Ida Haendel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ida Haendel
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1928
Chełm
Instrumenty skrzypce
Gatunki muzyka poważna
Zawód muzyk
Wydawnictwo Decca, Deutsche Grammophon
Odznaczenia
Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Ida Haendel (ur. 15 grudnia 1928 w Chełmie) – światowej sławy brytyjska skrzypaczka polskiego pochodzenia.

Życiorys[edytuj]

Urodziła się w tradycyjnej rodzinie polskich Żydów[1]. Była tak zwanym „cudownym dzieckiem”. W trzecim roku życia grała zasłyszane melodie na skrzypcach[2]. W wieku 4 lat rozpoczęła naukę u Mieczysława Michałowicza w Konserwatorium Warszawskim. Następnie kontynuowała naukę u Carla Flescha (Berlin, Londyn) oraz George’a Enescu (Paryż).

W 1935 była najmłodszym uczestnikiem I Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Warszawie (zajęła siódme miejsce)[2]. Podczas II wojny światowej wykonywała wiele koncertów dla żołnierzy państw alianckich. W latach 1946–1947 zadebiutowała koncertami w Stanach Zjednoczonych. W 1940 przyjęła obywatelstwo brytyjskie. Do roku 1952 mieszkała w Londynie, później przeniosła się do Montrealu, gdzie mieszkała do roku 1989.

Była pierwszą wykonawczynią Tartiniany Secondy Luigi Dallapiccoli i koncertu skrzypcowego Allana Pettersona. W 1973 z Londyńską Orkiestrą Symfoniczną odbyła tournée po Chinach.

W Polsce koncertowała w 1959 i w 1960; w 1986 z ojcem odbyła podróż sentymentalną do Chełma, zarejestrowaną przez kanadyjską telewizję (film Ida Haendel). W 2003 grała na I Międzynarodowym Festiwalu Paganiniego we Wrocławiu, Festiwalu Muzyka w Starym Krakowie i Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Kameralnej im. Księżnej Daisy w Książu. Prowadziła także kursy mistrzowskie dla młodych polskich skrzypków. W 2006 grała na skrzypcach w czasie wizyty papieża Benedykta XVI w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau[2]. W tym samym roku odwiedziła Chełm i Poznań dając w obu miastach koncerty – z orkiestrą w Poznaniu i Capellą Cracoviensis w Chełmie. Ten ostatni był jej pierwszym tak dużym koncertem w Polsce od wyjazdu w 1936 roku. Biegle mówi po polsku[3].

W swojej karierze występowała m.in. z Arturem Rubinsteinem, Władimirem Aszkenazym, Rafaelem Kubelikiem, Valentiną Lisitsą, Zubinem Mehtą i Sergiu Celibidache. Jest laureatką prestiżowej Nagrody Jeana Sibeliusa, Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego i doktorem honoris causa Royal College. Unika jurorowania w konkursach, mając wielkie zastrzeżenia do ich obiektywizmu i komercjalizacji. Nie pracuje jako nauczyciel[2]. Gra na XVII-wiecznych skrzypcach Antonio Stradivariusa i Guarneriego.

W 1970 wydała autobiografię Kobieta ze skrzypcami (Londyn: Gollancz, 1970. ​ISBN 978-0-575-00473-3​). Od 1943 nagrywa płyty (ma ich w dorobku ponad 40) dla wytwórni m.in. Decca Records, Deutsche Grammophon.

Przypisy

  1. Ida Haendel - bio (ang.). idahaendel.co.uk / web.archive.org. [dostęp 2015-11-24].
  2. a b c d Jestem wdzięczna Polsce. Rozmowa z Idą Haendel. 2006. [dostęp 2011-06-17].
  3. Notacje historyczne – Ida Haendel. Telewizja Polska. [dostęp 2011-06-17].

Bibliografia[edytuj]

  • Theodore Baker: Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. Nowy Jork: Schirmer Books, 2001.