Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika
Kościół św.Stanisława
Kościół św.Stanisława
Państwo  Polska
Siedziba Gdańsk
Adres al. Legionów 13
80-444 Gdańsk-Wrzeszcz
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja gdańska
Dekanat Gdańsk-Wrzeszcz
Proboszcz ks. Zbigniew Cichon
Wezwanie Stanisława BM
Wspomnienie liturgiczne 8 maja
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika
Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika
Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika
Ziemia 54°23′10,583″N 18°36′47,061″E/54,386273 18,613073
Strona internetowa
Błogosławiony ks. Bronisław Komorowski

Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika w Gdańsku (województwo pomorskie) – rzymskokatolicka parafia położona w Gdańsku Wrzeszczu. Administracyjnie należy do Archidiecezji Gdańskiej (dekanat Gdańsk-Wrzeszcz). Pierwszym proboszczem był Bronisław Komorowski.

Historia[edytuj]

Przed rokiem 1939[edytuj]

Trudno ustalić, kiedy został wybudowany obecny kościół. Może to być druga połowa XIX w., a może początek XX w, najprawdopodobniej ok. 1910 r. Jedno jest pewne, że inne miał przeznaczenie przed rokiem 1924. Należał do zabudowań wojskowych armii pruskiej – konnicy (ujeżdżalnia koni w koszarach telegrafistów). Po I wojnie światowej zabudowania te zostały przydzielone państwu polskiemu. Wobec napływu Polaków do Wolnego Miasta Gdańska zrodził się problem powstania świątyni – kościoła, w którym Polacy czuliby się gospodarzami. Pusty budynek hali z przyległym domem oddano do dyspozycji katolików polskich. Utworzenie ośrodka duszpasterskiego powierzono kapłanowi diecezji gdańskiej, Polakowi ks. Bronisławowi Komorowskiemu. Od 1924 r. rozpoczęło się adaptowanie dotychczasowej hali na świątynię i sprawowanie kultu Bożego, które ukończono w 1925 r. Początkowo nabożeństwa były odprawiane w kaplicy (późniejszej zakrystii). W okresie przedwojennym wybudowano wieżę (wznosi się na wysokość około 33 metrów), chór, wyposażono w organy, ołtarz główny i dwa boczne. Wyposażono we wszystko, aby godnie był sprawowany kult Boży. Już w dziesiątą rocznicę otwarcia odbyła się w 1934 r. konsekracja kościoła, której dokonał biskup gdański ks. dr Edward O’Rourke. 7 października 1937 r. Biskup Gdański przygotował dekrety o utworzeniu dwóch parafii personalnych w Wolnym Mieście Gdańsku. M.in. przy kościele św. Stanisława B.M., których realizację musiał zatrzymać. Kościół nie znajdował się na terenie osobnej parafii; podlegał parafii niemieckiej pod wezwaniem Serca Jezusowego. Do 1932 r. (do otwarcia kościoła Chrystusa Króla) był to jedyny kościół pełniący funkcję ośrodka polskiego życia religijnego w Wolnym Mieście Gdańsk. Świątynia służyła również jako centrum działalności patriotycznej.

Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. aresztowano ks. Bronisława Komorowskiego. Razem z innymi Polakami poprzez Victoriaschule trafił do obozu koncentracyjnego w Stutthofie. Kościół zamieniono na halę samochodową – wojskową. Część wyposażenia kościoła i plebanii zniszczono, część rozdzielono do innych kościołów. Przy likwidacji wyposażenia miał być obecny ówczesny dziekan, proboszcz Gwiazdy Morza w Sopocie ks. Paul Schütz. W parafii Gwiazdy Morza przechowały się m.in.: komplet szat liturgicznych koloru złotego, który został zakupiony na prymicje ks. dra Antoniego Liedtke z Pelplina, figura św. Antoniego, Matki Bożej, relikwiarz bł. Bronisławy oraz marmurowa tablica pamiątkowa. To wszystko po roku 1972 wróciło do kościoła św. Stanisława. Naczynia liturgiczne, które zostały przekazane do któregoś z kościołów, nigdy już się nie odnalazły.

Po zakończeniu wojny[edytuj]

Pomnik bł. Bronisława na placu jego imienia we Wrzeszczu

Po 1945 r. stan się nie zmienił. Najpierw kościół był zajęty przez wojsko. Po przybyciu w 1956 r. ks. bpa Edmunda Nowickiego rozpoczęto starania o odzyskanie kościoła. Ks. bp Nowicki proponował władzom komunistycznym zamianę kościoła św. Piotra i Pawła na kościół św. Stanisława. Bowiem kościół św. Piotra i Pawła był kościołem garnizonowym, a teren z kościołem św. Stanisława należał do wojska. Odrzucono tę propozycję. Po opuszczeniu przez wojsko, obiekt oddano Gdańskiemu Przedsiębiorstwu Transportu Budownictwa (GPTB) na bazę samochodową. O zwrot kościoła starały się po roku 1956, w czasie „odwilży popaździernikowej” organizacje społeczne (m.in. Walny Zjazd Wychowanków Gimnazjum Polskiego w W.M.G.) oraz członkowie byłej Polonii w Wolnym Mieście. Aby przyspieszyć oddanie kościoła św. Stanisława B.M. na cele sakralne ks. bp Edmund Nowicki wyznaczył do tej pracy ks. Andrzeja Rurarza. Miał on za zadanie nawiązać kontakt z byłymi mieszkańcami Wolnego Miasta Gdańska. Ludzie świeccy pod kierunkiem ks. Andrzeja Rurarza pisali petycje, zbierali podpisy, chodzili do władz. Spokój, dyplomacja ks. bpa Nowickiego poparta staraniami mieszkańców z czasów byłego Wolnego Miasta oraz wypadki grudniowe w 1970 na Wybrzeżu sprawiły, że decyzją WRN w Gdańsku, podpisaną przez ówczesnego przewodniczącego Tadeusza Bejma w dniu 17.02.1971 – postanowiono oddać kościół na cele sakralne[1].

Kalendarium[edytuj]

Prezbiterium kościoła
  • 24.12.1972 – Parafia została erygowana dekretem biskupa Lecha Kaczmarka, biskup poświęcił kościół i odprawił pierwszą mszę świętą
  • 1973 – Trwały prace remontowe
  • 22.12.1974 – Rocznica poświęcenia kościoła; uroczystą mszę odprawił bp ordynariusz dr Lech Kaczmarek
  • 1975 – Poświęcenie obrazu św. Stanisława B.M., ks. bp Lech Kaczmarek dokonuje konsekracji dzwonów
  • 1977 – Remont sufitu kościoła, przygotowanie do dalszych prac związanych z wystrojem kościoła, kładzenie posadzki, robienie boazerii oraz chóru
  • 1978 – Zakończenie prac przy budowie chóru i rozpoczęcie prac związanych z wymianą okien w kościele
  • 1979 – Rozpoczęcie prac związanych z elewacją zewnętrzną kościoła
  • 1984 – Remont plebanii
  • 1986 – Zamontowanie figury Chrystusa w ołtarzu głównym
  • 1997 – Remont wieży kościelnej i dachu, rozpoczęcie malowania kościoła
  • 2000 – Ukończono budowę nowych organów

Proboszczowie pracujący w parafii[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. 25 lat Gdańskiej Parafii Św. Stanisława Męczennika.

Linki zewnętrzne[edytuj]