Franciszek Rogaczewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Błogosławiony
Franciszek Rogaczewski
prezbiter i męczennik
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 grudnia 1892
Lipinki
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1940
nieznane
Czczony przez Kościół katolicki
Beatyfikacja 13 czerwca 1999
Warszawa
przez Jana Pawła II
Wspomnienie 12 czerwca

Franciszek Rogaczewski (ur. 23 grudnia 1892 we wsi Lipinki, obecnie w gminie Warlubie, zm. 11 stycznia 1940 w Gdańsku, według innych źródeł w Stutthofie lub Piaśnicy) – błogosławiony Kościoła katolickiego, męczennik II wojny światowej, polski duchowny katolicki, działacz polski w Wolnym Mieście Gdańsku[1].

Droga życiowa[edytuj | edytuj kod]

Od 1894 r. mieszkał z rodziną i wychowywał się w Lubichowie. W latach 1913–1918 (z przerwą na służbę wojskową) studiował w seminarium duchownym w Pelplinie, święcenia kapłańskie otrzymał tamże 16 marca 1918. Po święceniach skierowano go do parafii św. Tomasza w Nowym Mieście Lubawskim. Tamże opiekował się młodzieżą i założył m.in. Towarzystwo Młodzieży Katolickiej. Drużyna piłkarska TMK stała się zarzewiem KS Drwęca. W 1920 skierowany do pracy duszpasterskiej w Gdańsku. Pracował jako wikary w parafiach Najświętszego Serca Jezusowego we Wrzeszczu, św. Brygidy i św. Józefa.

Był bardzo aktywnym działaczem i świetnym organizatorem. 25 listopada 1924 r. powołał, wraz z grupą polskich księży, Ligę Katolicką. Był członkiem zarządu i wiceprezesem Macierzy Szkolnej, kapelanem kolejarzy i pracowników Poczty Polskiej w WMG.

31 stycznia 1930 r. biskup Edward O’Rourke mianował go rektorem (z tytułem proboszcza) mającego powstać nowego kościoła pw. Chrystusa Króla. Kościół (zaplanowany jako tymczasowy) został szybko wybudowany i konsekrowany 30 października 1932 r. W następnych latach był to jeden z najważniejszych ośrodków życia religijnego i społecznego gdańskiej Polonii.

Od roku 1935 prowadził starania o powołanie w Gdańsku polskich parafii. 7 października 1937 biskup Edward O’Rourke podpisał dekrety o utworzeniu dwóch polskich parafii personalnych, związanych z osobami ks. Rogaczewskiego (przy kościele Chrystusa Króla) oraz ks. Bronisława Komorowskiego przy kościele św. Stanisława Bpa we Wrzeszczu. W wyniku interwencji narodowych socjalistów decyzja ta została po kilku dniach zawieszona, a sam biskup zrezygnował z urzędu i opuścił Gdańsk.

Aresztowanie i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Nagrobek Franciszka Rogaczewskiego

1 września 1939 r. ksiądz Rogaczewski został aresztowany i osadzony w przejściowym więzieniu dla gdańskich Polaków Victoriaschule, a następnego dnia wysłany w pierwszym transporcie Polaków do niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof. W obozie był bity i maltretowany. Rozstrzelano go 11 stycznia 1940 r. w Stutthofie w grupie wybitnych przedstawicieli gdańskiej Polonii. Sprecyzowanie daty i miejsca śmierci ks. Rogaczewskiego nastąpiło 20 listopada 1979 roku, kiedy to Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich ogłosiła komunikat z przeprowadzonej ekshumacji grobu odbytej w dniach 10–12 maja 1979 roku. Wraz ze ks. Rogaczewskim zamordowani zostali ks. Bernard Wiecki z Wocław i ks. Władysław Szymański z Sopotu. Komunikat stwierdza, że masowy grób z ich szczątkami odkryto w lesie koło obozu Stutthofu. Szczątki pomordowanych złożono w zbiorowej mogile na Cmentarzu Zasłużonych w Gdańsku Zaspie[2].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Imię Rogaczewskiego nosi ulica w Gdańsku[3]. W czerwcu 2017 został patronem zmodernizowanego tramwaju NGd99 Gdańskich Autobusów i Tramwajów o numerze bocznym 1002[4].

Beatyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Beatyfikację Franciszka Rogaczewskiego ogłoszono 13 czerwca 1999, w grupie 108 błogosławionych męczenników z okresu II wojny światowej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Martyrs Killed in Odium Fidei by the Nazis (ang.). [dostęp 23.02.2009].
  2. Komunikat Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Dziennik Bałtycki 261/1979 z 20 listopada 1979 roku
  3. ul.Pohulanka i Ks. F. Rogaczewskiego – plany UMG (pol.). [dostęp 2019-02-12].
  4. Ks. Franciszek Rogaczewski patronem gdańskiego tramwaju (pol.). [dostęp 2019-02-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]