Henryk Ryszard Tomaszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Henryk Ryszard Tomaszewski
1988
1988
Data i miejsce urodzenia 1 listopada 1948
Olsztyn
Wyznanie protestanckie
Kościół Kościół Chrystusowy w RP

Henryk Ryszard Tomaszewski (ur. 1 listopada 1948 w Olsztynie) – polski duchowny protestancki, historyk Kościoła specjalizujący się w dziejach polskich wspólnot ewangelikalnych, biznesmen.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ostatni skład zespołu redakcyjnego „Chrześcijanina” z czasów ZKE (1988), od lewej stoją: Mieczysław Kwiecień, Henryk Ryszard Tomaszewski, Mieczysław Czajko, Edward Czajko i Kazimierz Krystoń.

Urodził się 1 listopada 1948 roku w Olsztynie[1].

Ukończył studia na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, magisterium uzyskał w 1974. Pod kierunkiem ks. prof. Woldemara Gastparego napisał dysertację doktorską pt. Grupy chrześcijańskie typu ewangeliczno-baptystycznego na terenie Polski od 1858 do 1939 roku i obronił ją w 1981. Później był m.in. autorem nieopublikowanej pracy Społeczności ewangeliczno-baptystyczne po roku 1939[2]. Był jedynym doktorem teologii w ZKE[1].

W latach 1970-1975 pracował w redakcji audycji radiowej „Głosu Ewangelii z Warszawy” oraz w dziale wydawniczym Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego (ZKE). Od 1975 roku był członkiem redakcji „Chrześcijanina”. W latach 1981-1987 był sekretarzem Rady ZKE[1], pełnił też funkcję sekretarza w Komisji Pomocy Polskiej Rady Ekumenicznej.

Na ostatnim Synodzie ZKE głosował przeciwko rozwiązaniu tego Kościoła i był zdania, że likwidacja ZKE nie jest rozsądną decyzją[3]. Był zwolennikiem przynależności Kościoła Chrystusowego do Polskiej Rady Ekumenicznej. W roku 2004 zrezygnował z członkostwa w KCh[1].

Na I Synodzie Kościoła Zborów Chrystusowych wybrany został sekretarzem Rady Kościoła[2] i funkcję tę pełnił do roku 1992. W latach 1987-1992 był również redaktorem naczelnym kwartalnika „Słowo i Życie”. Przez kilka lat był wykładowcą w Wyższym Baptystycznym Seminarium Teologicznym[1].

Od roku 1984 jest wydawcą Ekumenicznego Przekładu Przyjaciół[4][5][1].

Jest także biznesmenem[1].

Archiwa[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na charakter swej działalności naukowej wiele czasu spędził w archiwach. W latach 1990-1991 przeglądał zasoby Centralnego Archiwum KC PZPR (dokumenty te zostały przekazane później dla Archiwum Akt Nowych (AAN), ale według Tomaszewskiego nie przekazano wszystkich). W latach 1990-1993 przeglądał dokumenty Centralnego Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Korzystał też z archiwów AAN, IPN i innych[6].

Jako sekretarz Rady ZKE zgromadził materiał archiwalny na temat ZKE, który przekazał później dla AAN[7]. Przekazał także oryginalne dokumenty Zjednoczenia Kościołów Chrystusowych z lat 1928-1953 (otrzymał je od Jerzego Sacewicza)[8].

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Zajmował się dziejami Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego[7]. W roku 2009 opublikował książkę Zjednoczony Kościół Ewangeliczny 1947-1987. Jan Mironczuk ocenił, że jego opracowanie historii ZKE stanowi cenną pomoc dla początkujących historyków zajmujących się problematyką ewangelikalną w PRL-u oraz dla osób interesujących się tą tematyką[9].

Jego zdaniem Urząd do Spraw Wyznań cały czas utrudniał funkcjonowanie ZKE, także Tadeusza Dusika, ocenianego przez innych pozytywnie, umieścił wśród złych dyrektorów UdsW[10]. Szymon Biliński został uznany niemal za sprawcę aresztowań działaczy ZKE w roku 1950[11].

