Franciszka Arnsztajnowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszka Arnsztajnowa
Franciszka Arnsztajnowa, portrait 2.jpg
Franciszka Arnsztajnowa w młodości.
Imiona i nazwisko Franciszka Hanna Arnsztajn
Data i miejsce urodzenia 19 lutego 1865
Lublin  Polska
Data i miejsce śmierci 1942
Treblinka (obozy)
Dziedzina sztuki poezja, dramat

Franciszka Hanna Arnsztajnowa, z domu Meyerson, ps. lit.: F. A. M., J. Górecka, Jan Gorecki, Jan Górecki, Stefan Orlik (ur. 19 lutego 1865 w Lublinie, zm. pr. w 1942) – polska poetka, dramaturg i tłumaczka żydowskiego pochodzenia.

Zarys biograficzny[edytuj]

Franciszka Arnsztajnowa w młodości.
Franciszka Arnsztajnowa w wieku starszym.
Franciszka Arnsztajnowa (po lewej) z rodzeństwem.

Córka lubelskiego kupca, dyrektora Towarzystwa Kredytowego Miasta Lublina, Bernarda (Berka) Meyersona i powieściopisarki Malwiny (Małki) Meyerson z Horowitzów. Prawnuczka ortodoksyjnego rabina Azriela Horowitza. Była siostrą filozofa Emila Meyersona.

Uczyła się w gimnazjum żeńskim w Lublinie, a następnie studiowała nauki przyrodnicze w Niemczech.

Po powrocie do Lublina wraz ze swoim mężem Markiem Arnsztajnem prowadziła działalność społeczną, charytatywną i patriotyczną (także w trakcie I wojny światowej).

Debiutowała w Kurierze Codziennym, pierwszy zbiór wierszy Poezje opublikowała w 1895 roku. Późniejsze zbiory poezji wydawała także wspólnie z Józefem Czechowiczem, z którym w 1932 roku założyła Lubelski Związek Literatów.

W 1934 roku przeniosła się do Warszawy. Okoliczności jej śmierci nie są znane, prawdopodobnie zginęła w obozie zagłady w Treblince.

Jej mężem był Marek Arnsztajn, lekarz, działacz społeczny i polityczny, a synem Jan Arnsztajn, lekarz i działacz niepodległościowy.

Twórczość[edytuj]

Franciszka Arnsztajnowa publikowała swoje wiersze w licznych czasopismach, m.in. w Kamenie, w wydawanym w Warszawie i Krakowie Życiu, Kurierze Polskim, Kurierze Warszawskim, Kłosach, Tygodniku Ilustrowanym, Głosie, Sfinksie i Ateneum.

Tłumaczka głównie literatury angielskiej m.in. Douglasa Jerrolda, Rudyarda Kiplinga, Herberta George'a Wellsa, Williama Somerseta Maughama (Malowany welon).

Ważniejsze prace[edytuj]

Autograf poetki.

Tomiki poezji[edytuj]

  • 1895: Poezje
  • 1899: Poezje
  • 1924: Archanioł jutra
  • 1932: Odloty
  • 1934: Stare kamienie (wspólnie z Józefem Czechowiczem)

Dramaty teatralne[edytuj]

  • Widmo: Ballada w I akcie (1905)
  • Luxoniolo (1911)

Nawiązania i upamiętnienia[edytuj]

Tablica na ścianie domu w Lublinie, w którym mieszkała w latach 1899-1934.

Do postaci Franciszki Arnsztajnowej w książce Wyjątkowa długa linia nawiązuje Hanna Krall.

W 2013 roku Andrzej Titkow – scenarzysta i reżyser zrealizował w Lublinie film dokumentalny Album rodzinny, poświęcony Franciszce Arnsztajnowej.

Bibliografia[edytuj]