Juliusz Roger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Juliusz Roger
Julius Roger
Ilustracja
Julius Roger
Data i miejsce urodzenia 23 lutego 1819
Niederstotzingen
Data i miejsce śmierci 7 stycznia 1865
Rudy (województwo śląskie)
Zawód, zajęcie lekarz, entomolog, etnograf
Nagrobek dra Juliusza Rogera ufundowany przez księcia raciborskiego Wiktora I na cmentarzu przy kościele św. Magdaleny w Rudach Wielkich 2006.

Juliusz Roger (niem. Julius Roger; ur. 23 lutego 1819 w Niederstotzingen koło Ulm, zm. 7 stycznia 1865 w Rudach Raciborskich) – niemiecki lekarz i przyrodnik, z zamiłowania etnolog, działacz społeczny[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Niederstotzingen koło Ulm w Niemczech. Studiował filozofię w Monachium i medycynę w Tybindze. W 1843 roku otrzymał dyplom lekarski i rozpoczął karierę zawodową. Na Górny Śląsk trafił w 1847 roku przyjmując posadę lekarza przybocznego księcia raciborskiego Wiktora I.[2][3]. Wkrótce dr Roger otrzymał tytuł Królewskiego Radcy Sanitarnego. Oprócz leczenia rodziny książęcej swoją pracę dzielił między trzy ośrodki: Pilchowice, Rudy Raciborskie i Rybnik. Zainicjował w Rybniku budowę nowego szpitala. Dzieła swojego nie dokończył ze względu na nagłą śmierć w 1865 roku. Szpital jednak powstał w latach 1868-69 staraniem księcia raciborskiego i z pieniędzy społecznych. Ze względu na osobę wielkiego inicjatora budowy szpital otrzymał imię "Juliusza"("Juliuskrankenhaus"), Nazwa "św." pojawiła się dopiero w okresie międzywojennym. Szpitalna kaplica jest pod wezwaniem św. Juliusza.

Oprócz leczenia doktor Roger miał również dwie pasje: był przyrodnikiem i zbieraczem pieśni ludowych. Od miejscowej ludności nauczył się języka polskiego i zebrał 546 pieśni, które wydał po polsku w 1863 roku pt. Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Szląsku[4]. W książce opracował pieśni śląskie, pod względem folklorystycznym porównując je z pieśniami występującymi w Polsce. Jedną ze zidentyfikowanych wsi, w których zbierał materiały do swojej pracy były Rudy w powiecie raciborskim[5][6].

W listach do swoich niemieckich przyjaciół m.in. Augusta von Fallersleben otwarcie dawał wyraz przekonaniu o polskości Górnoślązaków. Utrzymywał kontakty z górnośląskimi literatami Józefem Lompą i Pawłem Stalmachem[6].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Roger J. "Pieśni ludu polskiego w Górnym Szląsku", Wrocław, 1863, [wyd. fototypiczne] Opole 1976, 1991[3]

Film[edytuj | edytuj kod]

  • Juliusz Roger stał się bohaterem pierwszego odcinka programu z cyklu "Tajemniczy Śląsk" produkowanego i prowadzonego przez Pawła Poloka, a emitowanego w Telewizji Silesia.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Juliusz Roger jest patronem Szkoły Podstawowej w Sośnicowicach. Obelisk w kształcie serca na miejscu śmierci w lasach między Rachowicami a Kozłowem

W 1956 r. decyzją Ministerstwa Kultury i Sztuki nadano rudzkiemu chórowi jako jedynemu w kraju imię Juliusza Rogera.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Świerc 1963 ↓.
  2. F.Korniłowicz, "Juliusz Roger (1819-1865)", Kwartalnik Opolski nr.4, 1977.
  3. a b Grażyna Barbara Szewczyk: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu.. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2011, s. 392. ISBN 978-83-60470-41-1.
  4. Juliusz Roger 1863 ↓.
  5. Felix Triest 1865 ↓, s. 809.
  6. a b Simonides 1984 ↓, s. 292.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
  • Juliusz Roger: Pieśni Ludu Polskiego na Górnym Śląsku. Wrocław: Juliusz Roger, 1863.
  • Dorota Simonides: "Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny" t. II, hasło Juliusz Roger. Warszawa: PWN, 1984, s. 292. ISBN 83-01-01520-9.
  • Piotr Świerc: "Juliusz Roger i jego zbiór śląskich pieśni ludowych". Opole: PWN, 1963.
  • F. Korniłowicz, "Juliusz Roger (1819-1865)", Kwartalnik Opolski nr.4, 1977.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]