Klimontów (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klimontów
wieś
Ilustracja
Dwór
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

proszowicki

Gmina

Proszowice

Liczba ludności (2011)

1145

Strefa numeracyjna

12

Kod pocztowy

32-112[1]

Tablice rejestracyjne

KPR

SIMC

0331837

Położenie na mapie gminy Proszowice
Mapa konturowa gminy Proszowice, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Położenie na mapie powiatu proszowickiego
Mapa konturowa powiatu proszowickiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Ziemia50°13′19″N 20°18′19″E/50,221944 20,305278

Klimontówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

Integralne części wsi Klimontów[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0331843 Hołdowiec część wsi
0331850 Niwy część wsi
0331866 Stara Wieś część wsi
0331872 Wielopole część wsi
0331889 Wojewódzka część wsi

Wieś duchowna Klimuntów, własność Opactwa Benedyktynek w Staniątkach położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego[4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Klimontowie działa Szkoła Podstawowa im. Św. Jadwigi Królowej, publiczna ośmioletnia szkoła podstawowa, w szkole zorganizowany jest również oddział przedszkolny.

Historia szkoły[edytuj | edytuj kod]

Kiedy w 1885 roku właścicielami Klimontowa zostali Dziedziccy stan budynku szkolnego był opłakany. Nowy właściciel Klimontowa w pierwszym roku po objęciu wsi podjął trud budowy nowej szkoły, gdyż stara była w bardzo złym stanie. W tymże samym roku za namową Adama Dziedzickiego zabrano się do budowy nowej szkoły. W 1915 roku szkoła była jednoklasowa. W 1917/18 r. w szkole było już 4 oddziały a uczęszczało 140 dzieci. Dalsza rozbudowa szkoły to lata 1946/47 i wtedy do starego, parterowego budynku dobudowano piętrowe skrzydło o 4 izbach lekcyjnych. W 1955 roku rozebrano starą część szkoły, a na tym miejscu wybudowano drugą nową. Znajdowały się w niej 2 izby lekcyjne, pokój na pomoce naukowe, kancelarię i 10 pomieszczeń mieszkalnych. Trzecia rozbudowa szkoły to rok 1988. Maria Gładysz, pełniąca funkcję dyrektora szkoły powołała Społeczny Komitet Rozbudowy Szkoły i współpracując ze społeczeństwem, władzami Gminy i Kuratorium Oświaty doprowadziła do zakończenia budowy szkoły w 1992 roku. Równocześnie została wyremontowana starsza część budynku, wymieniono przy tym okna i instalację centralnego ogrzewania. Dobudowane skrzydło mieściło 4 sale lekcyjne, nową kotłownię, zastępczą salę gimnastyczną i sanitariaty. Decyzją Zarządu Gminy i Miasta w Proszowicach z dnia 25 marca 1999 r. zostało założone Gimnazjum w Klimontowie. Decyzja weszła w życie z dniem podpisania z mocą od 1 września 1999 r. W Klimontowie pozostanie również sześcioklasowa Szkoła Podstawowa. W części budynku mieściła się pracownia komputerowa i trzy klasy gimnazjum.[5]

Parafia Klimontów[edytuj | edytuj kod]

W Klimontowie znajduje się parafia i kościół pod wezwaniem NMP Królowej Polski.[6]

Organizacje społeczne[edytuj | edytuj kod]

W Klimontowie swoją siedzibę mają: LKS Agricola Klimontów, Ochotnicza Straż Pożarna KSRG[7][8], Koło Gospodyń Wiejskich Klimontów[9].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Klimontów rozciąga się od 3,5 km do 4,5 km na NE od Proszowic. Jest to jedna z najstarszych wsi w gminie Proszowice[10].

Nazwy odnotowane w Słowniku historyczno-geograficznym województwa krakowskiego w średniowieczu:

  • 1228 in Lutouici z fals. z XIII w.,
  • 1242 Luthcouycze z aut.,
  • 1243 Lutowice z aut., Climentow, Luthouice z fals.,
  • 1253 Climontow,
  • 1254 Lutovici Climentow dictum,
  • 1259 in Lutouich nomine, que nunc Climontow appellatur,
  • 1270 Climentow,
  • 1384 de Climentowicz,
  • 1401 Climantow,
  • 1403 Clementhow,
  • 1449 de Clymąthowa,
  • 1452 Klimyanthow,
  • 1497 in Clymvnthowo,
  • 1518 in Clymynkow).[11]

