Jaskinia platońska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Alegoria jaskini, znana również pod nazwą jaskini Platona lub jaskini platońskiej – metaforyczne przedstawienie ludzi w ziemskim świecie oraz wpływu idei na ten świat.

Wizja jaskini platońskiej, Jan Saenredam, 1604

Obraz ten przedstawiony jest w jednym z dialogów Platona pod tytułem "Politea" (nazywanym również Państwem) w VII księdze. Przedstawia uwięzionych w jaskini ludzi, skrępowanych łańcuchami, którzy oglądają jedynie cienie (zjawiska) prawdziwej rzeczywistości. Przebywają oni w ciemnościach w głębi jaskini. Ich twarze zwrócone są w stronę ściany, na którą padają cienie rzeczy, znajdujące się przed ogniskiem, zapalonym powyżej nich. Dno jaskini, w którym znajdują się ludzie, to świat doczesny, w jakim żyją. Łańcuchy, które krępują ludzi, to rzeczy, sprawy, które wiążą ich ze światem doczesnym. Cienie natomiast, które widzą ci ludzie, są odbiciem prawdziwej idei. Platon uważał, że tylko dzięki wyzwoleniu się z łańcuchów, tj. od spraw życia doczesnego, ludzie są w stanie poznać prawdę wyższą, czyli świat idei. Dusza ludzka jest w stanie poprzez anamnesis, czyli przypomnienie, dojść do świata idei.

Sokrates natomiast odmawiał używania pisma do wyrażania swoich myśli, gdyż może prowadzić to do zniekształceń, a także byłoby to narzuceniem pewnego sposobu postępowania[1]. Według niego umysł jest dialogiem samego z sobą i innymi umysłami i niszczeje we wszystkim, co materialne. Ludzie powinni komunikować się bezpośrednio, aby nie było braku komunikacji bądź nieporozumień, pismo może zniekształcać i hamować myśl, tak jak łańcuchy rzeczy doczesnych mogą krępować człowieka.

Przypisy

  1. Eric Maigret, Socjologia komunikacji i mediów, Oficyna Naukowa, 2012.

Bibliografia[edytuj]