John Ashbery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
John Ashbery
John Lawrence Ashbery
Ilustracja
John Ashbery (2010)
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1927
Rochester
Data i miejsce śmierci 3 września 2017
Hudson
Zawód poeta

John Lawrence Ashbery[1] (ur. 28 lipca 1927 w Rochester, zm. 3 września 2017 w Hudson[2]) – amerykański poeta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w Rochester absolwent Harvardu i Columbia University. W swej karierze otrzymał niemal każdą ważniejszą amerykańską nagrodę w dziedzinie poezji, poczynając od Yale Younger Poets Prize w 1956 za swój pierwszy tomik Some Trees. W jego twórczości widoczne były wpływy francuskich surrealistów (dokonywał wielu tłumaczeń tychże): Wallace’a Stevensa i Borisa Pasternaka.

Pod koniec lat 50. krytyk literacki Bernard Myers zakwalifikował m.in. Johna Ashbery’ego, Kennetha Kocha, Franka O’Harę i Jamesa Schuylera do przedstawicieli tzw. szkoły nowojorskiej w poezji.

Poetyka Ashbery’ego opiera się na wolnej składni, zabawie słowem, humorystycznym, często parodystycznym tonie.

W Polsce tłumaczenia jego wierszy ukazywały się głównie w „Literaturze na Świecie”, a także w bibliofilskim zbiorze wydanym w 1993 przez Fundację „Literatura Światowa” i Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-ZdrojuNo i wiesz (tłum. Piotr Sommer, Andrzej Sosnowski, Bohdan Zadura).

Był homoseksualistą[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Some Trees
  • The Tennis Court Oath
  • Rivers and Mountains
  • The Double Dream of Spring
  • Three Poems
  • Vermont Notebook
  • Self-Portrait in a Convex Mirror (Nagroda Pulitzera, National Book Award, National Book Critics Circle Award)
  • Houseboat Days
  • As We Know
  • Shadow Train
  • A Wave (nagrodzony Lenore Marshall Poetry Prize oraz Bollingen Prize)
  • April Galleons
  • Flow Chart
  • And the Stars Were Shining
  • Hotel Lautréamont
  • Girls on the Run (wiersz inspirowany twórczością Henry’ego Dargera)
  • Can You Hear, Bird?
  • Wakefulness
  • Your Name Here
  • As Umbrellas Follow Rain
  • Chinese Whispers
  • Where Shall I Wander
  • A Worldly Country
  • Notes from the Air: Selected Later Poems
  • Planisphere

Wydane w języku polskim[edytuj | edytuj kod]

  • No i wiesz, tłum. P. Sommer, A. Sosnowski, B. Zadura, wyb. B. Zadura, posł. A. Sosnowski, Fundacja „Literatura Światowa”–Muzeum Papiernictwa, Warszawa–Duszniki Zdrój 1993.
  • Inne tradycje, tłum. J. Fiedorczuk, przedm. G. Jankowicz, Korporacja „ha!art”, Kraków 2008.
  • Cztery poematy, tłum. A. Sosnowski, Biuro Literackie, Wrocław 2012.
  • „Literatura na Świecie” 1986, nr 7 (180) (numer monograficzny poświęcony szkole nowojorskiej).
  • „Literatura na Świecie” 2006, nr 7–8 (420–421) (numer monograficzny poświęcony Johnowi Ashbery’emu).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mark Ford: John Ashbery obituary (ang.). theguardian.com, 2017-09-04. [dostęp 2017-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-05)].
  2. David Orr, Dinitia Smith: John Ashbery, a Singular Poet Whose Influence Was Broad, Dies at 90 (ang.). nytimes.com, 2017-09-03. [dostęp 2017-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-04)].
  3. John Ashbery w bazie Notable Names Database (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]