Jasenovac (obóz koncentracyjny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Egzekucje w obozie koncentracyjnym Jasenovac
Ustasze odcinają człowiekowi głowę piłą
Srbosjek był połączony z czymś w rodzaju rękawicy. Używany był przez chorwackich strażników obozów koncentracyjnych do szybkiego zabijania więźniów

Jasenovac (obóz koncentracyjny) – największy z powstałych w Niepodległym Państwie Chorwackim w czasie II wojny światowej obóz koncentracyjny, założony przez faszystowskich ustaszów w sierpniu 1941. Budowa składającego się z pięciu podobozów i zajmującego łącznie prawie 240 km² kompleksu obozowego Jasenovac trwała od sierpnia 1941 do lutego 1942. Dwa najstarsze podobozy Krapje i Bročica zostały zlikwidowane w listopadzie 1941.

Trzy nowo wybudowane podobozy działały do końca wojny:

  • Ciglana (Jasenovac III)
  • Kozara (Jasenovac IV)
  • Stara Gradiška – obóz kobiecy (Jasenovac V)

W skład kompleksu obozowego wchodziły także rozległe tereny na drugim brzegu rzeki Sawy w okolicach miejscowości Donja Gradina i obóz dla dzieci Sisak, w którym zamordowano ich około 19 tysięcy. Od 10 maja 1942 roku komendantem był Miroslav Filipović-Majstorović franciszkanin usunięty z zakonu w lipcu 1942, lecz nie ekskomunikowany z Kościoła katolickiego[1][2]. Powszechnie nazywany był bratem szatanem[3]. Mordował ludzi gołymi rękoma[4]. Całkowita liczba ofiar – według różnych źródeł – waha się od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy. Natomiast nie ulega wątpliwości fakt, że ogromną większość pomordowanych stanowili Serbowie. W obozie Jasenovac więzieni i zabijani byli również Żydzi, Romowie, oraz niektórzy należący do ruchu oporu Chorwaci[5][6][7].

Dla oszczędzania kul podrzynano więźniom gardła – w zawodach urządzonych w obozie 28 sierpnia 1942 zwyciężył były franciszkanin Petar Brzica, późniejszy członek organizacji Križari (Krzyżowcy), który w jeden dzień, specjalnym nożem nazywanym srbosjek poderżnął gardła 1360 ludziom[8][9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Katolička crkva i Nezavisna Država Hrvatska 1941-1945 by Jure Krišto, Zagreb: 1998, str. 223
  2. Michael Phayer; The Catholic Church and the Holocaust: 1930-1965; Indiana University Press; 2000; str. 237
  3. Miroslav Filipović Majstorović (ang.). Public Institution Jasenovac Memorial Area. [dostęp 2012-05-29].
  4. Jasenovac (ang.). yadvashem.org. [dostęp 2012-05-29].
  5. Hołd ofiarom "chorwackiego Auschwitz" (wersja do druku)
  6. Jasenovac Research Institute podaje, że liczba pomordowanych zawiera się w przedziale od 300 do 700 tysięcy.
  7. Dokument instytutu Yad Vashem twierdzi na przykład, że w Jasenovac zginąć mogło nawet 600 000 osób, w tym większość Serbów i ok. 25 000 Żydów. Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie podaje natomiast następujące statystyki ofiar: od 45 000 do 52 000 Serbów, od 8 000 do 20 000 Żydów, od 8 000 do 15 000 Romów, i od 5 000 do 12 000 Chorwatów i muzułmanów.
  8. Reformation. The Triumph of Terrorism
  9. The Glass Half Full by Alan Greenhalgh ISBN 0-9775844-1-0 str. 68

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]