Kotarz (Beskid Śląski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kotarz
Ilustracja
Kotarz (974 m n.p.m.) widziany z Przełęczy Salmopolskiej.
Państwo

 Polska

Pasmo

Beskid Śląski, Karpaty

Wysokość

974 m n.p.m.

Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa konturowa Beskidu Śląskiego, po prawej nieco u góry znajduje się czarny trójkącik z opisem „Kotarz”
Ziemia49°41′20″N 18°57′48″E/49,688889 18,963333
Ołtarz Europejski

Kotarz – nazwą tą określa się zarówno wyraźne wypiętrzenie (974 m n.p.m.) w głównym grzbiecie Pasma Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, najwyższe na odcinku między Przełęczą Salmopolską a przełęczą Karkoszczonka, jak i cały boczny grzbiet, który odgałęzia się w kierunku północno-zachodnim od owego szczytu i obniża, przez koty 918 m n.p.m. i 828 m n.p.m., w widły Brennicy i Hołcyny.

Szczyt Kotarza 974 m n.p.m. wznosi się nad Szczyrkiem Soliskiem, a jego stoki opadające ku dolinie Żylicy zajęte są przez polany z doskonałym widokiem na masyw Skrzycznego. W górnej części tych polan wznosi się maszt przekaźnika telekomunikacyjnego. Zbocza zachodnie wzniesienia, stanowiące obszar źródliskowy potoku Hołcyna – porośnięte bukowo-świerkowym lasem – są kamieniste, pokryte licznymi rumowiskami i rozpadlinami skalnymi.

Na wspomnianym bocznym grzbiecie Kotarza znajdują się dwie rozległe polany: pierwsza, zwana Halą Jaworową[1], ciągnie się od stoków szczytu Kotarz po kotę 918 m n.p.m., druga zajmuje szerokie siodło między kotami 918 m n.p.m. i 828 m n.p.m. Polany te stanowiły w przeszłości żywy przez kilka wieków ośrodek szałaśnictwa: „sałasz Kotarz” w Brennej wzmiankowany był już w 1689 r. W 1913 r. w szałasie na Kotarzu, jednym z największych wówczas w Beskidzie Śląskim, pasiono 211 owiec i 12 krów[2]. W latach 70. i 80. XX w. te tradycje szałaśnicze kontynuowała duża eksperymentalna owczarnia, usytuowana w dolnej części pierwszej z wymienionych polan, a należąca do ówczesnego Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki PAN. Po zaprzestaniu wypasu opuszczony budynek popadał w ruinę i w I dekadzie XXI w. został rozebrany. W dolnej, zachodniej części drugiej z wymienionych polan znajdują się zabudowania należącego do Brennej przysiółka Kotarz; w ostatnich latach osiedle to rozrasta się na skutek budowy domków letniskowych, które wkroczyły już na sam grzbiet ramienia Kotarza.

Nazwa „Kotarz” jest często spotykaną w polskich Beskidach pamiątką po dawnych tradycjach pasterskich tego rejonu: oznacza ona miejsce, w którym owce, wypędzane wiosną na górskie pastwiska, wydawały na świat młode, czyli „kociły się”.

Walory przyrodniczo-krajobrazowe[edytuj | edytuj kod]

Góra Kotarz jest rejonem o dużych walorach przyrodniczych i krajobrazowych:

Góra Kotarz jest częścią Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego, lasy porastające górę mają znaczenie wodo- i gleboochronne.

Zagrożenia przyrody[edytuj | edytuj kod]

Gminy Brenna i Szczyrk planowały rozbudowanie infrastruktury narciarskiej, mającej na celu stworzenie dużego ośrodka narciarskiego łączącego obie gminy. W rejonie góry Kotarz zaplanowano wybudowanie wyciągów krzesełkowych, nartostrady o długości 1,5 km, drogi oraz schroniska. Wyciąg krzesełkowy prowadziłby na szczyt góry a kolejny łączyłyby go z istniejącymi trasami narciarskimi w rejonie Soliska w Szczyrku. Inwestycja wiąże się z potrzebą wylesienia znacznych terenów pod budowę wyciągów i nartostrady. Wyciągi krzesełkowe poprowadzone przez górę przetną krajowy i lokalne korytarze ekologiczne na tym terenie[3]. Organizacje ekologiczne wyraziły negatywną opinię wobec planów rozbudowy infrastruktury narciarskiej w rejonie góry, podkreśliły szczególnie negatywny wpływ tej inwestycji na ciągłość korytarza ekologicznego oraz wpływ na chronione gatunki roślin i zwierząt[4]. Inwestorzy wraz z samorządowcami wycofali się z tych planów[5].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Kotarz dostępny jest znakowanymi szlakami turystycznymi:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Beskid Śląski. Mapa turystyczna 1 : 50 000, wyd. COMPASS, wyd. XIII, Kraków 2017 ISBN 978-83-7605-714-9
  2. Ludomir Sawicki: Szałaśnictwo na Śląsku Cieszyńskim (Wędrówki pasterskie w Karpatach III), w: "Materiały antropologiczno-archeologiczne i etnograficzne" t. XIV, Dz. III, Kraków 1919; s. 179
  3. Aktualizowane informacje o zagrożeniu walorów przyrodniczych góry Kotarz: Brenna – wyciągi na górę Kotarz (pol.). [dostęp 2009-05-30].
  4. Stanowisko organizacji ekologicznych w sprawie inwestycji „Kotarz” (pol.). [dostęp 2009-05-30].
  5. P. S.: Połączą Szczyrk z Brenną. 2014-05-06. [dostęp 2015-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-19)].