Myszoskoczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gerbillus)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Myszoskoczka
Gerbillus[1]
Desmarest, 1804
Gerbillus watersi
Gerbillus watersi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd Myomorpha
Nadrodzina Muroidea
Rodzina myszowate
Podrodzina myszoskoczki
Plemię Gerbillini[2]
Podplemię Gerbillina
Rodzaj myszoskoczka (Gerbillus)
Synonimy
Podrodzaje[3]

Myszoskoczka[4] (Gerbillus) – rodzaj gryzonia z rodziny myszowatych. Obejmuje zwierzęta z podrodziny myszoskoczków. Gerbillus zamieszkują suche, pustynne regiony w Afryce, Środkowym Wschodzie i Bliskim Wschodzie[2].

Nazwa zwyczajowa[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości nazwą „myszoskoczka” określano w Polsce różne gryzonie:

Ostatecznie w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” nazwę myszoskoczka przypisano rodzajowi Gerbillus, zaś wspomniane gatunki gryzoni otrzymały odmienne nazwy[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Systematyka rodzaju Gerbillus jest słabo zbadana. W 2010 roku tunezyjscy naukowcy z Laboratoire d'Ecologie Animale: Awatef Abiadh, M'barek Chetoui, Taher Lamine-Cheniti, Ernesto Capanna i Paolo Colangelo, opublikowali wyniki badań filogenetycznych z wykorzystaniem mitochondrialnego genu cytochromu b populacji sześciu gatunków suwaków z rodzaju Gerbillus zamieszkujących na terenie Tunezji. Naukowcy wskazali konieczność rewizji dotychczasowego podziału systematycznego, oraz włączenie do Gerbillus w randze podrodzaju myszoskocz (Dipodillus)[3] – kladu, który funkcjonował dotychczas jako rodzaj w podrodzinie myszoskoczków[9]. Dipodillus obejmuje gatunki zamieszkujące tereny północnej Afryki: myszoskocz okazały (Gerbillus campestris) i myszoskocz krótkoogonowy (Gerbillus simoni)[3].

Gatunkiem bazalnym rodzaju Gerbillus jest G. nanus[3].

Kladogram z zaznaczeniem pozycji filogenetycznej tunezyjskich Gerbillus według Abiadh, Chetoui, Lamine-Cheniti i Capanna (2010)[3]:

 Gerbillus 

Gerbillus (podrodzaj) 


 G. latestei



 G. tarabuli




 G. gerbillus (myszoskoczka mała)



Hendecapleura

 G. nanus



 Dipodillus 

 G. campestris (myszoskocz okazały)



 G. simoni




W związku z powyższym do rodzaju Gerbillus zaliczane są obecnie trzy podrodzaje z następującymi gatunkami[2][3][9]:

Wyróżniane są także gatunki:

o mniej jasnej przynależności do konkretnych podrodzajów[2].

Historia ekspansji rodzaju[edytuj | edytuj kod]

Pojawienie się rodzaju Gerbillus zbiega się z okresem mioceńsko-plioceńskiej ekspansji afrykańskich suchych biomów[3]. Odkryte kopalne ślady występowania Gerbillus dokumentują rozprzestrzenienie przedstawicieli rodzaju na dużym obszarze: Chiny (wczesny plejstocen), Indie (plejstocen), Afryka (środkowy pliocen–wczesny plejstocen). Najstarszym poznanym przodkiem gryzoni z rodzaju był Debruijnimys, którego szczątki datowane na wczesny pliocen odkryto w Hiszpanii, a oceniane na późny pliocen w północnej Afryce[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gerbillus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Gerbillus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 9 lipca 2012]
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Awatef Abiadh, M'barek Chetoui, Taher Lamine-Cheniti, Ernesto Capanna i inni. Molecular phylogenetics of the genus Gerbillus (Rodentia, Gerbillinae): Implications for systematics, taxonomy and chromosomal evolution. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 56 (2), s. 513-518, 2010-08. Elsevier. DOI: 10.1016/j.crvi.2010.07.003 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. 5,0 5,1 Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  6. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1971, s. 218 i 452.
  7. Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  8. Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
  9. 9,0 9,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Gerbillinae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 12 lutego 2014]