Egady

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Egady
ilustracja
Kontynent Europa
Państwo  Włochy
Akwen Morze Śródziemne
Powierzchnia 39 km²
Populacja (1 stycznia 2021)
• liczba ludności

4303
Położenie na mapie Włoch
Mapa konturowa Włoch, na dole znajduje się punkt z opisem „Egady”
37°58′00″N 12°12′00″E/37,966667 12,200000
Archipelag Egady
Widok na wyspy Favignana i Marettimo z miasta Erice na Sycylii
Rysunek naskalny, Grotta del Genovese, Levanzo

Egady[1][a] (wł. Isole Egadi, łac. Aegates Insulae) – grupa wysp na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od północno-zachodniego wybrzeża Sycylii, w południowych Włoszech w prowincji Trapani.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie i powierzchnia[edytuj | edytuj kod]

Egady (o powierzchni 39 km²[2][b]) leżą na Morzu Śródziemnym, na zachód od Sycylii[3]. Główne wyspy archipelagu to[3]:

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Egady leżą na południu Włoch i wraz z Sycylią, Wyspami Liparyjskimi, Wyspami Pelagijskimi i Pantellerią tworzą specjalny region autonomiczny ze stolicą w Palermo[2]. Egady tworzą gminę Favignana w prowincji Trapani[4]. Gmina Favignana liczy 4303 mieszkańców (stan na 1 stycznia 2021)[5].

Budowa geologiczna i rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Archipelag zbudowany jest z tufu wapiennego i skał wapiennych[4]. Wyspy są górzyste z najwyższym szczytem Monte Falcone (686 m n.p.m.) na wyspie Marettimo i Pizzo della Campagna (302 m n.p.m.) na Favignanie[4]. Na wyspach rozwinęły się zjawiska krasowe[3].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na wyspach występuje mało opadów – do 500 mm rocznie[4]. Dominują tu wiatry południowe, a przy południowo-zachodnim wybrzeżu Marettimo często występują sztormy[4].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Głównym zatrudnieniem mieszkańców wysp jest rybołówstwo, przede wszystkim połów tuńczyków, oraz obsługa ruchu turystycznego[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wyspy są zasiedlone prawdopodobnie od paleolitu, o czym świadczą malowidła naskalne m.in. z jaskini Grotta del Genovese na wyspie Levanzo[2].

Wyspy znane są z bitwy morskiej w 241 p.n.e., w której flota kartagińska została pokonana przez Rzymian, co zakończyło I wojnę punicką[4].

Od połowy XVI wieku Egady należały do rodziny Pallavicini-Rusconi z Genui, od 1874 roku do rodziny Florio z Palermo a następnie do Parodich z Genui[4].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia PWN podaje również nazwy Wyspy Egadzkie i Isole Egadi, zob. Encyklopedia PWN ↓.
  2. Enciclopedia Treccani podaje, że powierzchnia wynosi 37,5 km², zob. Enciclopedia Treccani – Egadi ↓.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata ↓, s. 361.
  2. a b c Encyclopædia Britannica ↓.
  3. a b c Encyklopedia PWN ↓.
  4. a b c d e f g h Enciclopedia Treccani – Egadi ↓.
  5. [http://demo.istat.it/popres/index.php?anno=2021&lingua=eng Resident population on 1st January 2021 by sex, age and marital status - provisional data Municipality: Favignana]. demo.istat.it. [dostęp 2021-08-02].; link prowadzi do formularza, gdzie należy podać region, prowincję i gminę, by uzyskać dane o liczbie mieszkańców.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]