Giuseppe Ungaretti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Giuseppe Ungaretti
Ilustracja
Młody Giuseppe Ungaretti podczas służby wojskowej.
Data i miejsce urodzenia 8 lutego 1888
Aleksandria
Data i miejsce śmierci 13 stycznia 1970
Mediolan
Narodowość Włoch
Język włoski
Dziedzina sztuki poezja
Odznaczenia
Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001)

Giuseppe Ungaretti (ur. 8 lutego 1888, zm. 2 czerwca 1970) – włoski poeta.

W swojej twórczości pozostawał pod silnym wpływem francuskich symbolistów i futurystów. Był jednym z twórców i głównym przedstawicielem hermetyzmu, kierunku podporządkowującemu wartości znaczeniowe słów walorom formalnym i dźwiękowym.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Giuseppe Ungaretti urodził się w Aleksandrii w Egipcie. Jego ojciec prawował przy budowie Kanału Sueskiego, matka prowadziła piekarnię. Uczył się w École Suisse Jacot. Nawiązał tam przyjaźń z Enrico Peą. Następnie wyjechał kontynuować edukację do Paryża, gdzie szybko nawiązał znajomość ze środowiskiem artystycznym, min. zaprzyjanił się z Guillaume Apollinaire'em.[1] Po wybuchu I wojny światowej przenosi się do Mediolanu, gdzie utrzymuje się dając lekcje francuskiego. Po przystąpieniu Włoch do wojny został wcielony do armii i wysłany na front do Krasu. W grudniu 1916 wydał w Udine w nakładzie 80 egzemplarzy swój pierwszy tom poezji Pogrzebany port'.[2] Pod koniec wojny Ungaretti wrócił do Francji. W 1919 w Paryżu rozpoczął pracę dla Popolo d’Italia Mussoliniego oraz biura prasowego ambasady włoskiej. Rok później poślubił Jeanne Dupoix, z którą w 1921 przeniósł się do Rzymu, gdzie urodziła mu się dwójka dzieci. Do 1930 był współpracownikiem redakcji cotygodniowego biuletynu Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Przeżył wówczas fascynację faszyzmem.[3] W 1936 dostał propozycję objęcia katedry italianistyki w São Paulo, w efekcie jej przyjęcia przeniósł się z rodziną do Brazylii na sześć lat. Podczas pobytu w Brazylii umarł mu syn. Pobyt w Ameryce Południowej był dla niego okresem kryzysu twórczego. Zajmował się głównie poznawaniem starej literatury włoskiej, przygotowaniem oraz prowadzeniem zajęć uniwersyteckich oraz utrzymywaniem kontaktów towarzyskich z lokalną inteligencją. W 1942 Brazylia przystąpiła do wojny po stronie aliantów. Obywatele włoscy mieli wybór między internowaniem a powrotem do kraju. Giuseppe Ungaretti wrócił do Włoch, gdzie został członkiem literackiej Accademia d’Italia i dostał etat profesora na uniwersytecie La Sapienza. Wkrótce po powrocie do kraju wydawnictwo Mondadori rozpoczęło druk jego zebranych prac pod tytułem Vita d’un uomo. Po zakończeniu wojny został zawieszony na uczelni, jednak pozytywnie przeszedł pofaszystowską weryfikację i w 1946 wrócił do prowadzenia zajęć.[4]

Zbiory poezji[edytuj | edytuj kod]

  • Il porto sepolto (1916)
  • Allegria di naufragi (1919)
  • Sentimento del tempo (1933)
  • Il dolore (1947)
  • La terra promessa (1950)
  • Il deserto e dopo (1965)

Polski wybór jego wierszy został wydany w 1975 roku w zbiorze Poezje[5]. W 2013 wydano dwujęzyczny tom Dzień po dniu. Wybór wierszy/Giorno per giorno. Poesie scelte w tłumaczeniu Jarosława Mikołajewskiego[6]. W 2019 wydano Radość katastrof w tłumaczeniu Grzegorza Franczaka[7].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kłos 2009 ↓, s. 20–22.
  2. Kłos 2009 ↓, s. 22.
  3. Kłos 2009 ↓, s. 32–33.
  4. Kłos 2009 ↓, s. 36.
  5. Giuseppe Ungaretti: Poezje. Wybór. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975, seria: Mała Seria Przekładów Poetyckich. (pol.)
  6. Giuseppe Ungaretti: Dzień po dniu. Wybór wierszy/Giorno per giorno. Poesie scelte. Kraków: Wydawnictwo Austeria, 2013. ISBN 978-83-7866-140-5. (pol. • wł.)
  7. Giuseppe Ungaretti: Radość katastrof. Kraków: Lokator, 2019. ISBN 978-83-63056-61-2. (pol.)
  8. Le onorificenze della Repubblica Italiana (wł.). Presidenza della Repubblica. [dostęp 2020-10-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]