Skierniewice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Skierniewice (ujednoznacznienie).
Skierniewice
Budynek Dworca Kolejowego, Plac Dworcowy, fontanna w rynku
Budynek Dworca Kolejowego, Plac Dworcowy, fontanna w rynku
Herb Flaga
Herb Skierniewic Flaga Skierniewic
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina gmina miejska
Data założenia XIV wiek
Prawa miejskie 19 lutego 1457[1]
Prezydent Krzysztof Jażdżyk[2]
Powierzchnia 36,08[3] km²
Wysokość 112-138 m n.p.m.
Populacja (31.03.2016)
• liczba ludności
• gęstość

48 034 [4]
1331,31 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 46
Kod pocztowy
Tablice rejestracyjne ES
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Skierniewice
Skierniewice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skierniewice
Skierniewice
Ziemia 51°57′10″N 20°08′30″E/51,952778 20,141667
TERC
(TERYT)
1063011
Hasło promocyjne: Stolica Nauk Ogrodniczych
Urząd miejski
Rynek 1, 96-100 Skierniewice
Strona internetowa
BIP

Skierniewicemiasto na prawach powiatu, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim. Miasto było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975–1998. Miasto położone jest w dorzeczu Wisły, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w południowej części Równiny Łowicko-Błońskiej. Były miastem duchownym[7]. Według danych z Urzędu Miasta Skierniewice 31 marca 2016 miasto liczyło 48 034 mieszkańców.

Skierniewice są jednym z 312 miast należących do Związku Miast Polskich.

Spis treści

Nazwa miasta[edytuj]

Istnieją dwie wersje pochodzenia nazwy miasta, jednak najbardziej prawdopodobne jest pochodzenie od nazwy „skwierczącego” kwiczoła – łownego ptaka z rodziny drozdów[8].

Położenie[edytuj]

Położenie Skierniewic
Współrzędne geograficzne
na północ 51°57′010″N
na wschód 20°08′030″E

Skierniewice są otoczone od północy przez Puszczę Bolimowską, która stanowi fragment Bolimowskiego Parku Krajobrazowego. Fragment zachodniej granicy miasta wyznacza Las Zwierzyniecki. Na południowy wschód od miasta znajduje się las w Strobowie i Pamiętnej. Przez miasto przepływa rzeka Skierniewka oraz rzeka Rawka, która styka się w północno-wschodniej części Skierniewic.

Wysokości bezwzględne zmieniają się niewiele na obszarze miasta i wynoszą od 112 m n.p.m. na krawędzi Puszczy Bolimowskiej do 138 m n.p.m. w południowo-wschodnim rejonie miasta.

W latach 1975-1998 Skierniewice należały do województwa skierniewickiego. W tamtych latach Skierniewice były najmniej zaludnionym miastem wojewódzkim w Polsce.

Skierniewice leżą w centralnej Polsce na północnym wschodzie województwa łódzkiego na Nizinie Środkowo Mazowieckiej między dwoma największymi aglomeracjami: łódzką i warszawską.

Odległość w linii prostej między Skierniewicami i Warszawą wynosi 66 km[9] natomiast między Skierniewicami i Łodzią 53 km[10].

Od geometrycznego środka Polski, czyli Piątka odległość w linii prostej wynosi 48 km, natomiast samochodem do pokonania jest 73 km.[11]

Sąsiednie gminy: Bolimów, Głuchów, Godzianów, Łyszkowice, Maków, Nieborów, Nowy Kawęczyn, Puszcza Mariańska, Rawa Mazowiecka.

Rozwój terytorialny miasta[edytuj]

  • 1 stycznia 2012 roku do Skierniewic dołączono część poligonu o powierzchni 150 ha, wcześniej należącego do gminy Maków.
  • W roku 2014 przyłączono do terytorium miasta obszar o powierzchni 18,82 ha należącego wcześniej do gminy Skierniewice - obr. Miedniewice.

Rzeźba terenu[edytuj]

Położenie Wzniesień Łódzkich na mapie Polski

Pod względem fizycznogeograficznym obszar Skierniewic położony jest w obrębie makroregionu Wzniesień Południowomazowieckich i na granicy dwóch mezoregionów:

Strefę przejściową pomiędzy Równiną a Wzniesieniami Łódzkimi stanowi krawędź geomorfologiczna, słabo zaznaczona w terenie. Jej partie szczytowe rozciągają się na linii Dąbrowice-Balcerów-Strobów i wznoszą się na wysokość 134-135 m n.p.m. W związku z tym część północna miasta położona jest w obrębie Równiny Łowicko-Błońskiej, w strefie krawędziowej Wzniesień zlokalizowane są pobliskie miejscowości takie jak Mokra Lewa, Miedniewice, Samice i Pamiętna. Jest to obszar staroglacjalny, znajdujący się na skłonie wysoczyzny polodowcowej, która powstała w okresie zlodowacenia Warty.

Hydrografia[edytuj]

Skierniewice położone są w dorzeczu Wisły w zlewisku Morza Bałtyckiego. Największą powierzchnię zlewiska rzecznego na terenie miasta stanowi rzeka Rawka, Skierniewka (Łupia). Przez miasto przepływa ciek wodny nazwany Pisią lub Zwierzynką oraz struga wpływająca od wschodniej strony miasta, przepływająca przez centrum wpływająca do rzeki Skierniewka w Parku Miejskim nazywana potocznie „Smródką”. W mieście znajdują się dwa zbiorniki wodne:

Gleby[edytuj]

W 2001 roku w mieście i w nadleśnictwie Skierniewice zostały przeprowadzone badania, prace glebowo-siedliskowe przez Zespół Urządzania Lasu RDLP w Łodzi dla obrębu Skierniewice i w roku 2009 przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej O.Warszawa. W wyniku tych prac wyodrębniono ok. 13 typów i ponad 40 podtypów gleb.

Na gruntach Skierniewic największy udział mają najczęściej spotykane w polskich lasach gleby rdzawe, łącznie 69,5%. Znaczący udział mają również gleby płowe oraz w mniejszym stopniu gleby bielicowe, brunatne, gruntowo glejowe i czarne ziemie.

Topografia i podział administracyjny[edytuj]

Zabudowa miasta w 1883 r.

Najstarszą częścią miasta jest centrum. Znajdują się tam kamienice z przełomu XIX i XX wieku oraz inne budynki z tego okresu. Dookoła rozciągają się nowsze osiedla, budowane głównie w latach PRL-u, na północy jedna z największych dzielnic mieszkaniowych – Widok powstałe w latach 70. i 80. XX wieku. Najdalej wysunięta dzielnica mieszkaniowa Skierniewic znajduje się na północny wschód od centrum – ok. 5 km. Najnowsze osiedla tego stulecia powstają głównie w południowym centrum Skierniewic.

Przemysł skupia się głównie w północno-wschodniej (Rawka, Widok) części miasta.

Osiedla domków jednorodzinnych mieszczą się na osiedlu Zadębie (największym osiedlu domków jednorodzinnych), osiedlu Makowska, osiedlu Feliksów, osiedlu Grabina, osiedlu Halinów, osiedlu Balcerów, osiedlu Ruda, osiedlu Sadowiczów, osiedlu Serwituty, osiedlu Starbacicha, oraz po części w dzielnicy Rawka.

Obecnie w budowie jest wiele nowoczesnych bloków , a w tym budowa nowoczesnego osiedla "EKO" przy ulicy Sobieskiego 16 [12]

Dzielnice[edytuj]

Osiedla[edytuj]

Osiedle w latach 90.

