Korczak Ziółkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Korczak Ziółkowwki
Link do zdjęcia Anglojęzyczna wikipedia
Data i miejsce urodzenia 6 września 1908,
Boston
Data i miejsce śmierci 20 października 1982,
Crazy Horse
Narodowość amerykańska polskiego pochodzenia
Dziedzina sztuki rzeźba
Ważne dzieła Pomnik Szalonego Konia, pomnik w Mount Rushmore
Nieukończony pomnik Szalonego Konia, autorstwa Korczaka Ziółkowskiego, autor jest pochowany u stóp tego pomnika; stan na rok 2010

Korczak Ziółkowski (ur. 6 września 1908 w Bostonie, zm. 20 października 1982 w Crazy Horse w Dakocie Południowej[1]) – amerykański rzeźbiarz polskiego pochodzenia[2].

Oboje jego rodzice byli Polakami. Osierocony w drugim roku życia był wychowankiem kilku domów dziecka. Jakkolwiek nigdy nie ukończył szkoły artystycznej, od najmłodszych lat przejawiał duży talent rzeźbiarski. Po ukończeniu technikum podjął pracę jako cieśla okrętowy w stoczni, gdzie po godzinach pracy zaczął też rzeźbić w drewnie, co uczyniło zeń cenionego twórcę mebli artystycznych. Jego pierwszą rzeźbą w marmurze było popiersie sponsorującego go bostońskiego sędziego Fredericka P. Cabota[1].

W 1932 przeprowadził się do Hartford w stanie Connecticut, gdzie zaczął rzeźbić zawodowo. Już wkrótce sprzedawał swoje prace w Bostonie, Nowym Jorku i na obszarach Nowej Anglii. W 1939 rzeźbiarz Gutzon Borglum zaproponował mu stanowisko asystenta przy tworzeniu monumentalnego dzieła – Głów Prezydentów w ścianie góry Mount Rushmore w Górach Czarnych w Dakocie Południowej. W tym samym roku jego marmurowe popiersie Paderewskiego zdobyło pierwszą nagrodę na Wystawie Światowej w Nowym Jorku[1].

Podczas prac na Mount Rushmore zgłosiło się doń kilku wodzów plemienia Dakotów z pytaniem, czy nie podjąłby się stworzenia pomnika honorującego Indian. Wódz Henry Standing Bear napisał doń: My, wodzowie, chcielibyśmy by biały człowiek wiedział, że czerwony człowiek też ma swoich bohaterów. [3]

Ziółkowski natychmiast przystąpił do planowania pomnika Szalonego Konia, na który Indianie przeznaczyli 200-metrową skałę w Górach Czarnych. Korczak wykupił górę i okoliczny teren od rządu USA w zamian za inną swoją posiadłość. Projekt wkrótce był przygotowany, ale zaczęła się wojna. Ziółkowski wstąpił na ochotnika do armii amerykańskiej, ale został ranny w Normandii podczas lądowania na plaży Omaha i wrócił do USA[1].

W 1947 przeniósł się na stałe w Góry Czarne i rozpoczął tworzenie największej rzeźby świata (ukończona będzie miała 195 m długości i 172 m wysokości, w samej głowie wodza mogłyby się zmieścić wszystkie głowy prezydentów z Mount Rushmore). 3 czerwca 1948 dokonano pierwszej kontrolowanej eksplozji dynamitu.

W Święto Dziękczynienia 1950 roku Ziółkowski ożenił się z Ruth Ross (ur. 26 czerwca 1926 roku w Hartford, zm. 21 maja 2014 w Rapid City), entuzjastką sztuki, która została w 1947 roku jego asystentką. Prace przy pomniku przebiegały wolno, bowiem Ziółkowski odmówił przyjęcia dotacji państwowych[4] w myśl indiańskiej zasady, że Góry Czarne nie są na sprzedaż. Pieniądze zbiera prywatna fundacja (Crazy Horse Memorial Fundation), a kasę zasilają wpływy z biletów wstępu.

Ziółkowski zmagał się z rzeźbą aż do 1982 roku, kiedy to zmarł nagle na zawał serca w miejscu pracy. Został pochowany u stóp pomnika. Po jego śmierci prace kontynuowała wdowa i siedmioro spośród dziesięciorga dzieci[1]. Ruth Ross po śmierci została pochowana wraz z mężem[4], a ich dzieci i wnuki kontynuują prace i aktywnie działają w Crazy Horse Memorial Foundation.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Korczak - Storyteller in Stone. Crazy Horse Memorial Foundation. [dostęp 2010-10-30].
  2. http://www.polityka.pl/swiat/1511518,1,polak-dla-indian-historia-pewnego-pomnika.read
  3. Aleksandra Ziółkowska-Boehm, Otwarta rana Ameryki, Debit, 2007. ISBN 978-83-7167-556-0. Amerykańskie wydanie: Open Wounds of America, Nemsi Books, 2009, ISBN 978-0-9821427-5-2
  4. 4,0 4,1 Indiański wódz, polski rzeźbiarz i największy pomnik świata (pol.). W: The Washington Post / Onet [on-line]. Grupa Onet.pl S.A, 2014-05-27. [dostęp 2014-05-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]