Grobowiec Humajuna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grobowiec Humajuna w Delhia
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Delhi-Humanyum's tomb-20131006.jpg
Kraj  Indie
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 232
Regionb Azja i Oceania
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1993
na 7. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Delhi
Mapa lokalizacyjna Delhi
Grobowiec Humajuna w Delhi
Grobowiec Humajuna w Delhi
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Grobowiec Humajuna w Delhi
Grobowiec Humajuna w Delhi
Ziemia28°35′35,75″N 77°15′02,17″E/28,593264 77,250603

Grobowiec Humajuna (pers. آرامگاه همایون) – kompleks budowli w Nowym Delhi, miejsce ostatniego spoczynku Humajuna (1508–1556), władcy Indii z dynastii Wielkich Mogołów (1530–1540, 1555–1556).

Grobowiec Humajuna został wzniesiony w charakterystycznym stylu architektury Mogołów, łączącym sztukę indyjską ze sztuką perską.

W 1993 roku grobowiec został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Opis[edytuj]

Budowa grobowca rozpoczęła się w 1564 roku[1], po śmierci Humajuna[2], a została zakończona w 1572 roku[1][a]. Grobowiec został najprawdopodobniej zaprojektowany przez samego Humajuna[3]. Pracami budowlanymi kierowała wdowa po Humajunie – Hamida Banu Begum[2], a prace prowadzone były przez perskiego architekta – Miraka Mirzę Ghijatha[3].

Budowla powstała z czerwonego piaskowca, a do wykończenia użyto białego marmuru[2]. Mauzoleum stoi na kwadratowej podstawie[3], z arkadami z każdej strony i szesnastoma osobnymi wejściami do budynku[4]. W środku wzniesiono oktagonalną komnatę, nakrytą kopułą – miejsce ostatniego spoczynku Humajuna (1508–1556)[2] – otoczoną przez mniejsze oktagonalne pomieszczenia[4], gdzie znajdują się groby Hamidy oraz dziewięciu innych członków rodziny królewskiej[2]. W środkowej komnacie znajduje się cenotaf[3].

Grobowiec otaczają ogrody w stylu perskim[5], założone na planie kwadratu, podzielone na cztery części oddzielone groblami, którymi poprowadzone są wąskie kanały[3]. Całość otacza mur z dwoma bramami, od południa i od zachodu[3]. Przy części środkowej muru wschodniego stoi pawilon baradari, a przy środkowej części muru północnego – hammam[3].

Grobowiec jest jednym z pierwszych ogrodowych wzniesionych przez Mogołów[2], a ogrody najstarszymi, które zachowały się do dziś na oryginalnym planie[5]. Reprezentuje on wczesny styl architektury Mogołów, łączący sztukę indyjską ze sztuką perską, który ewoluując w późniejszym okresie znalazł zastosowanie przy budowie Tadź Mahal w Agrze[2].

W 1993 roku grobowiec Humajuna został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO[6].

Uwagi

  1. Inne źródła podają, ze budowa rozpoczęła się w 1569 roku. Patrz Archaeological Survey of India.

Przypisy

  1. a b Ilustrowana księga świata – skarby świata – Azja. Bielsko-Biała: Pascal, 2002, s. 26. ISBN 83-7304-020-X.
  2. a b c d e f g Soma Mukherjee: Royal Mughal Ladies and Their Contributions. Gyan Books, 2001, s. 194. ISBN 9788121207607. [dostęp 2016-03-23]. (ang.)
  3. a b c d e f g Archaeological Survey of India, Government of India: World Heritage Sites - Humayun's Tomb (ang.). 2011. [dostęp 2016-03-25].
  4. a b ʻAlī Jāvīd, Tabassum Javeed: World Heritage Monuments and Related Edifices in India. Algora Publishing, 2008, s. 262. ISBN 9780875864822. [dostęp 2016-03-23]. (ang.)
  5. a b Soma Mukherjee: Royal Mughal Ladies and Their Contributions. Gyan Books, 2001, s. 209. ISBN 9788121207607. [dostęp 2016-03-23]. (ang.)
  6. UNESCO: Humayun's Tomb, Delhi (ang.). [dostęp 2016-03-23].