Demografia[edytuj]

 Zobacz też: Ludność Skierniewic.

Rozwój demograficzny[edytuj]

Rozwój demograficzny Skierniewic związany był i jest ze wcielaniem pogranicznych terenów i tym samym z rozwojem terytorialnym miasta – ale nie tylko, do rozwoju demograficznego przyczyniło się także wybudowanie dzielnicy Widok w latach 70 XX w. Od 1921 roku ludność miasta wzrosła o ponad 32 tys. tj o ponad sto procent.

Dane demograficzne na dzień 31.03.2016[edytuj]

Stan ludności na dzień 31.03.2016.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 48 034 100 24 717 - 22 401 -
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
1331,31 685 620,8
  • Pobyt czasowy – 916
  • Pobyt stały - 47 118

Źródło[14]:

Liczba ludności w poszczególnych miesiącach i latach[edytuj]

Stan na dzień 31 grudnia każdego roku (2003-2007), zameldowani na pobyt stały i czasowy łącznie.[15]

Największą populację Skierniewice zanotowały w 2007 roku – 49 344.

Piramida wieku[16][edytuj]


Piramida wieku Skierniewice.png

Statystyka miasta[edytuj]

Według danych GUS-u na dzień 31.12.2012 Skierniewice były 90. miastem w Polsce pod względem liczby ludności[17]

Klimat[edytuj]

Klimat Skierniewic zbliżony jest do klimatu panującego na całym obszarze nizinnym Polski. Temperatury kształtują się pod wpływem zarówno powietrza kontynentalnego, jak i również oceanicznego. Skierniewice leżą w strefie najniższych opadów w Polsce. Przeciętna ich suma roczna kształtuje się na poziomie 538 mm, jednak w poszczególnych latach może być ona znacznie niższa. Średnia pokrywa śnieżna wynosi 50-60 dni, a średnia temperatura w Skierniewicach to 8,6 °C.

  • Najwyższe temperatury dzienne wynoszą:
    • styczeń +12,2
    • luty +5,1
    • marzec +12,7
    • kwiecień +21,1
    • maj +25,3
    • czerwiec +28,9
    • lipiec +32,1
    • sierpień +30,8
    • wrzesień +23,8
    • październik +23,0
    • listopad +10,6
    • grudzień +7,9
  • Najniższe temperatury dzienne wynoszą:
    • styczeń -32,2
    • luty -13,2
    • marzec -6,4
    • kwiecień -3,9
    • maj +1,8
    • czerwiec +1,8
    • lipiec +8,0
    • sierpień +5,6
    • wrzesień +2,1
    • październik -3,2
    • listopad -2,9
    • grudzień -10,0

Źródło[18]:

Przyroda[edytuj]

Miasto położone między kompleksem czterech lasów. Od północy Skierniewice graniczy z Bolimowskim Parkiem Krajobrazowym, od wschodu z Lasem Zwierzynieckim. Na południu i południowym wschodzie znajdują się dwa kompleksy lasów w granicach administracyjnych miasta i poza nim. W środkowej części miasta znajduje się Park Miejski o powierzchni 42 ha założony w XIV wieku.

Ochrona przyrody[edytuj]

Nowoczesna ochrona przyrody zaczęła się kształtować wraz z rozwojem nauk przyrodniczych w XIX w.

W okresie I wojny światowej lasy skierniewickie były rabunkowo eksploatowane przez administrację niemiecką. Zniszczenia powojenne i wieloletnia gospodarka podporządkowana wyłącznie łowiectwu i hodowli zwierzyny spowodowały duże szkody w drzewostanach. Dopiero w roku 1918 lasy objęła administracja polska. W roku 1919 Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych przekazało lasy skierniewickie SGGW w Warszawie. Prowadzona była tu gospodarka w oparciu sporządzone plany urządzeniowe.

W okresie II wojny światowej okupanci w ciągu 6 lat wycięli tyle drzewostanów, ile zaplanowane było na 27 lat. Dopiero po II wojnie światowej zaczęto zajmować się ochroną przyrody.

Więcej o przyrodzie w Skierniewicach i koło miasta:

Historia miasta[edytuj]

Kalendarium[edytuj]

  • 1359 – pierwsze wzmianki o Skierniewicach
  • 1457 – Skierniewice otrzymały prawa miejskie
  • 1463 – zatwierdzona erekcja miasta
  • 1617 – powstanie pałacu prymasowskiego
  • 1655 – miasto zniszczone przez Szwedów
  • 1782 – powstanie kościoła pw. św. Jakuba
  • 1786 – pierwsza w mieście manufaktura sukiennicza
  • 1795 – w skierniewickim pałacu rezydował ostatni prymas – Ignacy Krasicki
  • 1807 – Ludwik Davout przejmuje miasto
  • 1829 – przekaz przez cesarza Mikołaja I dóbr skierniewickich oraz pałacu następcy – księciu Konstantemu
  • 1845 – zostaje otworzona linia kolejowa WarszawaWiedeń
  • 1867 – Skierniewice stały się miastem powiatowym
  • 1870 – przekaz dóbr skierniewickich księciu bariatyńskiemu przez cesarza Aleksandra II
  • 1875 – powstanie dworca kolejowego istniejącego do dziś
  • 1885 – zjazd „Trzech Czarnych Orłów” – cesarzy: Aleksandra III, Wilhelma I i Franciszka Józefa I w Skierniewicach
  • 1915 – w okolicach Skierniewic fosgen został użyty jako gaz bojowy przez niemieckich żołnierzy
  • 1915-1918 – rządy niemieckie
  • 1918 – odzyskanie niepodległości
  • 1919 – w celu utworzenia placówki naukowej następuje przekaz folwarku skierniewickiego oraz pałacu na potrzeby SGGW
  • 1927 – Dom Sejmikowy – otwarcie z udziałem prezydenta Mościckiego
  • 1939 – zabicie przez okupanta niemieckiego ok. 4 tys. żydów
  • 1940 – pierwsze getto w mieście
  • 1945 – wyzwolenie miasta i zakończenie II wojny światowej
  • 1951 – w mieście powstał Instytut Sadownictwa
  • 1964 – w mieście powstawał Instytut Warzywnictwa
  • 1975-1998 – w tych latach Skierniewice były miastem wojewódzkim
  • 1977 – zorganizowano pierwsze SŚKOiW
  • 1990 – po raz pierwszy odbyły się wolne wybory do władz lokalnych, w tym do samorządu skierniewickiego
  • 1996 – otwarcie w mieście pierwszej Wyższej Szkoły Ekonomiczno Humanistycznej
  • 1999 – Skierniewice stają się miastem na prawach powiatu grodzkiego należącym do województwa łódzkiego
  • 2002 – 25. jubileusz SŚKOiW
  • 2005 – powstała pierwsza Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa
  • 2007 – w tym roku uroczyście obchodzono 550-lecie nadania praw miejskich Skierniewicom
  • 2009 – odsłonięcie pomnika Szczepana Aleksandra Pieniążka
  • 2010 – odsłonięcie pomnika Wokulskiego na dworcu kolejowym
  • 2011 – połączenie dwóch instytutów w wyniku czego powstaje Instytut Ogrodnictwa

Źródło[19]:

Pierwsze pisemne świadectwa[edytuj]

Pierwsza pisemna wzmianka o Skierniewicach pochodzi z roku 1359. Wtedy właśnie arcybiskup Jarosław Bogoria ze Skotnik przyjął w Skierniewicach księcia mazowieckiego Siemowita III. Książę, którego państwo obejmowało swym zasięgiem Skierniewice, potwierdził w nim arcybiskupią własność tych terenów, a mieszkańców wsi obdarzył nowymi przywilejami.

