Polska Rada Ekumeniczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polska Rada Ekumeniczna
Państwo  Polska
Siedziba Warszawa
Data założenia 15 listopada 1946
Status krajowa organizacja międzykościelna
Profil działalności organizacja ekumeniczna
Zasięg Polska
Prezes bp Jerzy Samiec
Członkowie 7 członków zwyczajnych + 2 organizacje stowarzyszone
brak współrzędnych
Strona internetowa

Polska Rada Ekumeniczna (PRE) – organizacja ekumeniczna zrzeszająca Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, cztery Kościoły protestanckie i dwa starokatolickie. Działalność rozpoczęła w czasie II wojny światowej a formalna jej rejestracja nastąpiła w 1946. Jednym z jej celów jest zabieganie o pełną wolność religijną.

Członkowie PRE[edytuj | edytuj kod]

Kościoły członkowskie:

Członkowie stowarzyszeni:

Historia PRE[edytuj | edytuj kod]

siedziba PRE w Warszawie przy ul. Willowej 1

Początki PRE sięgają organizowanych od 1940 w Warszawie konspiracyjnych spotkań ekumenicznych[1]. W 1942 zawiązała się Tymczasowa Rada Ekumeniczna. W marcu 1944 w kaplicy metodystycznej w Warszawie duchowni Kościołów Ewangelicko-Augsburskiego, Ewangelicko-Reformowanego, Metodystycznego, Starokatolickiego Mariawitów i Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego podpisali dokument „Konfesja Polska. Wyznanie wiary polskich chrześcijan”[1].

15 listopada 1946 w Warszawie oficjalnie konstytuowała się Chrześcijańska Rada Ekumeniczna (od 1958 zwana Polską Radą Ekumeniczną) w obecności 46 delegatów z 12 Kościołów, które przystępują do Rady[1]. Były to: Kościół Ewangelicko-Augsburski, Polski Kościół Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów, Zjednoczenie Kościołów Chrystusowych, Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej, Unia Adwentystów Dnia Siódmego, Kościół Starokatolicki Mariawitów, Polski Narodowy Kościół Katolicki, Kościół Starokatolicki i Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny[2]. Pierwszym prezesem Rady został ks. Zygmunt Michelis z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Od 1947 do Rady należał utworzony w owym roku Zjednoczony Kościół Ewangeliczny (w jego skład wszedł KECh, a w 1953 również ZKCh i KChWE).

W 1950 i 1951 odbyły się dwa ekumeniczne nabożeństwa komunijne z udziałem duchownych z Kościołów Ewangelicko-Augsburskiego, Ewangelicko-Reformowanego, Metodystycznego, Chrześcijan Baptystów, Starokatolickiego Mariawitów i Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego[1].

W latach 1951–1955 na skutek presji władz PRL działania Polskiej Rady Ekumenicznej zostały zawieszone. 7 grudnia 1955 odbyło się pierwsze po czteroletniej przerwie zebranie Rady. W 1957 Polska Rada Ekumeniczna otrzymała status członka stowarzyszonego Światowej Rady Kościołów.

W 1974 oficjalnie nawiązano stosunki pomiędzy Polską Radą Ekumeniczną a Kościołem katolickim poprzez powołanie Komisji Mieszanej PRE i Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu[3]. Również w 1974 doszło do ukonstytuowania Komisji Kontaktów Polskiej Rady Ekumenicznej i Kościoła Ewangelickiego w Niemczech. Pierwszymi jej współprzewodniczącymi zostali ks. dr Helmut Hild, prezydent Kościoła Ewangelickiego Hesji, oraz prezes PRE i zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Polsce bp Jan Niewieczerzał[4].

W 1980 przy Polskiej Radzie Ekumenicznej powstała Komisja ds. Nabożeństw Radiowych, która ustaliła plan transmisji nabożeństw Kościołów członkowskich w radiu. Pierwsze nabożeństwo zostało nadane 24 stycznia 1982 roku.

10 grudnia 1981 roku Prezydium PRE zostało przyjęte przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego[5]. Po wprowadzeniu stanu wojennego bp. Janusz Narzyński wraz z ks. Witoldem Benedyktowiczem w imieniu Polskiej Rady Ekumenicznej, wyrazili poparcie dla władz wojskowych[6]. Z ramienia PRE członkiem PRON była Barbara Enholc-Narzyńska[7]. W 1993 roku Zdzisław Tranda ustępując z urzędu prezesa PRE dokonał surowego rozrachunku z przeszłością. Uznał, że błędem było poparcie PRON-u w 1982 roku, a poparcie stanu wojennego było wyrazem słabości oraz braku odwagi[8].

W 1983 podczas pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski doszło do jego pierwszego spotkania z przedstawicielami Kościołów Polskiej Rady Ekumenicznej. Podobne spotkania miały miejsce przy okazji jego kolejnych pielgrzymek do Polski w 1987, 1991, 1997 i 1999 roku.

Gdy w 1988 został rozwiązany ZKE, spośród kościołów utworzonych po jego rozpadzie jedynie Kościół Zielonoświątkowy w RP wyraził wolę pozostania członkiem Rady, jednak pod warunkiem zachowania statusu członka-założyciela. Rada wykorzystała żądanie jako okazję, by pozbyć się ze swojego składu kłopotliwej denominacji[9].

