Polska Rada Ekumeniczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polska Rada Ekumeniczna
Państwo  Polska
Siedziba Warszawa
Data założenia 15 listopada 1946
Status krajowa organizacja międzykościelna
Profil działalności organizacja ekumeniczna
Zasięg Polska
Prezes bp Jerzy Samiec
Członkowie 7 członków zwyczajnych + 2 organizacje stowarzyszone
brak współrzędnych
Strona internetowa

Polska Rada Ekumeniczna (PRE) – organizacja ekumeniczna zrzeszająca Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, cztery Kościoły protestanckie i dwa starokatolickie. Działalność rozpoczęła w czasie II wojny światowej a formalna jej rejestracja nastąpiła w 1946. Jednym z jej celów jest zabieganie o pełną wolność religijną.

Członkowie PRE[edytuj]

Kościoły członkowskie:

Członkowie stowarzyszeni:

Historia PRE[edytuj]

siedziba PRE w Warszawie przy ul. Willowej 1

Geneza PRE znajduje się w organizowanych od 1940 w Warszawie konspiracyjnych spotkaniach ekumenicznych[1]. W 1942 ukonstytuowała się Tymczasowa Rada Ekumeniczna. W marcu 1944 w kaplicy metodystycznej w Warszawie duchowni Kościołów Ewangelicko-Augsburskiego, Ewangelicko-Reformowanego, Metodystycznego, Starokatolickiego Mariawitów i Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego podpisali dokument „Konfesja Polska. Wyznanie wiary polskich chrześcijan”[1].

15 listopada 1946 w Warszawie oficjalnie konstytuuje się Chrześcijańska Rada Ekumeniczna (od 1958 zwana Polską Radą Ekumeniczną) w obecności 46 delegatów z 12 Kościołów, które przystępują do Rady[1]. Były to: Kościół Ewangelicko-Augsburski, Polski Kościół Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów, Zjednoczenie Kościołów Chrystusowych, Kościół Wiary Ewangelicznej, Unia Adwentystów Dnia Siódmego, Kościół Starokatolicki Mariawitów, Polski Narodowy Kościół Katolicki, Kościół Starokatolicki i Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny[2]. Pierwszym prezesem Rady został ks. Zygmunt Michelis z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Od 1947 do Rady należał utworzony w owym roku Zjednoczony Kościół Ewangeliczny (w jego skład wszedł KECh, a w 1953 również ZKCh i KChWE).

W 1950 i 1951 odbyły się dwa ekumeniczne nabożeństwa komunijne z udziałem duchownych z Kościołów Ewangelicko-Augsburskiego, Ewangelicko-Reformowanego, Metodystycznego, Chrześcijan Baptystów, Starokatolickiego Mariawitów i Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego[1].

W latach 1951-1955 na skutek presji władz PRL działania Polskiej Rady Ekumenicznej zostały zawieszone. 7 grudnia 1955 odbyło się pierwsze po czteroletniej przerwie zebranie Rady. W 1957 Polska Rada Ekumeniczna otrzymała status członka stowarzyszonego Światowej Rady Kościołów.

W 1974 nastąpiło nawiązanie oficjalnych stosunków między Polską Radą Ekumeniczną a Kościołem katolickim poprzez powołanie Komisji Mieszanej PRE i Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu[3]. W 1980 przy Polskiej Radzie Ekumenicznej powstaje Komisja ds. Nabożeństw Radiowych, która ma ustalić plan transmisji nabożeństw Kościołów członkowskich w radiu. Pierwsze nabożeństwo zostało nadane 24 stycznia 1982 roku.

10 grudnia 1981 roku Prezydium PRE zostało przyjęte przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego[4]. W 1993 roku Zdzisław Tranda ustępując z urzędu prezesa PRE dokonał surowego rozrachunku z przeszłością. Uznał, że błędem było poparcie PRON-u w 1982 roku, a poparcie stanu wojennego było wyrazem słabości oraz braku odwagi[5].