Arcybiskup Jarosław Bogoria był prawdopodobnie pierwszym z prymasów Polski, który na stałe przebywał w swoich siedzibach w Łowiczu i Skierniewicach. Za jego panowania Skierniewice i całe dobra arcybiskupie zaczęły odnotowywać rozwój ekonomiczny i szybko rozrosły się do całkiem dużej osady, którą można było przekształcić w miasto.

Lokacja miasta[edytuj]

Jan Olbracht, król polski, poleca urzędnikom nie pobierać ceł, targowego i innych opłat od mieszczan skierniewickich (1499 r.).

Przywilej lokacyjny Skierniewic podpisał arcybiskup Jan Odrowąż ze Sprowy. Stało się to 19 lutego 1457 roku w Uniejowie. Do miasta wcielono nie tylko osadę Skierniewice, ale także pobliską wieś Dęba. Jan Odrowąż rozbudował i zaludnił miasto, wybudował kościół oraz wyznaczył dni targowe na każdy czwartek i sobotę (jest tak do dziś) i jarmark w dzień św. Jakuba (25 lipca)[potrzebny przypis].

Prawa miejskie nadane przez Odrowąża wraz z przywilejami potwierdził w 1463 roku król Kazimierz Jagiellończyk.

Prymas Jan Przerębski (1559-1562) szczególnie przyczynił się do sławy miasta w całej Polsce. Założył on w Skierniewicach szkołę, której absolwenci z dobrymi skutkami studiowali później na Akademii Krakowskiej. Kierownictwo szkoły powierzył Benedyktowi Herbestowi, który jednak po śmierci swego protektora opuścił miasto, a szkoła zaczęła chylić się ku upadkowi.

W 1610 roku rozpoczęła się budowa pałacu arcybiskupiego. Jego budowę ukończył prymas Wawrzyniec Gembicki. W pałacu tym przyjmowani byli przez prymasów królowie Polski, a także miała miejsce siedziba sądów arcybiskupich. Pierwszym, który przyjechał do Skierniewic był Jan Kazimierz, poszukujący w 1652 roku schronienia przed „morowym powietrzem”. Kiedy jednak choroba pojawiła się w mieście, przeniósł się do Łowicza. Na jesieni 1672 roku Skierniewice odwiedził późniejszy król Polski, hetman wielki koronny Jan Sobieski[potrzebny przypis].

Rozwój i świetność miasta (XVIII wiek)[edytuj]

Pałac arcybiskupi oraz gotycki kościół prymasów spłonęły w pożarze na początku XVIII wieku. Pałac szybko odnowiono w 1721 roku. Jednocześnie abp Stanisław Szembek wybudował nowy barokowy kościół pw. św. Stanisława.

Wraz ze śmiercią króla Augusta II Sasa w 1733 roku rozpoczął się dla Skierniewic krótki czas świetności na politycznej mapie Polski[potrzebny przypis]. W mieście urzędował wtedy prymas Teodor Andrzej Potocki, który z urzędu stał się interreksem. Wkrótce miał sprawować ten urząd ponownie po ucieczce Stanisława Leszczyńskiego z kraju, a przed objęciem tronu przez Augusta III. W ten sposób Skierniewice awansowały do miana „drugiej stolicy Polski”.

W latach 80. XVIII w. prymas Antoni Ostrowski podjął decyzję o przebudowie swego pałacu oraz wybudowaniu nowego kościoła prymasowskiego pw. św. Jakuba na miejscu dawnego gotyckiego. Projektu podjął się nadworny architekt królewski Efraim Schroeger.

Ostatnim z prymasów, który swój urząd sprawował ze Skierniewic był Ignacy Krasicki. To właśnie w Skierniewicach powstawały jego fraszki i bajki. Wydawał też tu redagowaną przez siebie gazetę „Co tydzień”. Rozwój miasta w XVIII wieku wiązał się z powstawaniem manufaktur sukienniczych.

Rozbiory Polski[edytuj]

Dworzec kolejowy, rok 1872
Dworzec kolejowy obecnie, widok z kładki od strony peronów

W czasie rozbiorów Skierniewice trafiły do zaboru pruskiego. Prymasi stracili swoje posiadłości na rzecz króla pruskiego, a miasto zaczęło podupadać[potrzebny przypis].

Wojny napoleońskie przyniosły kolejne zmiany polityczne. Skierniewice znalazły się w granicach Księstwa Warszawskiego, lecz po upadku Bonapartego znalazły się wraz z całym Księstwem we władaniu cesarzy rosyjskich.

W roku 1867 Skierniewice otrzymały rangę miasta powiatowego i wraz z pobliskimi gminami zostały wyłączone z powiatu rawskiego.

W 1875 roku ukończona zostaje budowa dworca kolejowego Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Miasto po okresie stagnacji ponownie ożywa. Rodzina carska co kilka lat przyjeżdżała do Skierniewic, które były ich miejscem odpoczynku, a okoliczne lasy były areną carskich polowań.

Skierniewice były także miejscem spotkania trzech cesarzy. W pałacu należącym wtedy do cara Rosji spotkali się w 1884 roku cesarze Aleksander III, cesarz Austrii Franciszek Józef I i cesarz Niemiec Wilhelm I. Prowadzili tam rozmowy dotyczące wzajemnych stosunków i polityki wobec polskich dążeń niepodległościowych.

W czasie przynależności Skierniewic do Rosji w mieście znajdowały się koszary wojskowe. Stacjonowały w nich dwa pułki wojsk rosyjskich. Dla nich przede wszystkim wybudowano w pobliżu koszar cerkiew Narodzenia Pańskiego. Dziś jest to kościół garnizonowy pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

I wojna światowa[edytuj]

Wybuch I wojny światowej wprowadził sporo zamieszania w mieście. W rejonie miasta toczyły się kilkutygodniowe zawzięte walki, a Skierniewice zajęli Niemcy (wkroczyli do miasta bez walki). 24 października 1914 roku Rosjanie odbili miasto, by ostatecznie wycofać się z niego w grudniu. Wtedy front ustabilizował się na linii pobliskiej rzeki Rawki, a walki przybrały charakter wojny pozycyjnej, front utrzymał się do lipca 1915. W czasie tych walk wojska niemieckie po raz pierwszy użyły gazów bojowych.

II Rzeczpospolita[edytuj]

Skierniewice – przystań na rzece Łupii, ok. 1917 rok
Ulica Sienkiewicza. Lata międzywojenne, na pierwszym planie budynek dawnego już nieistniejącego teatru

Po zakończeniu I wojny światowej w 1918 roku Skierniewice ponownie zaczęły rozkwitać. Miasto należało do województwa warszawskiego. W 1916 roku (jeszcze w czasie wojny) przy placu św. Floriana wybudowano elektrownię. Dostarczała ona w 1925 roku prąd do prawie 400 domów w mieście[potrzebny przypis]. Obecnie z elektrowni pozostała jedynie zabytkowa brama.

W Skierniewicach zaczęły powstawać także inne zakłady produkcyjne. Wybudowano m.in. hutę szkła, fabrykę sklejki. W Skierniewicach umieściła swoje wydziały Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego oraz doświadczalne gospodarstwo ogrodnicze.

