9 Pułk Piechoty Legionów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 9 Pułku Piechoty Legionów. Zobacz też: 9 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 9.
9 Pułk Piechoty Legionów
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 7 listopada 1918
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Legionów
Tradycje
Święto 29 lipca
Nadanie sztandaru 17 października 1922
Dowódcy
Pierwszy mjr Karol Udałowski
Ostatni ppłk Zygmunt Bierowski
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Komorowo, Zamość
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość BP PSZ
3 Dywizja Piechoty Legionów
39 Dywizja Piechoty
Bitwa o granice 1920.png
Bitwa ilza 1939.png

9 Pułk Piechoty Legionów (9 pp Leg.) – oddział piechoty Polskiej Siły Zbrojnej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie[edytuj]

W dniu 7 listopada w Komorowie pod Ostrowią Mazowiecką został utworzony 3 pułk piechoty Wojska Polskiego (PSZ). Kadry dla tego oddziału wydzieliły 1 i 2 pp, szkoła podchorążych oraz szkoła oficerska. W pierwszej połowie listopada 1918 r. pułk wziął udział w rozbrajaniu Niemców w okolicach Komorowa. W związku z odtworzeniem pułków legionowych, 3 pułk piechoty, jako faktycznie młodszy, został 16 lutego 1919 r. przemianowany na 9 pp Legionów.

W okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 9 pułk piechoty Legionów stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr II[1] w garnizonie Zamość[2]. (III batalion w Tomaszowie Lubelskim)[3] i wchodził w skład 3 Dywizji Piechoty Legionów[1].

19 maja 1927 Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził dzień 29 lipca, jako datę święta pułkowego[4].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 9 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[5]. W pułku, tytułem eksperymentu, utworzono kompanię podchorążych rezerwy piechoty. W jej skład wchodziły trzy plutony strzeleckie i pluton karabinów maszynowych. Kompania pod względem organizacyjnym i wyszkolenia podlegała dowódcy dywizji, a pod względem administracyjnym dowódcy pułku[6]. Kompania została zlikwidowana z dniem 1 sierpnia 1931[7].

Pod dowództwem Stanisława Sosabowskiego 9 pułk piechoty zdobył nagrodę dywizyjną w strzelaniu oraz w okresie zimowym w jeździe na nartach[8].

W dzień święta pułkowego 29 lipca 1937 9 Pułk Piechoty Legionów otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Zamościa[9].

Kampania wrześniowa[edytuj]

W kampanii wrześniowej 1939 pułk (bez I batalionu) walczył w składzie 39 Dywizji Piechoty (Rezerwowej). Skład jednostki uzupełniony został III batalionem 8 Pułku Piechoty Legionów, mjr. Wacława Smolińskiego i batalionem marszowym tego pułku pod dowództwem por. rez. Tadeusza Andrzeja Moszyńskiego. I batalion 9 pp Leg. walczył w składzie 12 Dywizji Piechoty.

Symbole pułku[edytuj]

Sztandar
17 października 1922 w Zamościu Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz, Józef Piłsudski wręczył pułkowi sztandar ufundowany przez miasto i powiat zamojski[3].

Odznaka pułkowa
19 września 1928 kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych, gen. dyw. Daniel Konarzewski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 9 pp Leg.[10]. Odznaka o wymiarach 40x40 mm ma kształt Krzyża Walecznych umieszczonego na promienistym niebieskim tle. Ramiona krzyża pokryte białą emalią, połączone wieńcem laurowym. Na jego ramionach wpisano numer, inicjały i rok powstania pułku 9 P.P.LEG. 1918. W centrum krzyża nałożony jest orzeł wojskowy, na którego tarczy amazonek wpisano literę L. Trzyczęściowa - oficerska, wykonana w tombaku srebrzonym, emaliowana, łączona czterema nitami. Wykonanie: Wincenty Wabia-Wabiński - Warszawa[11].

Pamięć o pułku[edytuj]

22 lutego 2011 roku dziedzictwo tradycji 9 pp Leg. przejął i z honorem kultywuje 3 Zamojski Batalion Zmechanizowany w Zamościu.

