Panaeolus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kołpaczek)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kołpaczek
Kołpaczek mierzwiowy
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina incertae sedis
Rodzaj kołpaczek
Nazwa systematyczna
Panaeolus (Fr.) Quél.
Mém. Soc. Émul. Montbéliard, Sér. 2 5: 151 (1872)
Typ nomenklatoryczny
Panaeolus papilionaceus
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Panaeolus (Fr.) Quél. (kołpaczek) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales), jego przynależność do którejś z rodzin nie została określona[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Saprotrofy wytwarzające owocniki zbudowane z kapelusza o blaszkowym hymenoforze i trzonu. Kapelusze mają pokrój paraboliczny, stożkowaty, dzwonkowaty lub półkulisty i przeważnie są higrofaniczne, pokryte komórkową, najczęściej suchą skórką. Blaszki po dojrzeniu mają czarniawe, nieregularne zabarwienie spowodowane niejednoczesnym dojrzewaniem zarodników. Trama blaszek regularna. U niektórych gatunków na trzonach wstępuje pierścień. Zarodniki kołpaczków są spłaszczone, nieco kanciaste, o przeważnie gładkiej powierzchni (u niektórych gatunków szorstkie), z porą rostkową, a ich wysyp jest czarny. Grzyby z tego rodzaju rozwijają się na substratach bogatych w związki azotowe, czasami bezpośrednio na odchodach zwierząt hodowlanych[2][3].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Rodzaj Panaeolus został zdiagnozowany taksonomicznie po raz pierwszy przez Eliasa Friesa w drugim tomie "Summa vegetabilium Scandinaviae" z 1849, jako podrodzaj należący do serii Coprinarius gatunku Agaricus. Do rangi rodzaju został przeniesiony przez Luciena Quéleta w artykule "Les Champignons de Jura et des Vosges" opublikowanym w "Mémoires de la Société d'émulation de Montbéliard" z 1872. Rodzaj ten jest zaliczany według "Index Fungorum" do rzędu Agaricales (rodzina niepewna). Synonimy naukowe: Agaricus subgen. Panaeolus Fr., Summa veg. Scand., Agaricus trib. Coprinarius Fr., Anellaria P. Karst., Campanularius Roussel, Chalymmota P. Karst., Copelandia Bres., Coprinarius (Fr.) P. Kumm.[4]:

Nazwę polską podał Franciszek Błoński w 1890. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako bedłka, pajęczak, pierścieniak, kołpakówka[5].

Niektóre gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz zawiera gatunki występujące w Polsce i niektóre inne. Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[1]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 396. ISBN 8374045132.
  3. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: 1985, s. 377. ISBN 8309007140.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  5. 5,0 5,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  6. 6,0 6,1 6,2 Takson niezweryfikowany
  7. W. Wojewoda nie podał polskiej nazwy, traktując ten gatunek jako synonim Panaeolus acuminatus, jednak według Index Fungorum jest to odrębny gatunek
  8. 8,0 8,1 8,2 W. Wojewoda nie podał polskiej nazwy, traktując ten gatunek jako synonim Panaeolus subbalteatus, jednak według Index Fungorum jest to odrębny gatunek