Bitwa pod Gołkowem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Gołkowem
Insurekcja kościuszkowska
Czas 9-10 lipca 1794
Miejsce Gołków k. Piaseczna, Mazowsze
Terytorium tereny na zachód od Piaseczna
Przyczyna działania odwrotowe wojsk polskich, koncentrujących się dla obrony Warszawy
Wynik bitwa nierozstrzygnięta
Strony konfliktu
I Rzeczpospolita Rosja
Dowódcy
Józef Zajączek Iwan Fersen
Siły
7600 żołnierzy około 13 000 żołnierzy
Straty
180 zabitych, 136 rannych i około 100 zaginionych
brak współrzędnych
Insurekcja kościuszkowska
Banner of Kościuszko Uprising.PNG

Racławiceinsurekcja warszawskainsurekcja wileńskaNiemenczynPolanyLipniszkiDubienkaSzczekocinyChełmSołypowstanie kurlandzkieGołkówRaszynKolnoBłonieRajgródPierwsze oblężenie WarszawySałatySłonimLubańKrupczyceTerespolinsurekcja wielkopolskaŁabiszynBydgoszczMaciejowiceKobyłkaDrugie oblężenie Warszawy (obrona Pragi)

Bitwa pod Gołkowem miała miejsce 9 - 10 lipca 1794 roku podczas powstania kościuszkowskiego.

Stosując się do ustalonych wcześniej planów, według których wojska Rzeczypospolitej miały stoczyć główną bitwę na przedpolach Warszawy, generał Józef Zajączek, który dowodził dywizją liczącą 7600 żołnierzy, miał osłaniać drogę prowadzącą do Raszyna. W tym celu 7 lipca zajął pozycje obronne na północ od Gołkowa - dywizja zwrócona została frontem na południe, oparta lewym skrzydłem o bagnistą dolinę Jeziorki, a prawym skrzydłem o las. Większość jazdy znalazła się na prawym skrzydle, reszta jazdy umieszczona została na lewym. Całą piechotę Zajączek umieścił w centrum i uszykował ją w trzy linie.

W ślad za Dywizją Zajączka posuwał się rosyjski korpus (około 13 000 żołnierzy) dowodzony przez generała Iwana Fersena. Idąca na czele tego korpusu grupa Fiodora Denisowa 9 lipca maszerowała w kierunku Piaseczna. Około południa Denisow ruszył ze swą jazdą do szarży na polskie prawe skrzydło, jednak polski kontratak odrzucił Rosjan. Gdy około godziny 17 nadciągnął z resztą sił Fersen, Rosjanie ruszyli do kolejnego natarcia, w większości skierowanego na prawe skrzydło polskiej dywizji. Także i tym razem Polacy odparli Rosjan. Zapadające ciemności przerwały walkę, jednak jeszcze przed świtem Denisow zaatakował lewe skrzydło skrzydło Zajączka, zdobywając leżący przed polskim frontem Gołków. Dalsze natarcie Rosjan powstrzymał celny ogień polskiej artylerii. Gdy około godziny 6 nadeszła rosyjska grupa Chruszczowa, Fersen uzyskał niemal dwukrotną przewagę liczebną i starając się to wykorzystać skierował siły Chruszczowa do obejścia obu polskich skrzydeł. W tej sytuacji Zajączek około godziny 7:30 wydał rozkaz do odwrotu.

Tadeusz Kościuszko później zrezygnował ze stoczenia bitwy na przedpolach Warszawy i zdecydował się stoczyć walkę za linią umocnień miasta.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I
  • Andrzej Grabski, Jan Wimmer i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1966.
  • Marian Kukiel: Zarys historii wojskowości w Polsce. London: Puls, 1993. ISBN 0-907587-99-2.
  • Andrzej Zahorski, Wypisy źródłowe do historii polskiej sztuki wojennej. Polska sztuka wojenna w okresie powstania kościuszkowskiego, Zeszyt dziesiąty, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1960.
  • Bolesław Twardowski: Wojsko Polskie Kościuszki w roku 1794. Poznań: Księgarnia Katolicka, 1894.