Kolczatkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolczatkowate
Tachyglossidae[1]
Gill, 1872[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – kolczatka australijska (Tachyglossus aculeatus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

prassaki

Rząd

stekowce

Rodzina

kolczatkowate

Typ nomenklatoryczny

Tachyglossus Illiger, 1811

Synonimy
Rodzaje

zobacz opis w tekście

Kolczatkowate[8] (Tachyglossidae) – rodzina stekowców z podgromady prassaków (Monotremata). Zwierzęta te występują tylko na obszarach Australii, Tasmanii i Nowej Gwinei[9]. Ich cechą charakterystyczną jest wydłużony pysk - tzw. ryjek czy dziób. Ryjek ten ma podstawę kostną. Na jego końcu znajduje się niewielki otwór gębowy, przez który zwierzę wysuwa bardzo długi język. Kolczatki są ssakami jajorodnymi, a w ich budowie zachowały się pewne cechy gadzie. Mowa tu o kloace, czyli końcowej części jelita, do której otwierają się jajowody i nasieniowody. Samce kolczatek nie mają penisa w ścisłym tego słowa znaczeniu – ich narząd kopulacyjny, wysuwający się dopiero pod koniec gry wstępnej, to czterogłowy twór, wprowadzany podczas kopulacji do kloaki samicy. Każda z głów tego narządu może wydzielać nasienie. Prawdopodobnie budowa taka zapewnia bardziej równomierne rozprowadzenie nasienia w kloace, a tym samym zwiększenie prawdopodobieństwa zapłodnienia. W trakcie ciąży u samicy powstaje na brzuchu zagłębienie zwane "wylęgarką". Do wylęgarki składane są lepkie jaja, które przytwierdzają się do ścianki na czas inkubacji, czyli ok. 7-10 dni. Młode jest bardzo bezradne i zostaje w wylęgarce do czasu uzyskania pewnej samodzielności i porośnięcia kolcami, czyli przez około trzech tygodni. Samica nie ma sutków, młode ssie pewne miejsca na jej brzuchu, które pod wpływem ssania kształtują się w tzw. "nibysutki".

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą dwa występujące współcześnie rodzaje[9][10][8]:

oraz rodzaj wymarły[11]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Typ nomenklatoryczny: Echidna F. Cuvier, 1797 (= Tachyglossus Illiger, 1811).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tachyglossidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. T.N. Gill. Arrangement of the families of mammals. With analytical tables. Prepared for the Smithsonian institution. „Smithsonian Miscellaneous Collection”. 11, s. 27, 1872 (ang.). 
  3. G.T. Burnett. Illustrations of the Cetetheræ, including the Loripeda, Semipeda, and Pinnipeda, or Loripeds, Semipeds, and Pinnipeds: being the arrangement of the Seals, Dugongs, Whales, and their Allies, indicated in Outline. „Quarterly Journal of Science, Literature and the Arts”. 1830, s. 365, 1830 (ang.). 
  4. Ch.L. Bonaparte. Synopsis Vertebratorum Systematis. „Nuovi annali delle scienze naturali”. 2, s. 113, 1838 (łac.). 
  5. R.-P. Lesson: Nouveau Tableau du Règne Animal: Mammifères. Paris: Arthus Bertrand, 1842, s. 196. (fr.)
  6. P. Gervais: Histoire naturelle des mammifères: avec l’indication de leurs moeurs et de leurs rapports avec les arts, le commerce et l’agriculture. II. Carnivores, proboscidiens, jumentés, bisulques, édentés, marsupiaux, monotrèmes, phoques, sirénides et cétacés. Paris: L. Curmer, 1855, s. 291. (fr.)
  7. E. Haeckel: Generelle morphologie der organismen. Allgemeine grundzüge der organischen formen-wissenschaft, mechanisch begründet durch die von Charles Darwin reformirte descendenztheorie. Cz. 2. Berlin: G. Reimer, 1866, s. clvii. (niem.)
  8. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 1. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest (red. red.): Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 42. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  10. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Family: Tachyglossidae. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-19].
  11. J. Zijlstra: Tachyglossidae (ang.). Hesperomys project. [dostęp 2022-02-10].