Kotomierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°17′6″N 18°7′20″E
- błąd 38 m
WD 53°16'59.9"N, 18°7'0.1"E, 53°17'5.17"N, 18°7'24.64"E
- błąd 14 m
Odległość 437 m
Kotomierz
wieś
Ilustracja
Dwór w Kotomierzu
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat bydgoski
Gmina Dobrcz
Sołectwo Sołectwo
Wysokość 91 m n.p.m.
Liczba ludności (2020) 1039[1]
Strefa numeracyjna 52
Kod pocztowy 86-020
Tablice rejestracyjne CBY
SIMC 0084385
Położenie na mapie gminy Dobrcz
Mapa konturowa gminy Dobrcz, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kotomierz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Kotomierz”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Kotomierz”
Położenie na mapie powiatu bydgoskiego
Mapa konturowa powiatu bydgoskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Kotomierz”
Ziemia53°17′06″N 18°07′20″E/53,285000 18,122222

Kotomierzwieś sołecka w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się stacja kolejowa linii kolejowej nr 131.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości wieś była własnością szlachecką. W 1313 jej właścicielami byli Żyra i Wojciech. Ustalili oni wówczas granicę między Kotomierzem a Wudzynem należącym do dóbr klasztoru byszewskiego, którą zatwierdził książę Przemysław. W XVI w. właścicielem Kotomierza był B. Siemiński. Wieś obejmowała wówczas obszar 10 łanów (około 180 ha).

W latach 1807-1815 Kotomierz leżał w granicach Księstwa Warszawskiego, w departamencie bydgoskim. W okresie pruskim Kotomierz należał do powiatu bydgoskiego (zresztą podobnie jak dzisiaj). Około połowy XIX w. zmieniono nazwę Kotomierz na Klahrheim. Zmiana nazwy wsi wiąże się z nabyciem majątku w Kotomierzu przez Alberta von Klahra (1850).

Po 1850 von Klahr przystąpił do budowy dworu i zabudowań gospodarczych. Dwór został nieznacznie przebudowany w 2. połowie XIX wieku. Do 1850. istniał spichlerz oraz stary dwór powstały zapewne w końcu XVIII w. (obecnie nieistniejący). Kotomierz liczył wtedy 339 mieszkańców, w tym 260 katolików i 79 ewangelików. Powierzchnia gruntów wynosiła 3386 mórg (około 1896 ha).

Na przełomie XIX i XX w. majątek Kotomierz-Klahrheim drogą koligacji rodzinnych przeszedł we władanie rodziny von Otto. Jak wynika z planu melioracji gruntów sporządzonego w 1889, oba skrzydła dworu istniały już wtedy w obecnej formie. Do 1939 właścicielem Kotomierza był Paul von Otto. W 1937 część majątku została rozparcelowana. W momencie sporządzania planu parcelacji, tj. 1 kwietnia 1937, powierzchnia majątku wynosiła 514,67 ha.

W czasie II wojny światowej, 10 listopada 1943, na stacji kolejowej w Kotomierzu nieznany polski oddział partyzancki doprowadził do zderzenia niemieckiego pociągu towarowego z transportem wojskowym, który w wyniku katastrofy zapalił się. Wskutek zderzenia ruch kolejowy został wstrzymany na 24 godziny[2].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Po 1945 w Kotomierzu został utworzony Zespół Państwowych Gospodarstw Rolnych. Następnie znajdował się tu Zakład Rolny wchodzący w skład Kombinatu Państwowych Gospodarstw Rolnych Kusowo. W lutym 1983 nastąpiło przekazanie Zakładu Rolnego w Kotomierzu na własność Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Karolewie. Obecnym użytkownikiem całego zespołu jest Gospodarstwo Szkoły Agro-Ekonomicznej w Karolewie, które prowadzi doświadczalną produkcję roślinną i zwierzęcą.

Wieś już od dawna posiadała szkołę, natomiast obecnie jest to budynek Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. Stefana Żeromskiego, oddany do użytku w 1966 (była to tzw. „Tysiąclatka”). W pobliżu szkoły znajduje się Ośrodek Zdrowia.

1 czerwca 1987 w Kotomierzu utworzona została rzymskokatolicka parafia św. Alberta Chmielowskiego[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków NID[4] na listę zabytków wpisany jest zespół dworski, nr rej.: A/1001/1-2 z 5.06.1987:

  • dwór, 1880
  • park, pocz. XIX w.

Dawne cmentarze[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi zlokalizowane są dwa nieczynne cmentarze ewangelickie[5][6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BIP - Urząd Gminy Dobrcz: Lokalizacja i charakterystyka G, bip.net.pl [dostęp 2021-05-13] (pol.).
  2. K.Ciechanowski, Ruch oporu na Pomorzu Gdańskim 1939-1945, Warszawa 1972, s. 345
  3. Kotomierz – Parafia pw. św. Alberta Chmielowskiego. diecezja.bydgoszcz.pl. [dostęp 2017-05-04].
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie. 2020-09-30. s. 12. [dostęp 2016-07-31].
  5. Zapomnieni - zdjęcia pierwszego cmentarza. [dostęp 21-12-2011].
  6. Zapomnieni - zdjęcia drugiego cmentarza. [dostęp 21-12-2011].