Gaj (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gaj
Kościół w Gaju
Kościół w Gaju
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Mogilany
Liczba ludności (2006) 1601
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-031[1]
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0326670
Położenie na mapie gminy Mogilany
Mapa lokalizacyjna gminy Mogilany
Gaj
Gaj
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Gaj
Gaj
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gaj
Gaj
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gaj
Gaj
Ziemia49°57′22″N 19°54′07″E/49,956111 19,901944

Gajwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego

Przez miejscowość przechodzi DK 7 (fragment międzynarodowej trasy E77), stanowiąca na tym odcinku część zakopianki.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Gaj (las).

Nazwa miejscowości podobnie jak inne nazwy miejscowe Gaj wywodzą się od gaju[2] - staropolskiej nazwy małego liściastego lasu, która pierwotnie oznaczała wydzieloną część lasu lub małego odosobnionego i zalesionego obszaru używanego przez okoliczną ludność do celów kultowych. Gaj pełnił wśród Słowian analogiczne funkcje jakie w innych kulturach pogańskich pełnił święty gaj[3].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części miejscowości Gaj: Brzyczyna, Gaik, Kotarbówki, Pod Górą, Podlesie, Przymiarki, Psiepole, Psina, Rudawa, Wzgórze, Zadziela, Za Lasem, Zimnucha[4][5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa notowana po raz pierwszy w spisanych po łacinie dokumentach z XIV wieku w latach 1325-27 jako de Gay[2].

Na początku 1801 roku Gaj wraz z Brzyczyną Górną została wykupiona przez Andrzeja Bema ojca słynnego generała Józefa Bema. Rodzina Bemów zamieszkała w Krakowie, ale w Gaju młody Józef Bem spędzał co roku swoje wakacje[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekt został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[7].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez Gaj przechodzi zielony szlak turystyczny: szlak turystyczny zielony Szlak Generała Józefa Bema: Borek Fałęcki (Kraków) – KobierzynSidzinaLibertów – Gaj – MogilanyLas BronaczowaRadziszów (stacja kolejowa)[8]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. a b Maria Malec 2002 ↓, s. 80.
  3. Praca zbiorowa 1964 ↓.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. István Kovács 2009 ↓, s. 14.
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 grudnia 2017; 8 miesięcy temu.
  8. Tadeusz Galarowski, Mogilany – zarys monograficzny, PAN Kraków – Nauka Dla Wszystkich nr 270, Ossolineum 1976.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria Malec: Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski. Warszawa: Wydawn. Naukowe PWN, 2002.
  2. Praca zbiorowa: Słownik starożytności słowiańskich t. 2 F-K, cz. 1 F-H, hasło "Gaj". Warszawa: Ossolineum, 1964, s. 78.
  3. István Kovács: Józef Bem. Bohater wiecznych nadziei. Warszawa: RYTM, 2009. ISBN 978-83-7399-328-0.
  4. Atlas okolic Krakowa, wydawnictwo Compass, Kraków 2005, ​ISBN 83-60240-11-6​, str 77