Kenneth Welsh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kenneth Welsh
Imię i nazwisko

Kenneth Clifford Welsh

Data i miejsce urodzenia

30 marca 1942
Edmonton

Data śmierci

5 maja 2022

Zawód

aktor

Współmałżonek

Donna Haley (rozwód)

Lata aktywności

1964–2022

Odznaczenia
Order Kanady – Członek (Member)

Kenneth Clifford Welsh[1] (ur. 30 marca 1942 w Edmonton, zm. 5 maja 2022[2]) – kanadyjski aktor[3]. Czterokrotny laureat Nagrody Gemini[4] i Nagrody Genie[5].

Występował na scenie, w filmie i telewizji. Odtwórca roli złoczyńcy Windoma Earle’a, byłego agenta FBI, który był partnerem i najlepszym przyjacielem agenta Dale’a Coopera (Kyle MacLachlan) w serialu Davida Lyncha Miasteczko Twin Peaks (1990–1991). Wystąpił w roli ojca Katharine Hepburn, granej przez Cate Blanchett w dramacie biograficznym Martina Scorsese Aviator (2004)[6].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i dorastał w Edmonton[1] w kanadyjskiej prowincji Alberta[7]. Jego ojciec pracował dla Canadian National Railway[8]. Zainteresowanie teatrem przejawiał już od czasów liceum[1]. Uczestniczył w programie teatralnym opartym na metodzie aktorskiej Stanisławskiego[1] na Uniwersytecie Alberty[9]. Później przeniósł się do Montrealu i został przyjęty do Narodowej Szkoły Teatralnej, którą ukończył w 1965[1].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1965 wziął udział w przesłuchaniach na Stratford Festival w Stratford w Ontario, a następnie spędził pierwsze siedem lat swojej kariery na scenie[10] występując w takich sztukach Williama Shakespeare’a jak Henryk V (1966) jako Sir Thomas Grey, Henryk VI (1966) w roli pierwszego mordercy i kapitana Talbota, Wieczór Trzech Króli (1966) jako strażnik i dworzanin, Ryszard III (1967) jako Lord Hastings, Wesołe kumoszki z Windsoru (1967) w roli Fenton, Antoniusz i Kleopatra (1967) jako Oktawiusz Cezar, Hamlet (1969) w roli tytułowego duńskiego księcia, Makbet (1971) jako MacDuff, Jak wam się podoba (1972) jako Sir Oliver Martext oraz Król Lear (1972) jako Edgar[8]. W 1973 opuścił zespół, by wyreżyserować przedstawienie Under Milkwood[8] na podstawie tekstu walijskiego poety Dylana Thomasa w Guthrie Theatre w Minneapolis. W 1978 zadebiutował na Broadwayu jako Iwan Kuźmicz Szpekin – naczelnik poczty w Rewizorze[11]. Był także autorem i wykonawcą uznanego off-broadwayowskiego musicalu kabaretowego Standup Shakespeare (1987)[12].

Wcielił się w postać d’Artagnana w adaptacji telewizyjnej powieści Aleksandra Dumasa Trzej muszkieterowie (1969), sfilmowanej wersji produkcji scenicznej Festiwalu Stratford w Kanadzie z 1968. Na ekranie grał postacie historyczne, w tym Thomasa E. Deweya, Harry’ego S. Trumana (dwukrotnie), Thomasa Edisona, generała Harry’ego Crerara i Jamesa Bakera[1]. Wystąpił gościnnie w uznanych serialach telewizyjnych, m.in. Z Archiwum X (1995), Na południe (1996–1999) czy Prawo i porządek (1998). W serialu Star Trek: Discovery (2020) użyczył głosu admirałowi Sennie Talowi.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 1977 zdobył nagrodę im. Josepha Jeffersona dla najlepszego aktora za występ w spektaklu Kariera Artura Ui w Goodman Theatre w Chicago[9]. W 1998 odebrał nagrodę Earle Grey za całokształt twórczości telewizyjnej[9]. W 1999 otrzymał akademicki tytuł honorowy doktor honoris causa Uniwersytetu Alberty[13]. W październiku 2004 został odznaczony Orderem Kanady za zasługi w dziedzinie sztuk scenicznych w kraju[14].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był żonaty z aktorką Donną Haley[8][9]. Jego syn, Devon (ur. 3 września 1988) to wokalista popowej grupy Majical Cloudz[13].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Zmarł 5 maja 2022 w wieku 80 lat[15].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Seriale[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Andrew McIntosh, Robert Crew: Kenneth Welsh (ang.). The Canadian Encyclopedia, 2011-11-30. [dostęp 2022-05-07].
  2. Prolific Canadian actor Kenneth Welsh dead at 80, CBC News, 6 maja 2022 [dostęp 2022-05-07] (ang.).
  3. Kenneth Welsh (ang.). Listal. [dostęp 2015-12-20].
  4. Kenneth Welsh Awards (ang.). FamousFix.com. [dostęp 2022-05-07].
  5. Kenneth Welsh Awards (ang.). AllMovie. [dostęp 2022-05-07].
  6. Kenneth Welsh Filmography (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2022-05-07].
  7. Kenneth Welsh Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2022-05-07].
  8. a b c d Kenneth Welsh Biography ((?)-) (ang.). FilmReference.com. [dostęp 2022-05-07].
  9. a b c d Welsh, Kenneth 1942– (ang.). Encyclopedia.com. [dostęp 2022-05-07].
  10. Kenneth Welsh (ang.). Northernstars. [dostęp 2022-05-07].
  11. Kenneth Welsh (ang.). Internet Broadway Database. [dostęp 2022-05-07].
  12. Kenneth Welsh (ang.). Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2022-05-07].
  13. a b Rovi: Kenneth Welsh Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2022-05-07].
  14. Order of Canada, archive.gg.ca [dostęp 2022-05-07] (ang.).
  15. Melissa Lopez-Martinez: Canadian actor Kenneth Welsh dead at 80 (ang.). CTV News, 2022-05-07. [dostęp 2022-05-07].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]