Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flaga Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych

Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych (GISZ) – organ pracy Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, powołany dekretem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z dnia 6 sierpnia 1926 o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnymi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych[1].

Generalny Inspektor Sił Zbrojnychgenerał przewidziany na Naczelnego Wodza[2]. Za pośrednictwem Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych i Ministra Spraw Wojskowych zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi w czasie pokoju sprawował Prezydent RP[3]. Inspektor nie był odpowiedzialny przed sejmem i rządem (podlegał bezpośrednio prezydentowi).

Ekslibris GISZ przedstawiający profil marsz. Piłsudskiego

6 maja 1936 roku generał dywizji Edward Śmigły-Rydz zatwierdził wzór i regulamin Odznaki Pamiątkowej Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Odznaka była „symboliczną i drogą pamiątką pełnienia zaszczytnej służby w GISZ w okresie od 6 VIII 1926 r. do 12 V 1935 r. pod rozkazami Józefa Piłsudskiego Pierwszego Marszałka Polski, jako Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych”[4].

Generalni Inspektorzy Sił Zbrojnych[edytuj | edytuj kod]

Po roku 1980 w miejsce GISZ-u utworzona została Rada Wojskowa, której przewodził gen. dyw. Klemens Rudnicki.

Organizacja pokojowa GISZ[edytuj | edytuj kod]

  • Generalny Inspektor Sił Zbrojnych
  • Inspektorzy Armii i Generałowie do Prac oraz Generałowie Inspekcjonujący w zakresie ich pracy inspekcyjnej[8]
  • Sztab Generalny (od 22 grudnia 1928 - Sztab Główny[9])
  • Biuro Inspekcji
  • Gabinet Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych
  • Samodzielny Referat Personalny
  • Biuro do Prac Komitetu Obrony Państwa (od 1936 Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej podporządkowany szefowi SG)
  • Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu
  • Komitet Wyższej Szkoły Wojennej (powołany 30 VII 1932)
  • Wyższa Szkoła Wojenna w Warszawie (od 11 VIII 1932)
  • Wojskowe Biuro Historyczne w Warszawie
  • Biuro Kapituły Orderu Virtuti Militari (od 1 VIII 1931[10])
  • Kolumna Samochodowa GISZ w Warszawie

Obsada personalna GISZ[edytuj | edytuj kod]

Szefowie Biura Inspekcji - I oficerowie do zleceń przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych:

Samodzielny Referat Personalny:

Oficerowie GISZ:

  • płk dypl. Władysław Kiliński - szef Biura do Prac Komitetu Obrony Państwa (od XII 1926)
  • ppłk SG Adam Korytowski - I oficer sztabu w GISZ (IX 1926 - X 1927[11])
  • płk SG Bolesław Wieniawa-Długoszowski - I oficer sztabu w GISZ z zachowaniem stanowiska dowódcy 1 pszw (od X 1927)
  • płk dypl. Kazimierz Glabisz - I oficer do zleceń (1929 - IX 1939)
  • płk dypl. Leon Strzelecki - oficer do zleceń (I 1934 - 1935)
  • płk dypl. Tadeusz Münnich - oficer do zleceń (1937 - VII 1939)
  • ppłk SG Walery Sławek - III oficer do zleceń (od 1 I 1927)
  • mjr dypl. art. Kazimierz Napieralski - oficer dyspozycyjny Biura Inspekcji (do VIII 1939)
  • mjr saperów - Romuald Salnicki -
  • mjr kaw. Konrad Zembrzuski - adiutant przyboczny (od 25 XI 1927)
  • mjr Władysław Łobanowski - kierownik kancelarii Biura Inspekcji (od 30 IX 1926)
  • kpt. Stanisław Heins - kierownik Kolumny Samochodowej GISZ (od XII 1926)
  • por. Jan Jarnicki - oficer kancelaryjny Biura Inspekcji (od 30 IX 1926)
  • ppor. Władysław Burzyński - oficer kancelaryjny Biura Inspekcji (od 30 IX 1926)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 sierpnia 1926 r. o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnemi w czasie pokoju i o ustanowieniu Generalnego Inspektora sił zbrojnych Dz.U. z 1926 r. Nr 79, poz. 445
  2. Art. 4 Dekretu Prezydenta RP z dnia 9 maja 1936 r. o sprawowaniu zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnemi i organizacji naczelnych władz wojskowych w czasie pokoju (Dz.U. RP z 12 maja 1936 r., nr 38, poz. 286). Dekret wszedł w życie z chwilą ogłoszenia. Równocześnie moc obowiązującą stracił dekret Prezydenta RP z dnia 6 sierpnia 1926 r. o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnemi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora sił zbrojnych.
  3. Art. 1 § 1 Dekretu z dnia 9 maja 1936 r.
  4. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 14 maja 1936 roku, poz. 85. Ewidencja odznaczonych oficerów i inne dokumenty wytworzone przez komisję odznaki pamiątkowej GISZ przechowywana jest w zbiorach archiwum Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku (zespół archiwalny nr 1).
  5. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 7, s. 61, 13 maja 1935. 
  6. Władysław Anders pełnił obowiązki Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych w czasie kiedy Tadeusz Bór-Komorowski przebywał w niewoli.
  7. Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 maja 1964r.. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 16, Nr 3 z 24 czerwca 1964. 
  8. Pisownia stanowisk w brzmieniu określonym Dekretem z dnia 9 maja 1936 r.
  9. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 22 grudnia 1928 r., Nr 36, poz. 396.
  10. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 7 sierpnia 1931 r., Nr 24, poz. 304.
  11. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 25 z 31.10.1927 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]