Jarosław Okulicz-Kozaryn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jarosław Okulicz-Kozaryn
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data urodzenia 1 sierpnia 1888
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1955
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie
Jednostki DOK nr III
29 Pułk Strzelców Kaniowskich
Stanowiska obserwator,
oficer sztabowy,
dowódca pułku,
dowódca obrony miasta
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa, agresja ZSRR na Polskę: obrona Wilna)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Order św. Jerzego Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja)

Jarosław Okulicz-Kozaryn (ur. 1 sierpnia 1888, zm. 25 grudnia 1955 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Grobowiec rodziny Okulicz-Kozaryn

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 1 sierpnia 1888[1]. Uczestniczył w I wojnie światowej[2] w szeregach Armii Imperium Rosyjskiego w stopniu porucznika lotnictwa[3]. Od 1914 do 1916 uczestniczył w walkach przeciwko Niemcom[3]. W 1915 służył jako obserwator I Armijnej Eskadry w składzie 12 Armii[3]. W tym roku wraz z pilotem I. Orłowem dokonali bombardowania składów amunicji wroga, za co Okulicz-Kozaryn otrzymał Order Świętego Jerzego[3]. W 1916 wykładał w szkole obserwatorów lotniczych w Kijowie[3].

Został mianowany szefem Misji Wojskowej, która została wysłana przez gen. Józefa Hallera na Syberię, gdzie dotarła w lutym 1919[4] celem ewakuacji do ojczyzny przebywającej tam 5 Dywizji Syberyjskiej. Został zweryfikowany w stopniu majora.

W 1921 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza I Kursu Doszkolenia. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych[5]. 16 września 1922 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu pełnych kwalifikacji do pełnienia służby na stanowiskach Sztabu Generalnego, został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. Początkowo pełnił służbę w Oddziale III, a w latach 1923–1925 na stanowisku zastępcy szefa sztabu, pozostając oficerem nadetatowym 1 Pułku Lotniczego w Warszawie[6][7]. 12 listopada 1925 roku został przydzielony do 41 pułku piechoty w Suwałkach[8]. Później został przeniesiony z korpusu oficerów aeronautyki do korpusu oficerów piechoty. 11 czerwca 1927 roku został przeniesiony do 29 pułku Strzelców Kaniowskich w Kaliszu na stanowisko dowódcy pułku[9]. 1 stycznia 1928 roku został awansowany na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty[10][11]. 31 października 1938 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy Obrony Przeciwlotniczej Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie[12].

Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej 14 września przybył do Wilna i wówczas przejął faktyczne dowództwo nad obroną miasta, prawdopodobnie z racji faktu, iż był najstarszym stopniem oficerem. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 i zbliżeniu się nazajutrz oddziałów Armii Czerwonej do Wilna, 19 września pułkownik rozkazał wycofanie się wszystkich sił obrony w kierunku granicy litewskiej[13], po czym sam również opuścił miasto, które zostało zajęte przez Sowietów. Decyzja pułkownika stała się tematem dyskusji: na treść zawartą w książce Wojna polsko-sowiecka 1939 r., autorstwa Karola Liszewskiego i wydaną w Londynie w 1986 odpowiedział historyk Piotr Łossowski[14].

Zmarł 25 grudnia 1955 roku[15] w Warszawie[16]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[17]

Podczas swojej służby w latach 1914–1914 wykonywał fotografie, opublikowane w późniejszym czasie. Następnie dokumentował fotograficznie podróż celem ewakuacji 5 Dywizji Syberyjskiej w 1919 i jej powrót do ojczyzny, a w okresie pokoju codzienność 29 pułku Strzelców Kaniowskich[3].

Jarosław Okulicz-Kozaryn był żonaty z Zofią z Zakrzewskich (1896–1951), z którą miał troje dzieci: Lecha (1924–2004), Halinę i Jerzego (1931–2012, archeologa i prehistoryka)[16].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W 1935 stwierdzono sprostowanie daty urodzenia z 2 sierpnia na 1 sierpnia. Stwierdzenia. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 8, s. 56, 1 czerwca 1935. 
  2. a b Bartosz Kontny. Profesorowi Jerzemu Okuliczowi-Kozarynowi w osiemdziesiątą rocznicę urodzin. „Pruthenia”, s. 7, Tom V z 2010. ISSN 1897-0915. 
  3. a b c d e f Jarosław Okulicz-Kozaryn – kolekcja autorska. karta.org.pl. [dostęp 1 kwietnia 2015].
  4. Piotr Korczyński: Z Syberii do Polski. 2014-12-29. [dostęp 2015-04-01].
  5. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 243.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 85, 943, 927.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 848, 861.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 119 z 12 listopada 1925 roku, s. 643. Lista oficerów Sztabu Generalnego, Oddział V Sztabu Generalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych (stan z dnia 31 grudnia 1925 roku), Drukarnia Sztabu Generalnego, Warszawa 1926, s. 8.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 163.
  10. a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 45, 161.
  11. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 559.
  12. Inspektorat Obrony Powietrznej Państwa. s. 562. [dostęp 2015-04-01].
  13. Ostatnia warta honorowa przy grobie Matki i Serca Syna — legenda czy fakt historyczny?. 2010-09-16. [dostęp 2015-04-01].
  14. Listy do redakcji. W sprawie decyzji o opuszczeniu Wilna w 1939 r.. „Dzieje Najnowsze”, s. 287-288, Rocznik XX z 1988. ISSN 0419—8824. 
  15. Informacja O Zmarłych: Jarosław Okulicz-Kozaryn. nekrologi-baza.pl. [dostęp 1 kwietnia 2015].
  16. a b Jarosław Okulicz-Kozaryn. kunderewicz.com. [dostęp 1 kwietnia 2015].
  17. Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Cmentarz Stare Powązki. Jarosław Okulicz-Kozaryn. um.warszawa.pl. [dostęp 2017-03-22].
  18. a b Rocznik oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 85, 927, 943. [dostęp 2015-05-18].
  19. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410
  20. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 315)
  21. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 6 z 18 marca 1930.
  22. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 3 marca 1926 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]