Kazimierz Dzieliński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Dzieliński
Imię i nazwisko Jan Kazimierz Dzieliński
Data i miejsce urodzenia 10 września 1894
Lwów
Data i miejsce śmierci 1955
Nowy Targ
Narodowość polska
Język polski
Dziedzina sztuki malarstwo, grafika
Kazimierz Dzieliński
Jan Kazimierz Dzieliński
major major
Data i miejsce urodzenia 10 września 1894
Lwów
Data i miejsce śmierci 1955
Nowy Targ
Przebieg służby
Lata służby 1914–1943
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Piechoty Legionów Polskich
9 Pułk Ułanów Małopolskich
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)

Kazimierz Dzieliński (wł. Jan Kazimierz Dzieliński) (ur. 10 września 1894 we Lwowie, zm. 1955 w Nowym Targu) – polski malarz, żołnierz Legionów Polskich, major Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu lwowskiego gimnazjum wstąpił do Związku Strzeleckiego, a następnie został wcielony do 3 kompanii III baonu 1 pułku piechoty Legionów Polskich. W późniejszym czasie był wachmistrzem w 5 szwadronie 2 pułku ułanów. Od jesieni 1917 został zaszeregowany do wywiadu Polskiej Organizacji Wojskowej, w oddziale bojowym stacjonującym w Krakowie. To umożliwiło mu rozpoczęcie studiów na Akademii Sztuk Pięknych, ale pod przybranym nazwiskiem „Kazimierz Raduski”. Przez dwa semestry studiował w pracowni Józefa Mehoffera, ale przegrupowanie do 1 pułku ułanów zmusiło go do przerwania nauki. W listopadzie 1918 w szeregach 9 pułku ułanów Małopolskich w stopniu rotmistrza brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i walczył w obronie Lwowa, do rezerwy został przeniesiony w 1921 roku. W rezerwie posiadał przydział do 9 p.uł.[1]. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto. Był nadal rotmistrzem rezerwy 9 p.uł. w Trembowli[2].

W 1919 poślubił Zofię Baltarowicz-Dzielińską[3]. W 1927 powrócił na przerwane studia, naukę kontynuował pod kierunkiem Józefa Mehoffera i Jana Wojnarskiego. Debiutował na wystawie zorganizowanej w 1931 przez Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, wystawiał również na wernisażu Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka". Podczas studiów wielokrotnie otrzymywał wyróżnienia i pochwały, Fundusz Kultury Narodowej przyznał Kazimierzowi Dzielińskiemu stypendium. Po ukończeniu nauki w 1932 zajął się tworzeniem, uczestniczył w licznych wystawach i wernisażach. W 1935 otrzymał stypendium rządowe, które umożliwiło mu wyjazd do Francji, z tamtego okresu pochodzi wiele pejzaży. Po powrocie ponownie skupił się na twórczości, wystawiał swoje prace w Warszawie, Krakowie i Lwowie. Był członkiem krakowskiego Towarzystwa Artystów Grafików i Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków. Latem 1939 we Francji miała miejsce wystawa objazdowa twórczości Kazimierza Dzielińskiego, ale w związku z sytuacją polityczną w sierpniu tego roku artysta powrócił do kraju.

Po mobilizacji brał udział w kampanii wrześniowej w stopniu majora, po jej upadku zaangażował się w walkę w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Aresztowany przez Gestapo został uwięziony w obozie koncentracyjnym w Płaszowie, przeżył katorżniczą pracę ale utracił zdrowie. Cztery lata po zakończeniu wojny krakowskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych zorganizowało wystawę sześćdziesięciu obrazów z różnych etapów twórczości. Zmarł w 1955 w Nowym Targu.

Twórczość Kazimierza Dzielińskiego obejmuje malarstwo olejne, akwaforty, akwatinty, przedmiotami które zajmowały artystę była martwa natura, pejzaże, portret. W ostatnich latach życia malarz część dzieł poświęcił tematyce wojennej.

Za udział w obu wojnach światowych Kazimierz Dzieliński został odznaczony orderem Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 59.
  2. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 118, 593.
  3. Iwona Demko, Zofia Baltarowicz-Dzielińska. Pierwsza studentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, s. 110, Kraków: Wydawnictwo Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, 2018, ISBN 978-83-66054-35-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]