W roku 1927 Skierniewice gościły prezydenta Mościckiego. Przyjechał on do miasta na otwarcie Domu Sejmikowego (znajdującego się między ulicami Jagiellońską i Konstytucji 3 Maja).

II wojna światowa[edytuj]

Skierniewice zostały zajęte przez wojska niemieckie 10 września 1939 roku i weszły pod zarząd okupacyjny. 1 kwietnia 1941 roku straciły miano miasta powiatowego i włączone zostały do powiatu łowickiego.

W końcu 1940 Niemcy utworzyli w mieście getto, w którym umieścili całą żydowską ludność Skierniewic oraz grupy Żydów z innych miast centralnej Polski (łącznie niemal 7000 osób). Getto uległo likwidacji na przełomie marca i kwietnia 1941, a jego mieszkańców zmuszono do pieszego marszu do Warszawy, w trakcie którego zmarło kilkaset osób. Ogromna większość skierniewickich Żydów nie przeżyła wojny, wymordowana w obozach zagłady bądź wyniszczona ciężkimi warunkami bytowymi.

17 stycznia 1945 roku do Skierniewic wkroczyły wojska radzieckie. W tym samym czasie główne siły garnizonu niemieckiego ulokowanego w mieście w pośpiechu się wycofywały.

Polska Ludowa[edytuj]

Władze ludowe przywróciły Skierniewicom rangę miasta powiatowego, a w 1975 r. nadały im status miasta wojewódzkiego.

Skierniewice stały się ważnym ośrodkiem rozwojowym rolnictwa i przemysłu. W 1951 roku utworzono Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, a w 1964 Instytut Warzywnictwa. Ważną rolę odegrał Zakład Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk.

W czasach Polski Ludowej do największych zakładów w mieście należały: Zakład Urządzeń Odpylających i Wentylacyjnych Rawent, Zakłady Transformatorów Radiowych ZATRA, Zakład Materiałów Magnetycznych POLFER, Fabryka Urządzeń Odlewniczych Fumos, Zakłady Przemysłu Odzieżowego SARTO, Zakład Mleczarski OSM, Powszechna Spółdzielnia Spożywców PSS Społem, Huta Szkła, WPHW (Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego), PHS – Przedsiębiorstwo Hurtu Spożywczego, Kombinat, Unitra[20]

Reformą administracyjną w 1975 roku zlikwidowano powiat skierniewicki, a w jego miejsce utworzono województwo skierniewickie. W związku z tym zapadła decyzja o rozbudowie miasta i powiększeniu liczby jego mieszkańców, które było jednym z najmniej ludnych miast wojewódzkich i zamieszkane było przez niespełna 30 tys. osób[potrzebny przypis]. Zamiar ten zamierzano zrealizować głównie poprzez zbudowanie dużego osiedla mieszkaniowego z wielkiej płyty; 1977 r. rozpoczęła się budowa osiedla Widok, obecnie skupiającego blisko 1/3 mieszkańców Skierniewic.

W lipcu 1986 Leszek Miller został wybrany I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Skierniewicach. W grudniu 1988 wrócił do Warszawy w związku z awansem na sekretarza Komitetu Centralnego PZPR.

III Rzeczpospolita[edytuj]

Reforma administracyjna w 1999 roku zmniejszyła liczbę województw, a Skierniewice jako miasto na prawach powiatu znalazły się w województwie łódzkim.

Skierniewice jako garnizon wojskowy[edytuj]

Ludność żydowska[edytuj]

Dawny dom modlitewny przy ul. Stefana Batorego
 Osobny artykuł: Żydzi w Skierniewicach.

Według danych pod koniec XIX w. co drugi mieszkaniec miasta był pochodzenia Żydem. Nie wiadomo jednak kiedy osiedlili się pierwsi Żydzi. Niektóre przekazy informują, że mieszkali tu już przed rokiem 1562. Skierniewiccy żydzi mieszkali w dzielnicy utworzonej w trójkącie zamkniętym ulicami: Okrzei, Mireckiego, św. Stanisława i 1 Maja. Na tym terenie w czasach okupacji, hitlerowcy utworzyli getto oddzielone murem i płotem. Znęcano się nad nimi psychicznie, obrażano ich uczucia i godność na każdym kroku. Żydzi nie mogli wychodzić na zewnątrz getta, gdyż groziło to ciężkim pobiciem, a nawet śmiercią. U większości Żydów osiadłych w Skierniewicach imiona były bardziej charakterystyczne niż nazwiska. Powszechnymi męskimi imionami były: Moszek, Szlam, Mordka, Izrael, Abram, Jakub, a wśród kobiet: Ruchla, Estera, Rywka, Chawa, Gołda, Szajndla. Likwidacja getta nastąpiła zimą 1941 roku.

Źródło[22]:

Getto w Skierniewicach[edytuj]

 Osobny artykuł: Getto w Skierniewicach.

Getto utworzone przez Niemców w Skierniewicach w październiku 1940 roku, zlikwidowane w styczniu 1943 r.

Gospodarka[edytuj]

30 listopada 2012 roku w Skierniewicach zarejestrowanych było 5086 podmiotów gospodarczych (z wyłączeniem osób fizycznych prowadzących gospodarstwa rolne)[23]. Pod koniec października 2012 roku w mieście zarejestrowanych było 2100 bezrobotnych[24].

W 2012 roku Ministerstwo Rozwoju Regionalnego miast zleciło wykonanie „Raportu o rozwoju społecznym Polska 2012”. Wśród wszystkich miast województwa łódzkiego Skierniewice zajęły 1 miejsce pod względem dobrobytu mieszkańców. Według wskaźnika „Edukacja” miasto zajęło 20 miejsce w kraju, wyprzedzają je tylko miasta wojewódzkie.

Wskaźnik LHDI dla Skierniewic wynosi 54,89 (maks. 100) w tym wskaźnik zdrowia – 43,04, wskaźnik edukacji określono na poziomie 73,28, a zamożności 52,42.

Bezrobocie[edytuj]

Według danych na rok 2010 Skierniewice miały 9% bezrobocie, w tym 817 mężczyzn i 948 kobiet[25].

Handel[edytuj]

Skierniewice pełnią rolę regionalnego ośrodka handlowego. W mieście znajdują się supermarkety i dyskonty Tesco, Carrefour, Kaufland, Biedronka, Lidl, Intermarché i Bricomarché. W mieście znajdują się sklepy sieciowe RTV Euro AGD, Avans, Empik, Rossmann, CCC, Deichmann. Na osiedlu Widok jest także market ogólnobudowlany Castorama. W centrum miasta znajduje się Galeria Handlowa DEKADA.

Usługi finansowe biznesowe[edytuj]

Bank Spółdzielczy w Skierniewicach

W mieście działa wiele instytucji finansowych i biznesowych m.in.:

Hotele[edytuj]

W mieście funkcjonuje dobrze rozwinięta baza noclegowa:

  • Hotel Dworek
  • Hotel Maraton
  • Hotel Pamiętna
  • Hotel Start

Administracja[edytuj]

Siedziba Starostwa Powiatowego – Dom Sejmikowy

W Skierniewicach znajduje się wiele instytucji publicznych o zasięgu subregionalnym. Są to:

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj]

Opieka zdrowotna[edytuj]

Jednym z najważniejszych instytucji zdrowotnych jest Wojewódzki Szpital Zespolony.

