Kazimierz Kaciukiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Adam Kaciukiewicz
major żandarmerii major żandarmerii
Data i miejsce urodzenia 25 listopada 1897
Lwów
Data śmierci 10 marca 1978
Przebieg służby
Siły zbrojne Legiony Polskie Wojsko Polskie
Jednostki 2 Dywizjon Żandarmerii
8 Dywizjon Żandarmerii
Dywizjon Żandarmerii KOP
1 Dywizjon Żandarmerii
Kwatera Główna Naczelnego Wodza
Stanowiska dowódca plutonu żandarmerii
dowódca Szwadronu Ochronnego
dowódca Oddziału Ochronnego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)
Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych

Kazimierz Adam Kaciukiewicz (ur. 25 listopada 1897 we Lwowie, zm. 10 marca 1978) – major żandarmerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Adam Kaciukiewicz urodził się 25 listopada 1897 roku we Lwowie, w rodzinie Antoniego i Katarzyny. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w szwadronie żandarmerii polowej Nr 2, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 49 pułk piechoty Strzelców Kresowych[1]. 1 lipca 1921 roku został przeniesiony z Ekspozytury Żandarmerii Polowej 6 Armii do 2 dywizjonu żandarmerii w Lublinie i został przydzielony do jednego z plutonów w charakterze hospitanta. 13 lipca 1921 roku objął dowództwo plutonu żandarmerii Kowel. 10 września 1921 roku przeniósł się ze swoim plutonem do Sarn[2]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[3]. Od co najmniej 1923 roku był dowódcą plutonu żandarmerii Zamość[4][5][6][7]. 31 marca 1924 roku został mianowany kapitanem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[8]. 6 lipca 1929 roku otrzymał przeniesienie do 8 dywizjonu żandarmerii w Toruniu[9].

W końcu sierpnia 1930 roku został skierowany do Twierdzy Brzeskiej, w której objął dowództwo nad 30 żandarmami oddelegowanymi z poszczególnych dywizjonów w celu sprawowania nadzoru nad internowanymi działaczami opozycji[10]. W czasie pobytu w Twierdzy Brzeskiej występował pod przybranym nazwiskiem „Adam Sokołowski” i miał się dopuścić nadużycia władzy nad internowanym Wojciechem Korfantym w ten sposób, że „cztery razy pięścią uderzył go po twarzy i pięścią uderzył go po żebrach”, a następnie „chorego i poniewieranego więźnia sprowadził do jednej z dolnych, zimnych cel i tam go trzymał przez 24 godziny”[11].

Z dniem 1 grudnia 1930 roku został przeniesiony do dywizjonu żandarmerii KOP na stanowisko dowódcy plutonu żandarmerii przy Brygadzie KOP „Podole” w Czortkowie[12][13]. 9 grudnia 1932 roku w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych ogłoszono jego przeniesienie z KOP do 4 dywizjonu żandarmerii w Łodzi[14]. Z dokumentów sporządzonych przez majora Kaciukiewicza i opublikowanych przez Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie wynika, że od grudnia 1932 roku pełnił służbę w 1 dywizjonie żandarmerii w Warszawie na stanowisku dowódcy Szwadronu Ochronnego, którego zadaniem była ochrona Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych, Sztabu Głównego i Ministerstwa Spraw Wojskowych. Z racji pełnionej funkcji dowódcy szwadronu sprawował bezpośrednią ochronę kolejnych Generalnych Inspektorów Sił Zbrojnych, marszałków Polski Józefa Piłsudskiego i Edwarda Śmigły-Rydza. Był także członkiem Komisji Współpracy z Sekretarzem Generalnym, nazywanej także Komisją Pomocniczą, która została powołana w końcu 1934 roku w celu usprawnienia i przyspieszenia prac Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości[15]. 12 marca 1933 roku awansował do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[16]. W połowie 1937 roku z polecenia ówczesnego szefa Biura Inspekcji GISZ, pułkownika dyplomowanego kawalerii Leona Strzeleckiego udał się do Lwowa, gdzie dokonał zatrzymania podpułkownika dyplomowanego piechoty Ludwika Lepiarza pod zarzutem szpiegostwa na rzecz ZSRR, a następnie przekonwojował go do Warszawy, do siedziby Wydziału IIb Oddziału II Sztabu Głównego. Składając zeznania „w sprawie afery szpiegowskiej ppłk. Lepiarza” był jednocześnie rozpytywany o sprawę „zaginięcia” generała brygady Włodzimierza Zagórskiego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku był dowódcą Oddziału Ochronnego Kwatery Głównej Naczelnego Wodza. 17 września 1939 roku w Kutach przekroczył granicę z Rumunią. Od 24 listopada 1939 roku przebywał w Obozie Oficerskim Nr 4 w Cerizay. 14 sierpnia 1940 roku został przydzielony do Stacji Zbornej Oficerów Rothesay na wyspie Bute w Szkocji[17]. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 226 rząd 6 miejsce 20)[18]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spis oficerów 1921 ↓, s. 160, 676.
  2. Suliński 2012 ↓, s. 30-31.
  3. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 293.
  4. Suliński 2012 ↓, s. 40.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1054, 1064.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 960, 966.
  7. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 667, 676.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku, s. 177.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 196.
  10. Andrzej Garlicki, Piękne lata trzydzieste, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2008, s. -, ISBN 978-83-7469-725-5, OCLC 233511398.
  11. Jeszcze jeden „bohater” brzeski, Gazeta Wągrowiecka. Pismo ziemi pałuckiej nr 9 z 12 stycznia 1931 roku, s. 1. W tym okresie służbę czynną w Wojsku Polskim pełnił tylko major dyplomowany kawalerii Adam Ludwik Sokołowski na stanowisku szefa Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 144, 429.
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 30.
  13. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 288, 912.
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 439.
  15. Tadeusz Wawrzyński, Oficerowie żandarmerii Kawalerowie Krzyża i Medalu Niepodległości, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 24 z 2001 r.
  16. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 14 marca 1933 roku, s. 47.
  17. Komenda Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Rozkazy dzienne 1940-1941, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.8, s. 6.
  18. Cmentarz Stare Powązki: KAZIMIERZ ADAM KACIUKIEWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2018-05-03].
  19. a b c Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 282.
  20. M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163.
  21. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 i Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 2 z 11 listopada 1937 roku, s. 34.
  22. a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 667.
  23. Rozkaz wewnętrzny Nr 39 GISZ z dnia 15 lipca 1936 roku, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/106, s. 61

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
  • Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
  • Kazimierz Kaciukiewicz, Meldunek do Ministra Spraw Wojskowych sporządzony 4 stycznia 1940 roku w Cerizay, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.4b, s. 83-86.
  • Protokół przesłuchania mjr. Kazimierza Kaciukiewicza w sprawie mjr. K. Kaciukiewicza sporządzony 26 lutego 1940 roku w Paryżu przez por. J. Giertycha, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.4b, s. 88-89.
  • Protokół przesłuchania mjr. Kazimierza Kaciukiewicza w sprawie afery szpiegowskiej ppłk. Lepiarza sporządzony 26 lutego 1940 roku w Paryżu przez por. J. Giertycha, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.4b, s. 94-96.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Jan Suliński: 2 Dywizjon Żandarmerii Wojskowej Lublin (1918-1939). Mińsk Mazowiecki: Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej, 2012.