Wieś była pierwotnie własnością drobnej szlachty i zwała się Lutowice. W 1228 Lutowice przeszły w ręce Klemensa z Ruszczy, herbu Gryf, kasztelana krakowskiego i od jego imienia pochodzi obecna nazwa wsi Klimontów. Przez wieki dobra wchodzące w skład Klimontowa były własnością klasztoru benedyktynek w Staniątkach koło Niepołomic. W 1774 roku stały się własnością skarbu. Potem kilka razy zmieniali się właściciele wsi, od skarbu nabył ją Józef Sołtyk, który w 1813 sprzedał w Janowi Rudnickiemu[12]. Potem właścicielami byli Kamoccy. W 1881 przeszły w ręce Dziedzickich (ojca, następnie syna). Nowy właściciel Klimontowa Dziedzicki w pierwszym roku po objęciu wsi podjął trud budowy nowej szkoły, gdyż stara była w bardzo złym stanie.

Wszystko wskazuje na to, że Klimontów w dawnych czasach posiadał dwór obronny. Jednym z dowodów na to, są obszerne lochy ciągnące się dziesiątkami kilometrów, biegnące na wschód (znaleziono wejście do nich w Nagórzanach, dawny powiat Pińczowski), jak i na południe i zachód. Odnoga prowadząca na południe łączyła prawdopodobnie dwór w Klimontowie z zamkiem Królowej Bony, który znajdował się w Proszowicach.

Ciekawostką jest, że wydra Pana Paska pochodziła ze Szreniawy. Rodzina wyder gnieździła się jeszcze przed i w czasie ostatniej wojny w małej rzeczce płynącej przez łąki klimontowskie. A czarny ogier, na którym król Jagiełło wyruszył pod Grunwald na rozprawę z Krzyżakami, wyrósł na łąkach szreniawskich.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Wieś Klimontów rozłożyła się przede wszystkim w dolinie rzeki Klimontówki (dopływ Szreniawy) płynie ona praktycznie przez środek wsi. Wzdłuż niej musieli osiedlać się pierwsi mieszkańcy. Pierwotnie teren był tu pokryty lasem, który wycinano, bądź wypalano. Zamieniono go w pola uprawne ze względu na urodzajne gleby w tej okolicy (czarnoziemy lessowe).

Wieś ta mogła być kiedyś większa, z czasem jednak ulegała okrojeniu, przez zakładanie nowych osad w sąsiedztwie (głównie w XIV w.). Granice wsi są poprowadzone granicami wododziałów poszczególnych dopływów rzeki Szreniawy.

Klimontów – dziś[edytuj | edytuj kod]

Wieś ma 868,39 ha powierzchni oraz 1145 (luty 2011) ludności. We wsi znajduje się 289 zagród (2005) oraz: szkoła podstawowa z salą gimnastyczną, ośrodek zdrowia, kościół parafialny i cmentarz, drewniany dwór szlachecki wybudowany na początku XX w. (według projektu St. Witkiewicza – tego samego, który projektował w tamtych czasach najpiękniejsze wille w Zakopanem) i zabytkowy park z pięknymi starymi drzewami, remiza OSP, boisko sportowe.

7 września 2015 roku dwudziestowieczny drewniany dwór szlachecki został zniszczony w wyniku pożaru[13].

Ze względu na przebiegającą przez Klimontów i zyskującą na znaczeniu drogę wojewódzką nr 776 we wsi rozwija się drobny przemysł i usługi – powstała ferma drobiu, placówka banku, fabryka pomp natomiast w dawnym sklepie GS powstała piekarnia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 475 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  5. Nasz profil - Historia | Szkoła Podstawowa w Klimontowie, spklimontow.edupage.org [dostęp 2022-02-04].
  6. KLIMONTÓW, NMP Królowej Polski | Oficjalna Strona Diecezji Kieleckiej, www.diecezja.kielce.pl [dostęp 2022-02-04].
  7. Klimontów
  8. Barbara Ciryt, Prężnie działająca straż z Klimontowa obchodzi 95-lecie powstania. Druhowie robią nowe inwestycje, Dziennik Polski, 8 lipca 2019 [dostęp 2022-02-04] (pol.).
  9. KGW Klimontów – Istniejemy dla społeczności lokalnej [dostęp 2022-02-04] (pol.).
  10. Klimontów, www.proszowice.pl [dostęp 2020-10-18] (pol.).
  11. Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, www.slownik.ihpan.edu.pl [dostęp 2020-10-18].
  12. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV - wynik wyszukiwania - DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2017-01-13].
  13. Spłonął zabytkowy dworek w Klimontowie, www.rmf24.pl [dostęp 2020-10-18] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]