Doniesienia informatorów zwerbowanych w środowisku kościołów mniejszościowych nie przedstawiają wielkiej wartości. Informacje te można było przeczytać w prasie kościelnej. Według Tomaszewskiego dla MBP chodziło przede wszystkim o zdobycie agenta w danym środowisku i mieć poczucie kontrolowania tego środowiska[12].

Kościoły ewangelikalne określał zwykle mianem „wolnych kościołów” i przyjmował definicję zaproponowaną przez Mieczysława Kwietnia. Uważa, że główną cechą odróżniającą kościoły ewangelikalne od historycznych jest utworzenie nowej jakości pobożności i nowego stylu życia. Zachodzą pomiędzy nimi nieznaczne różnice dogmatyczne, które dotyczą sposobu pojmowania chrztu wiary, eucharystii i chrztu w Duchu Świętym. Kościoły te manifestują przede wszystkim wiarę w Chrystusa, nie koncentrują się natomiast na tworzeniu nowych dogmatów[13].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Wyznania typu ewangeliczno-baptystycznego wchodzące w skład Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego w latach 1945-1956. Tomaszów Mazowiecki: Słowo i Życie, 1991. ISBN 83-88497-11-1.
  • Kościół Chrystusowy w Polsce w latach 1921-1953. Słowo i Życie, 1992.
  • Baptyści w Polsce w latach 1858-1918. Warszawa: Kompas II, 1993.
  • Wspólnoty chrześcijańskie typu ewangeliczno-baptystycznego na terenie Polski w latach 1858-1939. Warszawa: WBST, 2006. ISBN 83-88497-11-1.
  • Baptyści w Polsce w latach 1918-1958. Warszawa: Słowo i Życie, 2008. ISBN 978-83-925744-2-2.
  • Zjednoczony Kościół Ewangeliczny 1947-1987. Warszawa: KOMPAS II, 2009. ISBN 978-83-925744-5-3.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Weremiejewicz 2014 ↓, s. 299.
  2. a b Redakcja. „Chrześcijanin”. 1, s. 13, 1988. 
  3. H.R. Tomaszewski. „Chrześcijanin”. 1, s. 15, 1988. 
  4. Turnau 2011 ↓.
  5. Zieliński 2014 ↓, s. 351.
  6. Tomaszewski 2009 ↓, s. 15.
  7. a b Mironczuk 2010 ↓, s. 287.
  8. Tomaszewski 2009 ↓, s. 16.
  9. Mironczuk 2010 ↓, s. 291.
  10. Mironczuk 2010 ↓, s. 289.
  11. Mironczuk 2010 ↓, s. 290.
  12. Tomaszewski 2010 ↓, s. 138.
  13. Tomaszewski 2009 ↓, s. 13.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M.R. Weremiejewicz: Kościół Chrystusowy w Polsce w latach 1921-2006. Toruń: Duet, 2014, s. 299. ISBN 978-83-62558-81-0.
  • Tadeusz J. Zieliński: Protestantyzm ewangelikalny. Studium specyfiki religijnej. Wyd. 2. Katowice: 2014, s. 350-351. ISBN 978-83-931204-9-9.
  • H.R. Tomaszewski: Społeczność baptystyczna w kontekście działań władz Polski Ludowej. W: Władze Polski Ludowej a mniejszościowe związki wyznaniowe. pod red. T.J. Zielińskiego. Warszawa-Katowice: WBST, 2010, s. 129-157.
  • Jan Mironczuk. Henryk Ryszard Tomaszewski, Zjednoczony Kościół Ewangeliczny 1947-1987, Warszawa Kompas II, 2009, 508 s.. „Przegląd Prawa Wyznaniowego”. s. 287-291. 
  • Jan Turnau. Polska. Zaciszne Zakościele. „Gazeta Wyborcza”, 17.06 2011. 
  • H.R. Tomaszewski: Zjednoczony Kościół Ewangeliczny 1947-1987. Warszawa: KOMPAS II, 2009. ISBN 978-83-925744-5-3.