Dodatkowo istnieją:

  • Ośrodek Ratownictwa Medycznego
  • Poradnia Medycyny Pracy
  • Przychodnia Lekarska – Lelewel, Medyk
  • Przychodnia Rehabilitacji Leczniczej
  • niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej

31.12.2013 zaczęła się budowa lądowiska dla helikopterów koło skierniewickiego szpitala[31]. 14 września 2015 r. lądowisko zostało otwarte.

W mieście powstanie Europejskie Centrum Ortopedii Dziecięcej w ciągu pięciu lat. Szacowany koszt inwestycji to ok. 30 mln zł.[32] Będzie to jedyne centrum w Europie. Pierwsze znajduje się w Stanach Zjednoczonych na Florydzie.[33]

Transport[edytuj]

Witacze

Według danych wortalu polskich tablic rejestracyjnych na dzień 01.04.2015 w Skierniewicach było zarejestrowanych 44 017 pojazdów i 2492 przyczep (razem 46 509)[34].

Komunikacja miejska[edytuj]

Podstawową komunikacji miejskiej w Skierniewicach jest 15 linii autobusowych (w tym 2 pośpieszne i 5 okresowych). Tabor autobusowy jest w większości niskopodłogowy i nowy, stare autobusy powoli przechodzą do historii. Pierwsze niskopodłogowe autobusy pojawiły się w Skierniewicach pod koniec 2008 roku, były to pojazdy marki Solaris o długości 12 m wyposażone w silniki spełniające normę Euro 4, automatyczną skrzynię biegów i klimatyzację[35]. Według stanu na 2013 MZK Skierniewice posiada już 10 takich nowoczesnych pojazdów, w tym 6 sztuk autobusów marki Solaris o długości 10 m spełniających normę Euro 5, oraz 4 sztuki o długości 12 m spełniających normę Euro 4. Zakup był dofinansowany ze środków Unii Europejskiej. Skierniewickie autobusy w większości pomalowane są na kolor żółto-niebieski, ale są też wyjątki. W posiadaniu spółki także autobusy i mikrobusy w innych kolorach.

Linie autobusowe[edytuj]

Autobus Man NM222 linii nr 6 na os. Widok
  • Linie autobusowe zwykłe: 1, 3, 5, 6, 7, 8, 10, M
  • Linie pośpieszne: A, B
  • Linie okresowe: S1, S2, S3, S4, S5

Drogi przebiegające przez Skierniewice[edytuj]

W Skierniewicach zbiegają się 2 drogi wojewódzkie i jedna krajowa. W 2012 r. tuż przed Mistrzostwami Europy w Piłce Nożnej 2012 pod Skierniewicami oddano do użytku nowo wybudowaną Autostradę A2 na odcinku ze Strykowa pod Łodzią do Warszawy. Dzięki tej drodze można dojechać do krajów Europy Zachodniej oraz do stolicy.

Drogi przechodzące przez i obok miasta
Droga Trasa
autostrada A2 (węzeł „Skierniewice”) – Konotopa (Warszawa) – dalej droga krajowa 2 do Terespola
droga krajowa nr 70 Łowicz – Bełchów – Mokra Prawa – Skierniewice – Wola Pękoszewska – Zawady.
droga ekspresowa nr S8 Na wschód znajduje się droga ekspresowa S8, 22 km od Skierniewic (węzeł „Huta Zawadzka”). Prowadzi ona od granicy z Czechami w Kudowie-Zdroju do granicy z Litwą w Budzisku
droga wojewódzka nr 705 Śladów – Tułowice – Konary – Sochaczew – Nowa Sucha – Bolimowska Wieś – Bolimów – Grabina – Skierniewice – Feliksów – Stare Rowiska – Byczki – Bliski Gaj – Słupia – Jeżów.
droga wojewódzka nr 707 Skierniewice – Strobów – Nowy Kawęczyn – Kurzeszyn – Rawa Mazowiecka – Pukinin – Cielądz – Żdżary – Jankowice – Nowe Miasto nad Pilicą – Żdżarki.

Transport kolejowy[edytuj]

Przez miasto przebiegają 3 linie kolejowe prowadzące w kierunkach: Warszawa, Katowice, Kutno, Łuków: Linia kolejowa nr 1, Linia kolejowa nr 11 i Linia kolejowa nr 12. W samych Skierniewicach znajduje się stacja kolejowa Skierniewice oraz przystanek osobowy Skierniewice Rawka.

Dworzec kolejowy w Skierniewicach
Dworzec kolejowy w Skierniewicach
Pociąg osobowy (EN57) przy peronie drugim
Wnętrze budynku dworca kolejowego

Transport autobusowy (PKS)[edytuj]

Dworzec autobusowy znajduje się obok dworca kolejowego. Ze Skierniewic istnieją bezpośrednie połączenia z Białą Rawską, Brzezinami, Grójcem, Łodzią, Nowym Miastem nad Pilicą, Piotrkowem Trybunalskim, Radomiem, Sochaczewem, Tomaszowem Mazowieckim, Warszawą. Głównym operatorem jest PKS Skierniewice Spółka z o.o.

 Zobacz też: PKS Skierniewice.

Transport lotniczy[edytuj]

Przy Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w 2015 roku zostało otwarte lądowisko dla helikopterów. Według planów lotnisko ma przyjmować od dwóch do czterech lotów tygodniowo[36].

Blisko miasta znajdują się trzy międzynarodowe porty lotnicze w odległości poniżej 100 km.

Transport prywatny[edytuj]

W Skierniewicach znajduje się dziewięć korporacji taxi[37]:

Mosty[edytuj]

W Skierniewicach istnieje kilka mostów wybudowanych w okresie od XVIII do XXI wieku.

  • most łączący północną i południową część miasta (Wiadukt)
  • most ul. Prymasowska
  • most ul. 1 Maja
  • most ul. Poniatowskiego
  • most ul. Zadębie
  • most kolejowy nad rzeką Skierniewka
  • most kolejowy nad rzeką Rawka
  • most nad rzeką Skierniewka łączący ulice Łowicką i Waryńskiego.

Główne ulice Skierniewic[edytuj]

Główne ulice miasta
Ul.Senatorska – w tle kościół św. Jakuba

W mieście znajduje się kilkanaście głównych dróg, ulic o znaczeniu lokalnym, wojewódzkim:

  • ul. Łowicka
  • ul. Widok
  • ul. M. Skłodowskiej Curie
  • ul. Prymasa S. Wyszyńskiego
  • Aleja Marcina Rataja
  • ul. Mszczonowska
  • ul. Jana III Sobieskiego
  • ul. Tadeusza Kościuszki
  • ul. Zwierzyniecka
  • ul. Jana Kozietulskiego
  • ul. Łódzka
  • ul. 1 Maja
  • Aleja Niepodległości
  • ul. Zadębie
  • ul. Rawska
  • ul. Fabryczna
  • Aleja Pieniążka

Architektura[edytuj]

Najwyższe budowle Skierniewic[edytuj]

Najwyższymi budowlami w Skierniewicach jest komin Skierniewickiej Spółdzielni Mleczarskiej przy ul. Sobieskiego (wysokość całkowita wynosi 127 metrów)[38], komin ciepłowni przy ul. Przemysłowej (wysokość 85 metrów) oraz komin przy ulicy Zwierzynieckiej (wysokość 50 metrów).

