Icchak Kacenelson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Icchak Kacenelson
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 lipca 1886
Korelicze
Data i miejsce śmierci 1 maja 1944
Auschwitz
Zawód, zajęcie poeta, dramaturg
podpis
Kamienny blok Traktu Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów upamiętniający Icchaka Kacenelsona

Icchak Kacenelson, jid. ‏יצחק קאַצענעלסאָן‎ (ur. 1 lipca 1886 w Koreliczach k. Nowogródka, zm. 1 maja 1944 w Auschwitz) – żydowski poeta i dramaturg tworzący w języku jidysz i hebrajskim, pedagog, tłumacz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początkowo wychowywała go babka, mniej więcej od 6 roku życia mieszkał z ojcem Jakubem Beniaminem Kacenelsonem, literatem oraz dyrektorem chederów w Zgierzu i Łodzi, gdzie młody Icchak przez kolejne 6 lat pobierał nauki. Z uwagi na problemy finansowe przerwał naukę i rozpoczął pracę w fabryce włókienniczej. Debiutował w 1904. Do wybuchu II wojny światowej mieszkał w Łodzi, gdzie prowadził prywatną szkołę hebrajską. W tym czasie tworzył też cieszące się popularnością pieśni, baśnie i utwory sceniczne dla dzieci i młodzieży, zebrane następnie i wydane w roku 1938.

W czasie okupacji hitlerowskiej znalazł się w getcie warszawskim, skąd deportowano jego żonę Chanę oraz dwóch synów Bencjona i Jomela do obozu zagłady w Treblince. Mimo podeszłego wieku i braku broni odmówił ukrycia w bunkrze i zgłosił się z najstarszym synem Cwi do Icchaka Cukiermana, by walczyć. Dołączony do grupy bojowej ŻOB, uczestniczył w powstaniu w getcie. Następnie ukrywał się wraz z synem po „stronie aryjskiej”. W 1943 roku dzięki tzw. sprawie Hotelu Polskiego otrzymał paszport Hondurasu, wystawiony przez Grupę Ładosia[1], i wyjechał do obozu internowania w Vittel we Francji. Stamtąd został przetransportowany do obozu w Drancy, a następnie, 1 maja 1944 r., do obozu zagłady Auschwitz, gdzie tego samego dnia trafił do komory gazowej.

Był starszym bratem pedagoga Berla Kacenelsona.

Icchak Kacenelson został upamiętniony na jednym z kamiennych bloków warszawskiego Traktu Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów przy ulicy Stawki. Na jego cześć nazwano także Muzeum Bojowników Getta w kibucu Lochame ha-Geta’ot w Izraelu.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Do najwybitniejszych dzieł Kacenelsona należy hebrajski poemat dramatyczny Ha-Nawi (1922) i powstały w obozie w Vittel poemat w jidysz Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn fołk (Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie) – świadectwo Zagłady spisane przez jej świadka i ofiarę, przetłumaczone na język polski w 1986 roku przez Jerzego Ficowskiego. Poemat powstawał przez dziesięć miesięcy, został ukryty w butelce i zakopany w ziemi[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Kumoch (red.), Lista Ładosia, instytutpileckiego.pl, 24 października 2019, s. 39 [dostęp 2020-03-17].
  2. Polowanie na awangardę. Zakazana sztuka w Trzeciej Rzeszy – Teksty uzupełniające do wystawy Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie 19.10.2011-29.01.2012, s. 44.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polowanie na awangardę. Zakazana sztuka Trzeciej Rzeszy. Teksty uzupełniające do wystawy w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie 19.10.2011-29.01.2012

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]