23 stycznia 2000 Kościół Rzymskokatolicki oraz sześć Kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej: Ewangelicko-Augsburski, Ewangelicko-Reformowany, Ewangelicko-Metodystyczny, Starokatolicki Mariawitów, Polskokatolicki i Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny – w luterańskim kościele Św. Trójcy w Warszawie podpisały dokument „Sakrament chrztu znakiem jedności” – o wspólnym uznaniu sakramentu chrztu.

Struktura PRE[edytuj | edytuj kod]

Prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej jest bp Jerzy Samiec, zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Wiceprezesami Rady są abp Abel (ordynariusz diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego) oraz bp Maria Karol Babi (zwierzchnik Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w RP), sekretarzem sup. Andrzej Malicki (zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP), zaś skarbnikiem sup. Marek Izdebski (zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego). Dyrektorem biura PRE jest ks. dr Grzegorz Giemza z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego[10][11].

Na czele zarządu oddziału regionalnego Polskiej Rady Ekumenicznej tradycyjnie stoi duchowny jednego z Kościołów członkowskich PRE, wybrany w wyborach regionalnych przez lokalnych przedstawicieli Kościołów Polskiej Rady Ekumenicznej. Przewodniczącego wspiera wiceprzewodniczący, z pomocą skarbnika lub sekretarza. Każdy oddział regionalny ma swobodę w określaniu czasokresu trwania kadencji swoich władz.

Oddział Przewodniczący Kościół
Dolnośląski bp Ryszard Bogusz Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Gdański bp Marcin Hintz Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Gorzowski bp Mirosław Wola Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Kaliski ks. Julian Kopiński Kościół Polskokatolicki w RP
Koszaliński ks. Sebastian Niedźwiedziński Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Krakowski ks. sup. Józef Bartos Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Lubelski ks. Andrzej Gontarek Kościół Polskokatolicki w RP
Łódzki ks. Semko Koroza Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP
Mazurski bp Rudolf Bażanowski Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Pomorsko-Kujawski ks. Janusz Olszański Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Poznański ks. sup. Jan Jerzy Ostryk Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Szczeciński ks. Sławomir Janusz Sikora Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Śląski bp Marian Niemiec Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Świętokrzyski vacat
Warszawski ks. Henryk Dąbrowski Kościół Polskokatolicki w RP
Zielonogórski ks. Dariusz Lik Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP

Stałą formą współpracy PRE z Rządem jest Komisja Wspólna Przedstawicieli Rządu RP i Polskiej Rady Ekumenicznej.

Cele PRE[edytuj | edytuj kod]

Celem Polskiej Rady Ekumenicznej według jej statutu jest duchowe zbliżenie i pielęgnowanie braterskich stosunków między Kościołami, w szczególności między Kościołami zrzeszonymi w Radzie. Jest to realizowane poprzez:

  1. szerzenie tolerancji religijnej i wzajemnego poszanowania wierzących należących do różnych wspólnot kościelnych,
  2. pogłębianie świadomości ekumenicznej wśród członków różnych Kościołów,
  3. prowadzenie i koordynowanie wspólnych programów i studiów nad tematyką ekumeniczną i wyznaniową,
  4. tworzenie i utrzymywanie instytutów ekumenicznych, zakładów wychowawczych i pomocy społecznej,
  5. promowanie działalności wydawniczej, informacyjnej i dokumentacyjnej w dziedzinie ekumenicznej i wyznaniowej,
  6. nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów ekumenicznych z Kościołami, narodowymi radami ekumenicznymi, międzynarodowymi i wyznaniowymi organizacjami ekumenicznymi za granicą,
  7. troskę o prawa człowieka,
  8. umacnianie pokoju społecznego w kraju i w stosunkach międzynarodowych,
  9. inicjowanie i realizowanie programów pomocy humanitarnej,
  10. wspieranie ruchów proekologicznych w imię poszanowania Boskiego dzieła stworzenia,
  11. pośredniczenie w polubownym rozwiązywaniu ewentualnych sporów między Kościołami.

Prezesi Polskiej Rady Ekumenicznej[edytuj | edytuj kod]

Dyrektorzy Biura PRE[edytuj | edytuj kod]

Historyczni członkowie PRE[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Hanc. Polska Rada Ekumeniczna i jej znaczenie dla ekumenicznego dialogu. „Łódzkie Studia Teologiczne”. 25. 4, s. 13-28, 2016. 
  • Karol Karski: Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych. Warszawa: ChAT, 2007. ISBN 978-83-60273-04-2.
  • Karol Karski: Polska Rada Ekumeniczna i jej uwikłanie w system komunistyczny. W: Kościoły chrześcijańskie w systemach totalitarnych. pod red. Jarosław Kłaczkow, Waldemar Rozynkowski. Toruń: 2012, s. 443-462.
  • Karol Karski. Ruch Ekumeniczny w Polsce 1940-1960. „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”. Nr 1-2 (60-61) Rok XXIII, s. 7-98, 2007. ISSN 0239-5541. 
  • Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014. ISBN 978-83-7842-124-5.
  • Tadeusz J. Zieliński: Protestantyzm ewangelikalny. Studium specyfiki religijnej. Warszawa: ChAT, 2013. ISBN 978-83-60273-30-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]