Jan Walter (cichociemny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Wojciech Walter
Jan Borzykowski
Cyrkiel, Ekierka
Ilustracja
Jan Walter (ze zbiorów NAC)
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1904
Kielce
Data i miejsce śmierci 19 lipca 1976
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1939–1945
Siły zbrojne Wojsko Polskie, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 4 Pułk Piechoty Legionów, Oddział II Sztabu Naczelnego Wodza,Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich, 1 Brygada Strzelców (PSZ), Oddział III Komendy Okręgu Lublin AK
Stanowiska instruktor szkolenia saperskiego dla dywersji pozafrontowej, dowódca plutonu pionierów, II adiutant batalionu, dowódcy plutonu saperów, szef służb saperskich Okręgu
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
bitwa o Narwik
Późniejsza praca inżynier, inspektor nadzoru budowlanego, nauczyciel
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Jan Wojciech Walter vel Jan Borzykowski, pseud.: „Cyrkiel”, „Ekierka” (ur. 12 lipca 1904 w Kielcach, zm. 19 lipca 1976 w Warszawie) – polski inżynier, kapitan saperów Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Będąc uczniem Łukowskiej Szkoły Handlowej walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, ochotniczo wstąpiwszy jako harcerz do Pogotowia Wojennego przydzielony do 4 pułku piechoty Legionów. Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego w Siedlcach i zdaniu matury w 1923 roku dostał się na Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Tytuł inżyniera uzyskał w 1927 roku. Po rocznej służbie w Szkole Podchorążych Rezerwy Saperów Kolejowych w Legionowie podjął pracę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych jako kreślarz. Od 1938 roku pracował w Wydziale Komunikacyjno-Budowlanym Komisariatu Rządu w Warszawie.

We wrześniu 1939 roku służył w Oddziale II Sztabu Naczelnego Wodzajako instruktor szkolenia saperskiego dla dywersji pozafrontowej. Przekroczył granicę polsko-rumuńską 18 września 1939 roku. Był internowany w Rumunii do 30 listopada 1939 roku. 5 grudnia dotarł do Francji, gdzie został skierowany do Centrum Wyszkolenia Saperów w Wersalu. Od marca 1940 roku służył w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Brał udział w bitwie o Narwik na stanowisku dowódcy plutonu pionierów w kompanii sztabowej w 2 półbrygadzie. Po upadku Francji w czerwcu 1940 roku dostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie przeszedł pod dowództwo brytyjskie, a następnie skierowano go do 1 Batalionu Strzelców Podhalańskich 1 Brygady Strzelców na stanowisko II adiutanta batalionu, a następnie dowódcy plutonu saperów.

Zgłosił się do służby w kraju. Przeszedł kurs OKDAW (polska szkoła wywiadu pod kamuflażem Oficerskiego Kursu Doskonalenia Administracji Wojskowej). Po przeszkoleniu w zakresie wywiadu został zaprzysiężony 15 grudnia 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 4 na 5 maja 1944 roku w ramach operacji „Weller 26” dowodzonej przez mjra naw. Józefa Gryglewicza (zrzut na placówkę „Szczur” położoną w okolicach Bychawy). Po aklimatyzacji w Lublinie dostał przydział do Oddziału III Operacyjnego Komendy Okręgu Lublin AK na stanowisko szefa służb saperskich.

Po rozwiązaniu AK pozostał w konspiracji. Był przewidziany na szefa Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego Komendy Okręgu AK. 13 sierpnia 1945 roku zatrudnił się jako inżynier w DOKP w Lublinie, a od października pracował jako kreślarz w PKWN.

20 października 1945 roku został przypadkowo aresztowany przez UB. Przebywał w łagrach: Jogła w obwodzie nowogrodzkim i w okolicach Swierdłowska. 13 listopada 1947 roku wrócił do Polski. Później pracował kolejno: w Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych (1948–1950, inspektor nadzoru budowlanego), w Zasadniczej Szkole Budowlanej dla Pracujących nr 2 (1950–1961, nauczyciel przedmiotów zawodowych, a później zastępca dyrektora), w Miejskim Przedsiębiorstwie Instalacyjnym (1961–1971), po czym przeszedł na emeryturę.

W latach 1970–1974 był prezesem Zespołu Cichociemnych w Warszawie.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku
  • porucznik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 roku
  • kapitan – ze starszeństwem z dniem 5 maja 1944 roku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Leonarda, konduktora kolejowego, i Wandy z domu Piotrowskiej. Z małżeństwa z Marią Dołęga-Zakrzewską (1904–1990) miał dwoje dzieci: Wandę (1932–1991) i Macieja (1938-2001).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]