Feng Youlan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Feng.
Feng Youlan
Ilustracja
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 冯友兰
Pismo tradycyjne 馮友蘭
Hanyu pinyin Féng Yǒulán
Wade-Giles Feng Yu-lan
Wymowa (IPA) [fə̌ŋ jòulǎn]

Feng Youlan (ur. 4 grudnia 1895 w Qiyi, prowincja Henan, zm. 26 listopada 1990 w Pekinie) – chiński filozof i historyk filozofii, autor bardzo wpływowej Historii filozofii chińskiej.

W 1911 rozpoczął studia w szkole średniej w Szanghaju, a w 1915 na Uniwersytecie Pekińskim. Ukończył je w 1918 i rok później, w 1919, wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Tam, na Columbia University, w latach 1922-3, pod kierunkiem Johna Deweya, przygotował pracę doktorską, porównującą zachodnie i chińskie ideały życia; pracę tę wydał w Chinach pt. Filozofia życia. Nie odebrawszy dyplomu, wrócił do Chin i zaczął pracować jako wykładowca na Uniwersytetach Zhongzhou i Guangdong.

W 1928 został profesorem na Uniwersytecie Tsinghua, wraz z którym przeniósł się na południe Chin w czasie wojny chińsko-japońskiej 1937-45. Pod koniec lat 40. ponownie, na krótko, wyjechał do USA. W 1952 otrzymał profesurę na Uniwersytecie Pekińskim, którą piastował do końca życia. W 1982 otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Columbia.

Jego najważniejszą pracą jest napisana w latach 1926-35 Historia filozofii chińskiej, w dwóch tomach, przetłumaczona na angielski przez Derka Bodde'a; jej skrót, Krótka historia... została specjalnie opracowana, także z pomocą Bodde'a, na użytek czytelników zachodnich (pod koniec życia Feng Youlana została przetłumaczona na chiński). Obie stały się jednymi z najczęściej używanych podręczników do chińskiej filozofii na Zachodzie i osiągnęły pozycję klasyków.

Po wojnie, Feng Youlan pracował nad Nowym wydaniem historii filozofii chińskiej, reinterpretując swoje tezy w duchu marksistowskim. Początkowo uznał autorytet Komunistycznej Partii Chin i miał nadzieję, że zmodernizuje ona Chiny, co było marzeniem i zamierzeniem wielu chińskich intelektualistów. Niestety, sam stał się celem ataków i musiał wielokrotnie przeredagowywać i krytykować swoje prace. Dwa pierwsze tomy Nowego wydania... zostały wydane się w latach 60. Trzeci tom, nie ukazał się wówczas, został napisany jeszcze raz i ukazał się dopiero w latach 80.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Skowroński: Od redakcji. W: Feng Youlan: Krótka historia filozofii chińskiej. Warszawa: PWN, 2001, ss. XII-XVII. ​ISBN 83-01-13421-6