Inwencja (kult świętych)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Inwencja (łac.) inventio, (gr.) heuresis – określenie stosowane w odniesieniu do odkrycia nieznanego dotąd miejsca w którym znajdowały się relikwie[1].

Opisy inwencji znajdujemy u pisarzy starożytnych[2]. Za przykład może posłużyć „odnalezienie” na Skyros szkieletu Tezeusza wskazanego przez wyrocznię delficką[2].

W chrześcijaństwie określenie obejmuje odkrycia nieznanych wcześniej miejsc pochówku świętych, a także narzędzi Męki Pańskiej[2]. Zjawisko inwencji łączy w sobie elementy obiektywnej rzeczywistości, historii z wyobrażeniami i twórczością odkrywców, a jej koncepcja autentyczności oparta jest na kryteriach odbiegających od współczesnych[3].

Inwencjom towarzyszyły wcześniejsze objawienia, w których święty pojawiał się we śnie wybranym osobom i wskazywał miejsce gdzie należy szukać i bywały przyczynkiem do zapoczątkowania nowego kultu, a o niektórych wspominają martyrologia[2].

Pierwsze inwencje chrześcijańskie odnotowano w IV wieku[2]. Opisy tych wydarzeń znajdujemy u Grzegorza z Nazjanzu i Ambrożego z Mediolanu, który zrelacjonował inwencję Gerwazego i Protazego jakiej dokonał w 356 r. w Mediolanie w kościele świętych Nabora i Feliksa[4][2].

Szczególne nasilenie „objawień” przypada na okres V i VI wieku[2]. Świadectwa takich wydarzeń znajdujemy u Grzegorza z Tours[2]. Gamaliel miał ukazać się kapłanowi Lucjanowi wskazując grób Świętego Szczepana, Abiba i własny[5][6]. Tenże Lucjan spisał objawienie w Inventio Sancti Stephani, a 3 sierpnia 415 roku pod Jerozolimą dokonano inwencji Gamaliela, Nikodema i Świętego Szczepana, co rozbudziło kult pierwszego męczennika Szczepana[7][5][8][9].

Trzykrotnie dokonywano inwencji spalonych przez Juliana Apostatę szczątków przypisywanych Janowi Chrzcicielowi[2][1]. Jedne z najbardziej znanych na zachodzie były związane z relikwiami Urszuli i towarzyszek odkrytymi przez Klamancjusza i Apostoła Jakuba, którego inwencji dokonał w miejscowości Iria w IX wieku biskup Teodomir[10][11].

Istnieją przekazy o udziale Świętej Heleny w inwencji Świętego Krzyża, która w „Peregrinatio” Eterii datowana jest na 14 września 335 roku (czyli już po śmierci Heleny)[12][13][1]. Miały też miejsce udokumentowane inwencje Krwi Jezusa Chrystusa w Mantui w X i XII w, a także w 1171 roku w Fécamp[14].

W Grecji inwencje zdarzają się również współcześnie, gdy na zachodzie ostatniej dokonano w Tranie w 1603 r. i dotyczyła relikwii papieża Stefana I[2].

Zobacz też[edytuj]

 Osobny artykuł: hagiografia.

Przypisy

  1. a b c Ks. Zbigniew Kobus: Kult relikwii świętych. W: Anamnesis / Numery 27-70 / Numer 40 / IV. Formacja liturgiczna [on-line]. Komisja d. s. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Episkopatu Polski. [dostęp 2012-10-18].
  2. a b c d e f g h i j Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 6: W-Z. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2007, s. 610. ISBN 978-83-7318-736-8.
  3. Giuliano Zanchi: Kiedy historyk poluje na relikwie. L’Osservatore Romano, 2 czerwiec 2012. [dostęp 2012-10-17].
  4. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 484. ISBN 83-7097-374-4.
  5. a b Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 426. ISBN 83-7097-374-4.
  6. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 1: A-C. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 19. ISBN 83-7097-271-3.
  7. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 5: R-U. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2005 (wznowienie), s. 383. ISBN 83-7318-376-0.
  8. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 4: M-P. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2000, s. 389. ISBN 83-7097-671-9.
  9. 3. August - Auffindung der Reliquien des hl. Stefanus (niem.). [dostęp 2012-10-19].
  10. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 5: R-U. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2005 (wznowienie), s. 624. ISBN 83-7318-376-0.
  11. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 191. ISBN 83-7097-464-3.
  12. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 16/17. ISBN 83-7097-464-3.
  13. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 313. ISBN 83-7097-464-3.
  14. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 312. ISBN 83-7097-464-3.