Kappl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy gminy w powiecie Landeck. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kappl
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Austria
Kraj związkowy
AUT Tirol COA.svg
Tyrol
Powiat Landeck
Powierzchnia 97,48 km²
Wysokość 1258 m n.p.m.
Populacja (1 stycznia 2015)
• liczba ludności
• gęstość

2608
27 os./km²
Nr kierunkowy 05445
Kod pocztowy 6555
Tablice rejestracyjne LA
Położenie na mapie Tyrolu
Mapa lokalizacyjna Tyrolu
Kappl
Kappl
Położenie na mapie Austrii
Mapa lokalizacyjna Austrii
Kappl
Kappl
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Kappl
Kappl
Ziemia 47°03′N 10°22′E/47,050000 10,366667
Strona internetowa

Kappl – gmina w Austrii, w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Landeck. Leży w dolinie Paznaun, pośród alpejskich trzytysięczników. Liczba ludności w gminie wynosi 2608 osób (1 stycznia 2015), co daje 27 mieszkańców na km2 i sytuuje Kappl na drugim miejscu pod względem gęstości zaludnienia w całej dolinie Paznaun.

Położenie[edytuj]

Kappl leży na wysokości 1258 m n.p.m. w dolinie Paznaun, pomiędzy dwoma łańcuchami górskimi: Samnaungruppe i Verwallgruppe. Na obszarze gminy znajduje się 96 uroczysk, przez co Kappl jest najobfitszą w uroczyska gminą w całej Austrii.

Położenie gminy Kappl

Historia[edytuj]

Naukowcy datują powstanie pierwszej osady w Paznaun na IX wiek. Założona miała zostać na terenie dzisiejszego Ischgl przez Retoromanów z Engadyny. W XIII wieku obszar powiatu Landeck, do którego należała też część Paznaun (dzisiejsza gmina Kappl), przeszedł pod panowanie hrabstwa von Ulten i po wygaśnięciu tego rodu – pod panowanie hrabstwa von Tirol. Pierwsze wzmianki w dokumentach datowane są na rok 1252 (datę powstania Niederhofu), zaś sama miejscowość została wspomniana w kronikach w roku 1370.

Obszar dzisiejszej gminy Kappl przeszedł do historii jako sceneria wielu wojen i bitew: W latach 1406-08, w okresie walk wyzwoleńczych, mieszkańcy znaleźli się pod okupacją ludu z Appenzell Innerrhoden, zaś podczas wojen napoleońskich strzelcy z Kappl byli zobowiązani do gotowości bojowej.

Aż do XVI wieku Kappl funkcjonowało pod nazwą Zehent Paznaun, później za sprawą kaplicy św. Antoniego zostało przemianowane. W trakcie kontrreformacji w wielu małych osadach należących do gminy, powstały kapliczki, żeby mieszkańcy mogli odprawiać nabożeństwa w okolicy swoich domostw. Obszar parafii Langesthei był aż do XVII wieku nadzorowany przez parafię Kappl. Powodem późniejszego odłączenia były trudności w przedostaniu się do Kappl. Wtedy też, w roku 1698 powstał pierwszy kościół. Pod koniec XVIII wieku, w wyniku wprowadzenia obowiązku szkolnego powstały również szkoły w Kappl i Langesthei.

Dzisiejszy, ekologiczny charakter miasta ma swoje źródło w wielkiej powodzi, która nawiedziła Kappl w 2005 roku. Od tego czasu – choć szkód wywołanych przez to wydarzenie nie widać – mieszkańcy Kappl z wielkim szacunkiem i poważaniem odnoszą się do sił natury. W wyniku powodzi w Paznaun w 2005 roku w dniach 23-26 sierpnia, dolina została odcięta od reszty Tyrolu, dotrzeć do niej można było tylko przez Silvretta-Hochalpenstraße w Vorarlbergu. Wskutek powodzi Kappl ucierpiało wtedy najdotkliwiej.

Gospodarka[edytuj]

W roku 1570 w Kappl zanotowano około 550 osób, które przystąpiły do komunii świętej i posiadały podstawowe wykształcenie. Pozostali mieszkańcy nie potrafili czytać ani pisać. Ponadto od 500 do 700 osób miało problemy z utrzymaniem się i wyżywieniem.

Dzieci w kapeluszach, ok. 1900

W związku ze wzrastającą liczbą mieszkańców w XVII wieku mieszkańcy zmuszeni byli szukać pracy poza Kappl i wyruszali jako murarze, kamieniarze, stolarze czy budowlańcy w kierunku południowych Niemiec, do Luksemburga, ale też do Francji i Szwajcarii.

Na południe, w poszukiwaniu pracy u rolników, wyruszyły też dzieci, by latem na obcych gospodarstwach zarobić pieniądze na utrzymanie swoje i swoich rodzin. Nazwane Schwabenkinder (dzieci Szwabów) lub Hütekinder (dzieci w kapeluszach, ze względu na noszone przez nie charakterystyczne nakrycia głowy) wędrowały za chlebem od początku XVII wieku, zaś najwięcej było ich w wieku XIX. Wędrówki dzieci zakończyły się wraz z wybuchem I wojny światowej, lecz częściowo trwały jeszcze nawet w dwudziestoleciu międzywojennym.

Po wojnie problem opuszczania rodzimej wioski wśród dzieci i dorosłych minął. We wszystkich gałęziach gospodarki - przede wszystkim w turystyce i budownictwie odnotowano znaczne ożywienie.

Zabytki[edytuj]

Kościół św. Antoniego (Hl. Antonius)

Bardzo wcześnie, pod koniec XIV wieku pojawiła się w Kappl kaplica św. Antoniego Pustelnika. Z powstaniem kaplicy związana jest etymologia nazwy Kappl: ba’r Kopla (bei der Kapelle) oznacza: przy kaplicy.

W miejscu kaplicy powstał w latach 1480-1482 kościół: najpierw wybudowano prezbiterium i wieżę kościelną, a następnie nawę główną. Kościół do roku 1692 był wielokrotnie przebudowywany.

W należącym do gminy Kappl Langesthei stoi barokowy kościół św. Hieronima (Hl. Hieronymus). Na szczególną uwagę zasługują w nim malowidła na sklepieniu oraz bogata ornamentyka autorstwa austriackiego malarza stylu klasycystycznego Leopolda Puellachera (1776−1842).

Turystyka[edytuj]

Dziś Kappl i pozostałe miejscowości w dolinie Paznaun: Galtür, See i przede wszystkim Ischgl są bardzo popularnymi ośrodkami turystycznymi. Położone w sercu masywu górskiego Silvretty, pośród alpejskich trzytysięczników są obszarem obfitującym w śnieg: sezon zimowy trwa już od początku grudnia aż do pierwszych dni maja. W samym Kappl znajduje się ośrodek narciarski Dias-Alpe z 40 kilometrami zjazdowych tras narciarskich i dziewięcioma wyciągami. Ośrodek narciarski w Kappl został uhonorowany przez ekspertów sportów zimowych z ADAC brązowym medalem w kategorii "Rodzinny Ośrodek Narciarski".

Park rozrywki Sunny-Mountain[edytuj]

W parku rozrywki Sunny-Mountain dzieci stawiają swoje pierwsze kroki na nartach. Znajdująca się na wysokości 1830 m n.p.m. restauracja oferuje nie tylko kulinarne specjały, ale znajduje się tam też małe przedszkole, szkółka narciarska dla najmłodszych oraz restauracja specjalnie dla dzieci.

Linki zewnętrzne[edytuj]