Kłobuk (nakrycie głowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy nakryć głowy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kłobuk górali żywieckich
Świąteczny kłobuk w stroju współczesnym górali żywieckich

Kłobuk – nakrycie głowy. W języku staropolskim kłobuk oznaczał kapelusz, obecnie słowo to odnosi się do dwóch różnych nakryć głowy: miękki filcowy kapelusz noszony przez górali oraz nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich.

Kłobuk w stroju ludowym[edytuj]

Kłobuk – miękki, pilśniowy kapelusz będący często elementem męskiego stroju ludowego, zwykle mianem tym określa się czarne kapelusze górali podhalańskich, ale także nakrycia głowy innych górali karpackich (np. Hucułów i górali żywieckich) oraz mieszkańców innych regionów. Niekiedy także niektóre kobiece nakrycia głowy.

Kapelusze u górali żywieckich nazywano strzechoczami, ze względu na przypominające ,,strzechę" charakterystyczne podwinięcie ronda[1]. Kapelusze produkowali wiejscy rzemieślnicy, tzw. kłobucznicy.

Kapelusze w stroju góralskim odświętnym żywieckim miały szerokie rondo i niewielką okrągłą główkę otoczoną np. czerwonym sznurkiem, wstążką lub ozdobną taśmą. Pan młody i drużbowie dodatkowo ozdabiali kłobuki mirtem, sztucznymi kwiatkami. W stroju codziennym, pasterze potrafili używać (zaimpregnowanych żywicą, tłuszczem lub smołą) kapeluszy jako naczynia na mleko[2].

W okresie międzywojennym kłobuki (kapelusze podhalańskie) były częścią munduru reprezentacyjnego oddziałów polskiej piechoty górskiej. Obecnie noszą go oddziały reprezentacyjne strzelców podhalańskich.

Kłobuk duchownych prawosławnych[edytuj]

Kłobuk – ozdobne, wysokie, cylindryczne nakrycie głowy (często z welonem), rozszerzone u góry, białe lub fioletowe noszone przez wyższych duchownych prawosławnych i greckokatolickich; przejęte z tureckiego kołpaka. W symbolice prawosławnej zwane hełmem zbawienia[3] – ma chronić głowę przed złymi myślami.

Kołpak[edytuj]

Określenie kłobuk odnosiło się także do wysokiego nakrycia głowy nazywanego kołpakiem.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. E.T.Filip, B.Rosiek, Strój górali żywieckich, Fundacja Braci Golec, 2009, ss. 68-69, ISBN 978-83-925518-8-1.
  2. E.T.Filip, B.B. Rosiek B.B., Strój górali żywieckich, Fundacja Braci Golec, 2009, ss. 94-95.
  3. Przyłbicę też zbawienia weźmijcie i miecz Ducha, którym jest słowo Boże!; cytat za Biblią Gdańską (Efez.6,17)