W mieście znajduje się 18 budynków mieszkalnych 11-piętrowych oraz kilka 7- i 8-piętrowych. Pierwszy jedenastopiętrowy budynek powstał w 1985 roku przy ulicy Bolesława Prusa pod numerem 6. na osiedlu Widok.

Pierwszymi budynkami 7- i 8-piętrowymi wybudowanymi w latach 60. XX wieku były: biurowiec Zakładów Transformatorowych Unitra-Zatra na ul. Jana III Sobieskiego oraz budynek Instytutu Warzywnictwa i Kwiaciarstwa przy ul. W. Reymonta.

Place i skwery[edytuj]

Fontanny na rynku przed Ratuszem
Kamienice od strony północnej Rynku

Poniżej spis placów i skwerów w Skierniewicach:

Fontanny[edytuj]

W mieście znajduje się kilka fontann usytuowanych m.in.:

  • Plac Dworcowy
  • Rynek, przed Ratuszem
  • Dziedziniec Pałacu Prymasowskiego

Pomniki[edytuj]

Poniżej spis pomników, które znajdują się na terenie miasta:

Oświata i nauka[edytuj]

Szkoła Podstawowa nr 1

W mieście znajduje się 8 przedszkoli publicznych, 7 niepublicznych, 6 publicznych szkół podstawowych, w tym jedna z oddziałami integracyjnymi, oraz 2 niepubliczne szkoły podstawowe, 5 gimnazjów publicznych oraz 3 niepubliczne.

Skierniewice posiadają Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, Poradnię Psychologiczno – Wychowawczą oraz oddział Związku Nauczycielstwa Polskiego[39].

Inne szkoły[edytuj]

  • Zespół Sportowych Szkół Ogólnokształcących im. Jana Pawła II
  • Zespół Szkół Integracyjnych im. Marii Grzegorzewskiej
  • Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa
  • Klasyczne Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego
  • Zespół Szkół Zawodowych nr 1 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
  • Zespół Szkół Zawodowych nr 2 im. chor. Józefa Paczkowskiego
  • Zespół Szkół nr 3 im. Wisławy Szymborskiej
  • Zespół Szkół nr 4 im. ppłk. pil. Romualda Sulińskiego
  • Centrum Edukacji Milenium
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Skierniewicach
  • Samorządowa Szkoła Muzyczna II stopnia
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Janusza Korczaka
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego

Szkoły wyższe[edytuj]

Instytuty i Placówki Naukowe[edytuj]

Biblioteki[edytuj]

Stowarzyszenia i organizacje[edytuj]

W mieście funkcjonuje 57 organizacji i stowarzyszeniem m.in.:

Zabytki Skierniewic[edytuj]

Zachowane[edytuj]

Ratusz – dzisiejszy Urząd Miasta
Budynek Zespołu Pałacowego
 Zobacz też: Rynek w Skierniewicach.

Niezachowane[edytuj]

Znaleziska archeologiczne[edytuj]

W trakcie przebudowy parku miejskiego w Skierniewicach, w czerwcu 2013 r. zostały odkryte ślady średniowiecznej osady koło restauracji „Finezja” i koło Instytutu Ogrodnictwa.

Źródło[42]:.

Park Miejski[edytuj]

Miejski Park położony w środkowej części miasta po obu stronach rzeki Skierniewka (Łupia). Początki parku sięgają XIV wieku. Początkowo był to ogród przy dworze arcybiskupów. W parku znajdowały się kaskady, groty, altany, cztery sadzawki i tarasy nad brzegiem rzeki za czasów abpa A.K.Ostrowskiego. Skierniewicki park upiększył Ignacy Krasicki, upodobniając go do parków w Smolanach. W XVIII wieku przy pałacu prymasowskim istniała oranżeria z drzewkami pomarańczowymi, ogród włoski, sady oraz winnice. W latach 1830-1845 ogrody i park gruntownie przebudowano, tworząc park krajobrazowy. Z parkiem stykają się jedne z najważniejszych zabytków miasta Skierniewic: Pałac Prymasowski, Pałacowa Brama Wjazdowa, Willa Aleksandria. W parku znajdowała się muszla koncertowa (zlikwidowana w 2013 r.) i restauracja zlikwidowana na początku lat 90. XX wieku. Powierzchnia parku obecnie wynosi 42 hektary. Park jest oświetlony i posiada cztery kładki oraz jedną wysepkę w południowej części parku.

Kultura[edytuj]

Izba Historii Skierniewic, dworek gdzie mieszkała Konstancja Gładkowska, młodzieńcza miłość Fryderyka Chopina

Skierniewice to ośrodek kulturalny, pełen różnego rodzaju imprez muzycznych, teatralnych, literackich i plastycznych. Tu co roku odbywa się kilkanaście festiwali i przeglądów.

Muzea[edytuj]

Parowóz Ty51-1 na terenie zabytkowej Parowozowni Skierniewice
Parowóz OKl27-10 – pomnik przed skierniewicką parowozownią

Wśród muzeów skierniewickich największym jest Parowozownia Skierniewice (od 1845) zajmujące kilka budynków w mieście. W Skierniewicach działa też muzeum Izby Historii Skierniewic, które gromadzi pamiątki dziedzictwa kulturowego i historycznego miasta.

Towarzystwa Kulturalne[edytuj]

SŚKOiW[edytuj]

Skierniewickie Święto Kwiatów, Owoców i Warzyw – Ogólnopolskie Święto obchodzone od 24 września 1977 roku.

Festiwale[edytuj]

Rock May Festival w Skierniewicach
  • Rock May Festival
  • Ethnosfera
  • eFeF Urodziny Mistrza. inspiracje.
  • SOK – Skierniewicki Odcinek Kabaretowy
  • Festiwal Muzyki Romantycznej
  • Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej
  • Festiwal Nauki PWSZ
  • Festiwal „Muzyka ku Górze”

Chóry[edytuj]

  • Chór „Amabile” przy kościele Św. Jakuba.
  • Chór „Cantores Cordis Jesu” przy parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Zespoły muzyczne[edytuj]

Teatry i kina[edytuj]

W okresie międzywojennym (1918–1939) istniały prywatne kina:[44]

  • Kino Kultura
  • Kino Muza
  • Kino Satyr
  • Kino Oaza

Kina znajdowały się przy ul. Senatorskiej, w budynku starego dworca kolejowego oraz w Domu Sejmikowym. Istniało jeszcze jedno kino przy jednostce wojskowej dostępne również dla mieszkańców Skierniewic[45].

Działalność kulturalna[edytuj]

W mieście funkcjonuje kilka ośrodków kultury[46].

W latach 1975-1998 w mieście działał Wojewódzki Dom Kultury (WDK). Obecnie Miejski Ośrodek Kultury.

Promocja miasta[edytuj]

Od 1977 roku miasto Skierniewice promuje się poprzez Skierniewickie Święto Kwiatów Owoców i Warzyw oraz przez dwa instytuty: Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Instytut Warzywnictwa.

Miasto promuje się hasłem: Stolica Nauk Ogrodniczych.

Sport i rekreacja[edytuj]

Obecnie w Skierniewicach znajdują się 3 hale sportowe, 2 stadiony miejskie, 2 skateparki, 1 duży zalew, 1 basen kryty, a także korty tenisowe na os. Widok. W okresie zimowym funkcjonuje lodowisko, które mieści się przy ulicy Bolesława Prusa 6A, natomiast w okresie letnim nad zalewem „Zadębie” organizowane są różnego rodzaju imprezy takie jak maraton, siatkówka plażowa, kajakarstwo itd.