W 1983 podczas pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski dochodzi do jego pierwszego spotkania z przedstawicielami Kościołów Polskiej Rady Ekumenicznej. Podobne spotkania będą miały miejsce przy okazji jego kolejnych pielgrzymek do Polski w 1987, 1991, 1997 i 1999 roku.

W 1988 został rozwiązany ZKE, spośród kościołów utworzonych po jego rozpadzie jedynie Kościół Zielonoświątkowy w RP wyraził wolę bycia członkiem Rady. Rada jednak wykorzystała to jako okazję, by nie mieć w swoim składzie kłopotliwej denominacji[6].

23 stycznia 2000 Kościół Rzymskokatolicki oraz sześć Kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej: Ewangelicko-Augsburski, Ewangelicko-Reformowany, Ewangelicko-Metodystyczny, Starokatolicki Mariawitów, Polskokatolicki i Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny – podpisują w luterańskim kościele Św. Trójcy w Warszawie dokument „Sakrament chrztu znakiem jedności” - o wspólnym uznaniu sakramentu chrztu.

Struktura PRE[edytuj]

Prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej jest bp Jerzy Samiec, zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Wiceprezesami Rady są abp Abel (ordynariusz diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościóła Prawosławnego) oraz bp Maria Karol Babi (zwierzchnik Kościóła Starokatolickiego Mariawitów w RP), sekretarzem sup. Andrzej Malicki (zwierzchnik Kościóła Ewangelicko-Metodystycznego w RP), zaś skarbnikiem sup. Marek Izdebski (zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego). Dyrektorem biura PRE jest ks. dr Grzegorz Giemza z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego[7][8].

Na czele zarządu oddziału regionalnego Polskiej Rady Ekumenicznej tradycyjnie stoi duchowny jednego z Kościołów członkowskich PRE, wybrany w wyborach regionalnych przez lokalnych przedstawicieli Kościołów Polskiej Rady Ekumenicznej. Przewodniczącego wspiera wiceprzewodniczący, z pomocą skarbnika lub sekretarza. Każdy oddział regionalny ma swobodę w określaniu czasokresu trwania kadencji swoich władz.

Oddział Przewodniczący Kościół
Dolnośląski bp Ryszard Bogusz Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Gdański bp Marcin Hintz Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Gorzowski bp Mirosław Wola Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Kaliski ks. Julian Kopiński Kościół Polskokatolicki w RP
Koszaliński ks. Sebastian Niedźwiedziński Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Krakowski ks. sup. Józef Bartos Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Lubelski ks. Andrzej Gontarek Kościół Polskokatolicki w RP
Łódzki ks. Semko Koroza Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP
Mazurski bp Rudolf Bażanowski Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Pomorsko-Kujawski ks. Janusz Olszański Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Poznański ks. sup. Jan Jerzy Ostryk Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Szczeciński ks. Sławomir Janusz Sikora Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Śląski bp Marian Niemiec Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Świętokrzyski ks. Janusz Daszuta Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Warszawski ks. Henryk Dąbrowski Kościół Polskokatolicki w RP
Zielonogórski ks. Dariusz Lik Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP

Stałą formą współpracy PRE z Rządem jest Komisja Wspólna Przedstawicieli Rządu RP i Polskiej Rady Ekumenicznej.

Cele PRE[edytuj]

Celem Polskiej Rady Ekumenicznej według jej statutu jest duchowe zbliżenie i pielęgnowanie braterskich stosunków między Kościołami, w szczególności między Kościołami zrzeszonymi w Radzie. Jest to realizowane poprzez:

  1. szerzenie tolerancji religijnej i wzajemnego poszanowania wierzących należących do różnych wspólnot kościelnych,
  2. pogłębianie świadomości ekumenicznej wśród członków różnych Kościołów,
  3. prowadzenie i koordynowanie wspólnych programów i studiów nad tematyką ekumeniczną i wyznaniową,
  4. tworzenie i utrzymywanie instytutów ekumenicznych, zakładów wychowawczych i pomocy społecznej,
  5. promowanie działalności wydawniczej, informacyjnej i dokumentacyjnej w dziedzinie ekumenicznej i wyznaniowej,
  6. nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów ekumenicznych z Kościołami, narodowymi radami ekumenicznymi, międzynarodowymi i wyznaniowymi organizacjami ekumenicznymi za granicą,
  7. troskę o prawa człowieka,
  8. umacnianie pokoju społecznego w kraju i w stosunkach międzynarodowych,
  9. inicjowanie i realizowanie programów pomocy humanitarnej,
  10. wspieranie ruchów proekologicznych w imię poszanowania Boskiego dzieła stworzenia,
  11. pośredniczenie w polubownym rozwiązywaniu ewentualnych sporów między Kościołami.

Prezesi Polskiej Rady Ekumenicznej[edytuj]

Dyrektorzy Biura PRE[edytuj]

Historyczni członkowie PRE[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Karski 2007 ↓, s. 267.
  2. Karol Karski. Ruch Ekumeniczny w Polsce 1940-1960. „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”. Nr 1-2 (60-61) Rok XXIII, s. 11-12, 2007. ISSN 0239-5541. 
  3. Karski 2007 ↓, s. 294.
  4. Karski 2012 ↓, s. 456.
  5. Karski 2012 ↓, s. 461.
  6. Tadeusz J. Zieliński: Protestantyzm ewangelikalny. Studium specyfiki religijnej. Warszawa: 2013, s. 107.
  7. Nowe władze Polskiej Rady Ekumenicznej – bp Jerzy Samiec nowym prezesem PRE (pol.). ekumenizm.pl. [dostęp 2016-08-31].
  8. Bp Samiec nowym prezesem PRE (pol.). ekumenia.pl. [dostęp 2016-08-31].
  9. Spośród Kościołów powstałych w wyniku reorganizacji ZKE jedynie Kościół Zielonoświątkowy był zainteresowany dalszym pozostaniem w PRE. Dlatego 30 stycznia 1988, zanim jeszcze doszło do skreślenia ZKE z rejestru, Edward Czajko w porozumieniu z Michałem Hydzikiem, wystosował pismo do PRE, w którym powiadomił o reorganizacji ZKE, w związku z czym prawa i obowiązki przechodzą na cztery nowo utworzone Kościoły. Kościoły te albo potwierdzą swoje pozostanie w PRE, albo zgłoszą wystąpienie[38][39]. Jednak prezes PRE odpowiedział, że KZ może się ubiegać o członkostwo tylko jako zupełnie nowy Kościół, a deklaracje nowo powstałych Kościołów nie mogą być brane pod uwagę. W piśmie tym poinformowano również jakie są warunki członkostwa w PRE[40]. List ten został wysłany do wszystkich Kościołów powstałych po rozwiązaniu ZKE. Władze KZ nie chciały na to się zgodzić, chciały aby ich Kościół był traktowany jako członek-założyciel. 21 marca Michał Hydzik wystosował do PRE kolejne pismo (zredagowane przez Mieczysława Czajkę), w którym zarzucono dla PRE niewłaściwe potraktowanie KZ, zwłaszcza, że statut PRE nie uwzględniał postępowania w przypadku reorganizacji Kościoła członkowskiego. Zarzucono, że takie postępowanie nie służy celom, które PRE pragnie realizować[39]. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Prawdopodobnie PRE wykorzystało to jako okazję, aby pozbyć się kłopotliwego członka[41]. Władze PRE nie uczyniły również nic, aby do członkostwa w PRE zachęcić pozostałe trzy nowo utworzone Kościoły[39]

Bibliografia[edytuj]

  • Karol Karski: Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych. Warszawa: 2007. ISBN 978-83-60273-04-2.
  • Karol Karski: Polska Rada Ekumeniczna i jej uwikłanie w system komunistyczny. W: Kościoły chrześcijańskie w systemach totalitarnych. pod red. Jarosław Kłaczkow, Waldemar Rozynkowski. Toruń: 2012, s. 443-462.

Linki zewnętrzne[edytuj]