Żołnierze pułku[edytuj]

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku
  • ppłk piech. Leon Jan Seweryn Schneider (22 VII 1922 - †9 III 1923 Cieszyn[12])
  • mjr Adam Lipiński (p.o. V 1923 - X 1926)
  • mjr / ppłk piech. Bolesław Schwarzenberg-Czerny (X 1926 - III 1927)
  • ppłk Wacław Kaja (V - IX 1927)
  • mjr Jan Góra (od X 1927)
  • mjr / ppłk piech. Jan Świątecki (od XI 1928)
  • ppłk piech. Wacław Wilniewczyc (28 I 1931[13] - 27 VIII 1932 → dowódca 74 pp[14])
  • ppłk piech. Kazimierz Wyderko (28 VIII 1932[15] - 1937 → dowódca 41 pp)
  • ppłk piech. Czesław Karol Czajkowski (XI 1937 - IX 1939 → dowódca OZ 3 DP Leg.)
Oficerowie
Obsada personalna we wrześniu 1939 roku

Dowództwo

  • dowódca - ppłk Zygmunt Alojzy Bierowski
  • I adiutant – kpt. Stefan Jan Dziewicki
  • II adiutant – kpt. Włodzimierz Ciłek
  • oficer informacyjny – por. Władysław Możdżeń
  • oficer łączności – por. Józef Maślanka
  • kwatermistrz – kpt. Franciszek Gawrych
  • oficer - płatnik – kpt. Aleksander Mieczkowski
  • naczelny lekarz – ppor. lek. dr Kazimierz Bieńkowski

I batalion

  • dowódca - mjr Wacław Korsak († 27 IX 1944 Oflag VI B Doessel)
  • 1 kompania – Wilhelm Malec († 8 IX 1939)
  • 2 kompania – por. rez. Mieczysław Adam Wąsowicz
  • 3 kompania – ppor. rez. Zenon Józef Jachymek
  • 1 kompania ckm - ppor. rez. Marian Ładak

II batalion

  • dowódca - mjr Stefan Kiełczewski († 22 IX 1939)
  • 4 kompania – kpt. Józef Kamil Gebhardt († 21 IX 1939)
  • 5 kompania – por. Władysław Witold Pawica († 25 IX 1939)
  • 6 kompania – ppor. rez. Seweryn Denkiewicz
  • 2 kompania karabinów maszynowych -

III batalion

  • dowódca - mjr Edward Fiett
  • 7 kompania –
  • 8 kompania –
  • 9 kompania – ppor. rez. Seweryn Ozukiewicz
  • 3 kompania karabinów maszynowych -

pododdziały specjalne

  • kompania przeciwpancerna – kpt. Jan Józef Krzeszkiewicz (ranny 22 IX 1939)
  • kompania zwiadu – por. Bronisław Karol Kliś (ranny 24 IX 1939)
  • pluton artylerii piechoty – kpt. Feliks Adamkiewicz
  • pluton pionierów – por. Jerzy Lucjan Czaporowski
  • pluton przeciwgazowy – por. Mieczysław Bobołowicz
  • kompania gospodarcza
  • tabory

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 50.
  2. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 38.
  3. a b Satora 1990 ↓, s. 39.
  4. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 19 maja 1927 r., Nr 16, poz. 174.
  5. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  6. Jagiełło 2007 ↓, s. 67.
  7. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 7 sierpnia 1931 r., Nr 24, poz. 302.
  8. George F. Cholewczynski „Rozdarty naród. Polska brygada spadochronowa w bitwie pod Arnhem”, Wydawnictwo: Andrzej Findeisen – A.M.F. Plus Group, 2006; s. 25. ​ISBN 83-60532-00-1​.
  9. Obywatelstwo honorowe miasta dla pułku. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 170 z 31 lipca 1937. 
  10. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 19 września 1925 r., Nr 25, poz. 284.
  11. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 38-39.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 1 maja 1923 roku, s. 282.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 31.
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 413.
  15. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 439.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]