Poniżej lista budowli przeznaczonych do sportu i rekreacji:

  • hala sportowa nr 1
  • hala sportowa nr 2
  • hala sportowa nr 3
  • skatepark na osiedlu Widok
  • skatepark nad zalewem
  • korty tenisowe na Osiedlu Widok oraz przy ul. Pomologicznej
  • stadion MKS Unia
  • stadion MLKS Widok
  • zbiornik wodny Zadębie
  • basen kryty (Pływalnia miejska Nawa)

Kluby sportowe[edytuj]

  • MLKS Sorento Zadębie Skierniewice – piłka nożna
  • SAS Unia Skierniewice – piłka nożna
  • MKS Ósemka Skierniewice koszykówka (II liga)
  • MLKS Widok Skierniewice – piłka nożna
  • MLKS Wojownik Skierniewice – judo
  • Vis Skierniewice – siatkówka
  • Legion Skierniewice – tenis stołowy
  • KS Piątka Skierniewice – szachy
  • Nawa Skierniewice – pływanie
  • Skierniewicki Klub Karate Kyokushinkai
  • MMA Skierniewice
  • MKS VIS Skierniewice – judo
  • Kolarski Klub Sportowy Sprint Skierniewice
  • MKS Ósemka – klub koszykówki

Place zabaw[edytuj]

W mieście istnieje 13 placów zabaw dla dzieci i młodzieży.

  • Osiedle Widok: ul. Tetmajera, Szarych Szeregów, Iwaszkiewicza
  • Osiedle Rawka: ul. Domarasiewicza, Generała Berlinga
  • Osiedle Zadębie: ul. Siostry F. Kowalskiej, Konwaliowa, Sikorskiego
  • Osiedle Makowska: ul. W. Sikorskiego
  • Centrum: ul. Mszczonowska, Sobieskiego, Kopernika, Żwirki.

Źródło: Place zabaw UM Skierniewice

Ośrodek Sportu i Rekreacji[edytuj]

Ośrodek Sportu i Rekreacji w Skierniewicach posiadający liczne obiekty sportowe na terenie miasta.

Ścieżki rowerowe[edytuj]

W granicach miasta funkcjonuje około 15 km ścieżek rowerowych prowadzonych w pasach drogowych (poza jezdnią). Układ ścieżek rowerowych jest w dużej mierze wynikiem realizacji i modernizacji układu drogowego.

Informacja turystyczna[edytuj]

Informacja turystyczna Skierniewic znajduje się w Urzędzie Miasta Skierniewic oraz w Bibliotece Miejskiej przy ul. Mszczonowskiej 43a.

Szlaki rowerowe i piesze[edytuj]

W mieście i okolicach Skierniewic istnieje kilka szlaków i ścieżek rekreacyjnych rowerowych i pieszych.

  • szlak turystyczny niebieski Szlak starych dworków zaczynający się w Skierniewicach, przebiegający przez dzielnice Rawka oraz przez miejscowości Puszcza Mariańska, Doleck, Stara Rawa, Trzcianna. Długość ścieżki rowerowej wynosi około 61 km.
  • szlak turystyczny niebieski Szlak „Ptaki okolicy Skierniewic” – Szlak zaczyna się w Skierniewicach, następnie prowadzi do Lipiec Reymontowskich, Rogowa, kończy się w Skierniewicach. Długość szlaku wynosi około 48 km.
  • szlak turystyczny niebieski Szlak „Śladami Władysława Reymonta” – Skierniewice, Lipce Reymontowskie, Rogów, Słupia, Godzianów, Skierniewice. Długość szlaku wynosi około 57 km.
  • szlak turystyczny czarny Szlak Skierniewice, Rawka dworzec kolejowy, Nieborów. Długość szlaku wynosi około 20 km. Szlak prowadzi przez Bolimowski Park Krajobrazowy.
  • szlak turystyczny żółty Szlak łącznikowy – długość około 20 km. Szlak zaczyna się w Strobowie (ptasi azyl), Żelazna, Zapady.
  • szlak turystyczny czarny Ścieżka piesza zaczynająca się od dworca kolejowego Skierniewice Rawka do Radziejowic przez Budy Grabskie, Leśniczówkę Bolimowską (tartak), Żyrardów, Radziejowice. Długość ścieżki wynosi około 44 km.
  • szlak turystyczny zielony „Szlak walk nad Rawką” – szlak pieszy zaczynający się od miejscowości Kamion prowadzący przez Budy Grabskie do Bolimowa. Trasa piesza prowadzi przez Bolimowski Park Krajobrazowy. Na szlaku można zobaczyć bunkry, wykopy, pozostałości po II wojnie światowej.

Uzdrowisko Skierniewice[edytuj]

Pierwsze wzmianki o uzdrowisku zostały powołane w 1990-1991 roku przez ówczesnego Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W 2013 r. Osiedle Zdrojowe w Skierniewicach wraz z sołectwami Maków, Krężce i Dąbrowice uzyskało status obszaru ochrony uzdrowiskowej ("Obszar Ochrony Uzdrowiskowej Skierniewice - Maków")[47]. W mieście jest planowana budowa kompleksu uzdrowiskowo - rekreacyjnego wykorzystującego zasoby słonych wód termalnych. W tym celu miasto dysponuje terenem pod uzdrowisko o powierzchni ponad 140 hektarów, gdzie są zlokalizowane dwa odwierty ujmujące słona wodę termalną z poziomu dolnej jury o głębokości 3000 metrów. Ujęcia są czynne i eksploatowane. Obecnie są prowadzone prace nad odwiertem Uzdrowiska Skierniewice. Uzdrowisko ma pomagać w leczeniu reumatologicznym, układu nerwowego, pobudliwości nerwowej, ortopedyczno urazowej, dermatologicznej oraz otyłości[48].

Media lokalne[edytuj]

Radio[edytuj]

  • Radio RSC – skierniewicka rozgłośnia radiowa.
  • Radio Victoria „Między Łodzią a Warszawą” – regionalna rozgłośnia, która ma swoją lokalną redakcję przy ulicy Sienkiewicza w Skierniewicach.
  • Radio Niepokalanów – katolicka rozgłośnia radiowa działająca w byłym woj. skierniewickim. Jeden z nadajników znajduje się w Skierniewicach-Bartniki.

Gazety lokalne[edytuj]

W latach 1930–1939 wychodziły nieregularnie dwie gazety lokalne:

W obydwu gazetach poruszano sprawy lokalne nie pomijając problemów miasta i jego mieszkańców. Ukazywał się również Dziennik Urzędowy Starostwa Powiatowego publikując urzędowe wiadomości lokalne[49].

Portale internetowe[edytuj]

  • skierniewice.eu / skierniewice.net.pl
  • tvskierniewice.pl
  • skierniewice.naszemiasto.pl
  • e-skierniewice.pl
  • skierniewice.com.pl
  • skierniewice24.pl
  • infoskierniewice.pl
 Zobacz też: Media w Skierniewicach.

Religia[edytuj]

Kościół garnizonowy, (dawna cerkiew)

Kościoły i związki wyznaniowe[edytuj]

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą:

Cmentarze[edytuj]

W Skierniewicach znajduje się 7 cmentarzy. Są to cmentarze zabytkowe, komunalne, parafialne, bądź innych wyznań[51]. Najstarszy cmentarz w Skierniewicach pochodził z XV w. i mieścił się pomiędzy kościołem św. Jakuba, a dworcem arcybiskupim. W XV w. Skierniewice miały też drugi cmentarz, przy drodze na Rawę Maz.

