Jerzy Grodyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Grodyński
Ilustracja
Data urodzenia 1883
Data i miejsce śmierci 28 grudnia 1918
Lwów
Narodowość  Polska

Jerzy Grodyński (ur. 1883, zm. 28 grudnia 1918 we Lwowie) – instruktor skautowy, jeden z współtwórców skautingu i harcerstwa polskiego, kierownik mobilizacyjny Polskich Kadr Wojskowych we Lwowie w 1918 roku[1].

W latach 1911-1914 przebywał we Lwowie. Studiował architekturę, działał wielu organizacjach studenckich i niepodległościowych m.in. w „Sokole”, „Eleusis”, potem w „Wyzwoleniu”, przez krótki czas w „Zarzewiu”. Jest autorem broszury na temat wpływu alkoholu na zdrowie człowieka.

W latach 1911-1912 wraz z Andrzejem Małkowskim w odczytach zapoznawał społeczeństwo polskie z ideami skautingu. W sierpniu 1912 roku w Poznaniu zaproszony przez „Sokoła” wraz z Tadeuszem Strumiłłą przeprowadził pierwszy kurs skautingu.

Naczelna Komenda Skautowa[edytuj]

21 maja 1911 roku powstała przy Sokole we Lwowie Naczelna Komenda Skautowa, w skład której weszli: jako komendant naczelny - Naczelnik Sokoła dr Kazimierz Wyrzykowski oraz Andrzej Małkowski, Czesław Pieniążkiewicz, Franciszek Kapałka, Jerzy Grodyński, Alojzy Horak i Olga Drahonowska.

Jerzy Grodyński działał również w Warszawie - delegowany z Naczelnej Komendy Skautowej ze Lwowa w celu nawiązania kontaktu z Kongresówką i służenia swym doświadczeniem młodszemu skautingowi warszawskiego. Przy jego udziale powstała również warszawska Naczelna Komenda Skautowa (jako naczelnictwo drużyn na ziemiach zaboru rosyjskiego).

Następny okres jego życia związany był z Krakowem - był drużynowym 4 Krakowskiej Drużyny Harcerzy. W czerwcu 1917 roku został „komendantem miejscowym skautów” (co było odpowiednikiem dzisiejszego hufcowego). 17 lutego 1918 roku przemianował pluton Czarnych Wilków na 13 Krakowską Drużynę Harcerzy (z drużynowym Józefem Grzesiakiem). Przystąpił też do tworzenia organizacji o nazwie Milicja Obywatelska (potem Małopolska Straż Obywatelska) pierwowzór późniejszej Policji Państwowej.

W lutym 1918 opuścił Kraków powołany do wojska austriackiego, gdzie pełnił funkcję lekarza. Był porucznikiem. W listopadzie 1918 skauci Czarnej Trzynastki Krakowskiej wzięli udział w rozbrajaniu Austriaków, którzy we Lwowie prowokowali walki bratobójcze między Polakami i Ukraińcami o miasto. Podczas obrony Lwowa w listopadzie 1918 był organizatorem „Sokoła” i skautungu[2]. Został wówczas szefem Intendentury Naczelnej Komendy Wojska Polskiego[2]. W grudniu 1918 został mianowany dowódcą kompanii[2]. Poległ 28 grudnia 1918 w Persenkówce[2].

Upamiętnienie[edytuj]

W ramach obchodów 20 rocznicy obrony Lwowa 20 listopada 1938 Rada Miasta Lwowa podjęła uchwałę nazwaniu jego imieniem jednej z ulic miasta[3].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Czesław Mączyński, Boje lwowskie, część 1, Warszawa 1921, s. 67.
  2. a b c d Semper Fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990, s. Tab. 173.
  3. Symboliczne nadania nazw związanych z Obroną Lwowa szeregowi ulic we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 265 z 22 listopada 1938.