Gołków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°02'35"N 20°58'28"E
- błąd 38 m
WD 52°6'N, 21°0'E, 52°0'N, 21°2'E
- błąd 13796 m
Odległość 1037 m
Gołków
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat piaseczyński
Gmina Piaseczno
Liczba ludności (2017-03-31) 1009[1]
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-502
Tablice rejestracyjne WPI
SIMC 0006296
Położenie na mapie gminy Piaseczno
Mapa konturowa gminy Piaseczno, w centrum znajduje się punkt z opisem „Gołków”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Gołków”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Gołków”
Położenie na mapie powiatu piaseczyńskiego
Mapa konturowa powiatu piaseczyńskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Gołków”
Ziemia52°02′35″N 20°58′28″E/52,043056 20,974444

Gołkówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś szlachecka Gołkowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie tarczyńskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wieś staropolska rodu Gołkowskich. Od ok. 1775 roku właścicielem wsi był bankier Piotr Tepper, a od 1793 roku Tomasz Dangel i jego potomkowie, a następnie od 1825 r. książę Adam Woroniecki. W XIX wieku Gołków należał kolejno do: Antoniego Zalewskiego (1856 r.), Michała Wessla (1862 r.), Racheli z Karęgów Wessel (1864 r.) oraz od 1872 roku – na mocy kontraktu kupna-sprzedaży i zamiany na nieruchomość warszawską – Gustawa Bauerfeinda. Gołków należał do rodziny Bauerfeindów do czasu reformy rolnej z 1944 roku. Zgodnie z ukazem cesarskim z 1867 roku we wsi Gołków ludzie otrzymali grunty na własność. Po tej reformie wieś Gołków składała się z 27 osad.

W 1893 roku sprzedano osadę młynarską w Gołkowie. Młyn wodny na planie z 1848 roku nosił nazwę Zofin. W późniejszym czasie nazywany był Czerwonką, podobnie jak położona po drugiej stronie drogi karczma.

W 1872 roku młynem zarządzała wdowa Karolina Koblewska. Starała się ona o kredyt umożliwiający remont nieczynnego i podupadłego wtedy budynku. Był to budynek murowany, piętrowy. Wdowa planowała uruchomienie młyna w tzw. systemie amerykańskim umożliwiającym redukcję pracy ludzkiej i uzyskanie wyrobów należycie oczyszczonych i podzielonych na różne gatunki.

W 1911 roku wydzielono Cegielnię Gołków jako osobną nieruchomość. Cegielnia w Gołkowie zaznaczona jest już na mapie wojskowej w 1839 roku. W okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej na wyposażenie zakładu składały się m.in.: maszyna parowa o mocy 100 koni, kocioł parowy 80 m³, dwie duże i jedna mała prasa, dwie pary walców, dwie pompy parowe, 9500 ramek do suszenia dachówek, miech i narzędzia kowalskie. W 1901 roku do Cegielni poprowadzono bocznicę od głównej linii kolejki wąskotorowej Warszawa – Góra Kalwaria. Linię wąskotorową z Piaseczna przedłużono do Grójca w okresie od 1911 roku do wiosny 1914 roku. Wówczas w Gołkowie wyznaczono przystanek i zbudowano murowany budynek stacji. Pas gruntu pod budowę stacji wykupiło Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Kolei Podjazdowych.

W pobliżu Gołkowa 910 lipca 1794 r. miała miejsce bitwa powstania kościuszkowskiego (bitwa pod Gołkowem).

Podczas I wojny światowej był tu cmentarz żołnierzy rosyjskich i niemieckich.

Przez miejscowość przechodzi trasa dawnej Grójeckiej Kolei Dojazdowej, obecnie Piaseczyńskiej Kolei Wąskotorowej.

W wybudowanej na terenie wsi luksusowej willi od marca 2019 r. realizowany jest reality-show Big Brother[3].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Gołków leży na trasie między Piasecznem a Tarczynem. Dojazd autobusami:

  • ZTM Warszawa
    • linia strefowa 727 z pętli Metro Wilanowska w kierunku Głosków-Szkoła / Antoninów (Cm.Południowy)
    • L-2 oraz L12 z pętli Urząd Miasta w Piasecznie w kierunku Złotokłosu
    • L-5 z pętli Urząd Miasta w Piasecznie w kierunku Bobrowca
  • PKS Grójec na trasie Piaseczno - Tarczyn

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BIP gminy, demografia
  2. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 295, Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  3. Oto dom Wielkiego Brata! To tu zamieszkają uczestnicy Big Brothera | Dzień Dobry TVN, dziendobry.tvn.pl [dostęp 2019-03-15] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]