Wykaz cmentarzy istniejących do dziś:

Skierniewiczanie[edytuj]

Aktorzy[edytuj]

Poeci i prozaicy[edytuj]

Muzycy[edytuj]

Inne osoby[edytuj]

Urodzeni w Skierniewicach[edytuj]

Honorowi Obywatele miasta Skierniewic[edytuj]

Ciekawostki[edytuj]

Polityka[edytuj]

Kordegarda znajdująca się przy Starostwie Powiatowym, należąca do kompleksu Osady Pałacowej

Prezydenci miasta

Lp. Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
1. Włodzimierz Binder od 1990 do 1998
2. Jan Bogdan Darnowski od 1998 do 1999
3. Ryszard Bogusz od 1999 do 2006
4. Leszek Trębski od 2006 do 2014
5. Krzysztof Jażdżyk od 2014

Miasta i gminy partnerskie[edytuj]

Miasto Państwo Początek współpracy
Gera  Niemcy 1976
Châtelaillon-Plage  Francja 1990 (1994 – Akt Zbratania)
Purgstall an der Erlauf  Austria 1988
Szentes  Węgry 2004
Náměšť na Hané  Czechy 2005
Łubnie  Ukraina 2007 – oświadczenie intencyjne
Levice  Słowacja 2004

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Prawa miejskie uzyskane 19 II 1457 r. (pol.). [dostęp 2013-05-27].
  2. Aktualny prezydent miasta Skierniewice (pol.). [dostęp 2014-12-01].
  3. Powierzchnia Skierniewic = 36,08 km². według GUS stan na 18 maja 2013.
  4. http://skierniewice.net.pl/kategorie/demografia
  5. Kody pocztowe.
  6. Kod pocztowy 96-116.
  7. Polska XVI wieku, t. V Mazowsze, Warszawa 1895, s. 37.
  8. Pochodzenie nazwy miasta (pol.). [dostęp 2013-07-07].
  9. Odległość Skierniewice – Warszawa w linii prostej (pol.). [dostęp 2013-06-20].
  10. Odległość Skierniewice – Łódź w linii prostej (pol.). [dostęp 2013-06-20].
  11. Odległości Skierniewic od geometrycznego środka Polski (pol.). [dostęp 2013-07-08].
  12. http://otodom.pl/oferta/piekne-nowoczesne-eko-osiedle-w-skierniewicach-ID2P1hX.html
  13. http://skierniewice.naszemiasto.pl/tag/osiedle-zdrojowe-skierniewice.html
  14. Demografia Skierniewic (pol.). [dostęp 2016-04-24].
  15. www.skierniewice.net.pl.
  16. http://www.polskawliczbach.pl/Skierniewice, w oparciu o dane GUS.
  17. Ranking najw. miast Polski pod względem l. ludn.
  18. http://www.transport.gov.pl/2-48203f1e24e2f-1787735.html.
  19. Kalendarium Skierniewic (pol.). [dostęp 2013-07-08].
  20. Skierniewice, PPWK Warszawa 1977 na podstawie biura geodety miejskiego w Skierniewicach.
  21. http://www.skierniewice.wku.wp.mil.pl/pl/index.html.
  22. Historia żydów w Skierniewicach (pol.). [dostęp 2013-07-02].
  23. GUS: Podmioty gospodarki narodowej (bez osób fizycznych prowadzących wyłącznie indywidualne gospodarstwa rolne) według województw, podregionów, powiatów (pol.). 2012-11-30. [dostęp 2012-12-18].
  24. GUS: Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec października 2012 r.) (pol.). 2012-11-30. [dostęp 2012-12-18].
  25. Bezrobocie (pol.). [dostęp 2013-05-27].
  26. Strona główna :: Bank Spółdzielczy w Skierniewicach - BS Skierniewice, www.bsskierniewice.pl [dostęp 2016-01-11].
  27. http://www.skierniewice.policja.gov.pl.
  28. http://kmpspskierniewice.pl.
  29. http://www.straz.um.skierniewice.pl.
  30. http://www.kgsok.pl/struktura-sok/komendy-regionalne/lodz/.
  31. Budowa skierniewickiego lądowiska dla helikopterów przy SOR.
  32. http://www.rynekzdrowia.pl/Inwestycje/Skierniewice-powstanie-Centrum-Ortopedii-Dzieciecej,151816,3.html
  33. https://www.youtube.com/watch?v=5yRy6_b5O4Y
  34. Ilość wydanych tablic rejestracyjnych w Skierniewicach – stan na 01.04.2015 (pol.). [dostęp 2015-04-29].
  35. MZK Skierniewice pierwsze niskopodłogowe autobusy (pol.). [dostęp 2013-06-20].
  36. Lądowisko w Skierniewicach oficjalnie otwarte
  37. Korporacje TAXI w Skierniewicach.
  38. http://radiopolska.pl/wykaz/pokaz_lokalizacja.php?pid=263.
  39. http://www.skierniewice.net.pl/kategorie/publiczne_przedszkola_szkoly_placowki.
  40. PPWK, 1977-1985.
  41. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 31 marca 2016. [dostęp 2015-09-24]. s. 95.
  42. Znaleziska archeologiczne w skierniewickim parku (pol.). [dostęp 2013-08-24].
  43. http://dkferoica.mokskierniewice.pl/wp-content/uploads/2015/04/najstarsze_kina_Skierniewice.pdf
  44. http://dkferoica.mokskierniewice.pl/wp-content/uploads/2015/04/najstarsze_kina_Skierniewice.pdf
  45. Źródło: Dzieje Skierniewic 1359-1975 Warszawa 1988.
  46. http://www.mokskierniewice.pl.
  47. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie nadania statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej Osiedlu Zdrojowemu położonemu na obszarze miasta na prawach powiatu Skierniewice oraz sołectwom: Maków, Krężce i Dąbrowice położonym na obszarze gminy Maków (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 604)
  48. Uzdrowisko Skierniewice Uzdrowisko Skierniewice.
  49. Gazeta Urzędowa Wydziału 1929, nr 12, Dzieje Skierniewic, J. Józefecki.
  50. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 kwietnia 2015.
  51. Cmentarze w Skierniewicach.
  52. http://www.polskatimes.pl/artykul/224446,skierniewice-honorowy-tytul-dla-ksiedza-zawieruchy,id,t.html?cookie=1.
  53. http://turystyka.um.skierniewice.pl/strona-glowna/informacje-2/slawni-skierniewiczanie/.
  54. http://turystyka.um.skierniewice.pl/strona-glowna/informacje-2/slawni-skierniewiczanie/.
  55. http://turystyka.um.skierniewice.pl/strona-glowna/informacje-2/slawni-skierniewiczanie/.
  56. Kręcenie scen potrzebnych do filmów.
  57. Niewolnica Isaura w Skierniewicach.

Bibliografia[edytuj]

  • Rys historyczny Skierniewic w 120 lat. Straż Ogniowa Ochotnicza Miasta Skierniewice. Reprint jednodniówek 1930, 1955, 1980, Skierniewice 2000
  • Skierniewicki samorząd w latach 1990-2000, Skierniewice 2000, ISBN 83-909180-3-X.
  • Program ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami dla miasta Skierniewice w latach 2004-2011, Skierniewice 2004, [1]
  • Skierniewice Stolicą Nauk Ogrodniczych

Linki zewnętrzne[edytuj]