
  3. STOWARZYSZENIE KAWALERÓW ORDERU WOJENNEGO KRZYŻA GRUNWALDU, rejestr.io [dostęp 2019-03-18].
  4. KOMITET BUDOWY POMNIKA SPADOCHRONIARZA POLSKIEGO W WARSZAWIE, rejestr.io [dostęp 2019-03-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nekrologi w „Gazecie Wyborczej” z 09.01.2009.
  • „Kombatant” nr 10 (153) październik 2003.
  • Mariusz Jędrzejko, Mariusz Lesław Krogulski, Marek Paszkowski, Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej (1989-2002), Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa 2002, s. 164 (z fotografią)
  • Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom III: M–S, Toruń 2010.