Groch zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Groch zwyczajny
Pisum sativum strąk 23.06.2012 p2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj groch
Gatunek groch zwyczajny
Nazwa systematyczna
Pisum sativum L.
Sp. pl. 2:727. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Groch zwyczajny (Pisum sativum L.) – gatunek rośliny strączkowej jednorocznej z rodziny bobowatych (Fabaceae). Pochodzi z zachodniej Azji I Kaukazu, wschodniej i południowej Europy oraz Afryki Północnej[2]. Jest uprawiany w wielu rejonach świata.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Występują odmiany zarówno płożące jak i pnące, osiągające w sprzyjających warunkach wysokość do 2 metrów.
Owoce
Strąki mające kształt podłużnej torebki, zawierające kilka niewielkich nasion.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina uprawna, uprawiana jako warzywo i na paszę dla zwierząt. Groch jest jedną z roślin najwcześniej uprawianych przez człowieka, nasiona grochu zwyczajnego znajdowano w stanowiskach archeologicznych na Bliskim Wschodzie datowanych na 10 tys. lat. Najprawdopodobniej uprawiany był już około 7800 lat przed naszą erą. Około roku 2000 p.n.e. jego uprawa rozpowszechniła się w Europie i na Wschodzie, w Indiach i Chinach.
  • Sztuka kulinarna: niedojrzałe nasiona grochu mają barwę zieloną i zbierane są w celu bezpośredniego spożycia i produkcji mrożonek lub konserw. Dojrzałe i uschnięte nasiona grochu gotuje się i wykorzystuje jako podstawę rozmaitych posiłków lub dodatek do innych potraw. Tradycyjną polską potrawą jest groch podawany z kapustą i zupa grochówka.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Groch można wysiewać już od wczesnej wiosny, gdy temperatura gruntu osiągnie 2 °C, rośliny rosną najlepiej w temperaturze 13–18 °C. Nie rozwija się dobrze w ostrym słońcu. Niektóre odmiany osiągają dojrzałość już po 2 miesiącach od wysiewu. Rośnie najlepiej w lekko kwaśnej, dobrze nawodnionej, ale nie podmokłej glebie. Dla uniknięcia chorób, nie należy wysiewać rośliny ponownie w tym samym miejscu przed upływem pięciu lat.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Fundamentalne badania nad dziedziczeniem na grochu zwyczajnym (Pisum sativum), które zaowocowały sformułowaniem praw Mendla, prowadził prekursor genetyki Gregor Mendel.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

We florze Polski występują 2 podgatunki[3]:

  • podgatunek: groch zwyczajny typowy – Pisum sativum subsp. sativum. Jest uprawiany jako warzywo
  • podgatunek: groch zwyczajny polny (g. błękitnopurpurowy, g. polny) – Pisum sativum subsp. arvense (L.) Asch. Rośnie dziko.
Morfologia na ilustracji
Strąk z nasionami
Kwiaty grochu


Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o grochu
Wikibooks-logo.svg
Zobacz publikację na Wikibooks:
Uprawa grochu