Emil Kumor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emil Kumor
Krzyś
Podpułkownik Podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1899
Schodnica
Data śmierci 28 grudnia 1957
Przebieg służby
Lata służby od 1916
Stanowiska kierownik Wydziału Legalizacji Armii Krajowej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej

Emil Kumor, ps. Krzyś (ur. 14 stycznia 1899[1] w Schodnicy[1], zm. 28 grudnia 1957[2]) – podpułkownik, żołnierz kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego, kierownik Wydziału Legalizacji polskiej armii podziemnej. Inicjator i organizator Akcji Góral[3] podczas której przejęto niemiecki transport pieniędzy o wartości 105 mln złotych.

Życiorys[4][edytuj]

W 1916 roku wstępuje jako ochotnik do 2. pp Legionów, gdzie awansuje do stopnia podporucznika. W okresie międzywojennego dwudziestolecia pełni nadal (w stopniu porucznika a następnie kapitana) służbę w wojsku. W latach 1922-1929 jest dowódcą kompanii w 9. pułku piechoty a następnie, w latach trzydziestych, w 40. pułku piechoty. Przez 5 lat pełni funkcję adiutanta dowódcy Korpusu Kadetów we Lwowie; z kolei – do chwili wybuchu wojny – jest adiutantem dowódcy Okręgu Korpusu Lwów, a następnie Okręgu Korpusu Toruń – gen. bryg. Michała Karaszewicz-Tokarzewskiego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku Emil Kumor brał udział w bitwie pod Kutnem, a następnie wraz z gen. Tokarzewskim i grupą kilkunastu oficerów przedostał się do oblężonej Warszawy. Należał do ścisłego sztabu gen. Tokarzewskiego i brał czynny udział w formowaniu pierwszej na terenie kraju organizacji podziemnej – Służby Zwycięstwu Polski. Później, z chwilą utworzenia Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej, pełnił odpowiedzialne funkcje w Oddziale I, a następnie w Oddziale VII Sztabu Komendy Głównej Armii Krajowej. W tym okresie swej działalności położył duże zasługi kierując Wydziałem Legalizacji oraz organizując na terenie Warszawy sieć skrytek i lokali konspiracyjnych. Urządził, między innymi, lokal dla gen. Roweckiego – "Grota" – dowódcy Armii Krajowej.

W 1942 r. awansował do stopnia majora. W tym samym roku inicjuje, a rok później organizuje słynną akcje "Góral", której przygotowaniem kierował bezpośrednio gen. "Grot" i w której oddziały Armii Krajowej zdobyły na ulicy Senatorskiej 105 milionów złotych, transportowanych przez Niemców z Banku Emisyjnego.

W czasie powstania warszawskiego (1 sierpnia – 3 października 1944) pełnił funkcję inspektora odcinka bojowego w Śródmieściu. Zorganizował w tym czasie powstańczą wytwórnię granatów, oraz przyczynił się do wykrycia i zabezpieczenia w magazynach Haberbuscha wielkich zapasów zboża, wykorzystanych później do wyżywienia walczącej Warszawy.

Po upadku powstania trafił do niewoli niemieckiej i został umieszczony w Oflagu II c w Woldenbergu (Dobiegniew). Po uwolnieniu jeńców polskich przez wojska radzieckie w styczniu 1945 roku powrócił do kraju u zgłosił się do szeregów Wojska Polskiego. Początkowo pełnił funkcję zastępcy dowódcy 41. pułku piechoty w Goleniowie, później był dowódcą 62. pułku piechoty stacjonującego w Skierniewicach, a następnie w Ełku, gdzie brał czynny udział w pracach przy odbudowie zniszczonych terenów, zyskując uznanie miejscowego społeczeństwa.

W 1946 roku, z powodu złego stanu zdrowia, przeszedł na własną prośbę w stan spoczynku. W 1949 roku został z przyczyn politycznych aresztowany i osadzony w więzieniu, skąd po umorzeniu toczącego się w tym czasie śledztwa został zwolniony w 1953 roku.

Od tego czasu, w chwilach wolnych od pracy zarobkowej, poświęcał się pracy publicystycznej, zamieszczając w czasopismach szereg artykułów na temat działalności polskiego ruchu oporu w okresie okupacji.

Dnia 28 grudnia 1957 roku umiera nagle na serce.

Posiadał odznaczenia: Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari, Krzyż Komandorski (pośmiertnie w 2016[5]) i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, Krzyż Partyzancki i inne. Czterokrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.

Przypisy

  1. a b Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 7
  2. Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 9
  3. Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 10
  4. Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 7-9
  5. M.P. 2016 poz. 864

Bibliografia[edytuj]