Kruszyn (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°15′36″N 15°36′54″E
- błąd 38 m
WD 51°15'37.1"N, 15°36'51.8"E
- błąd 14 m
Odległość 56 m
Kruszyn
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat bolesławiecki
Gmina Bolesławiec
Liczba ludności (III 2011) 1618[1]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DBL
SIMC 0189138
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bolesławiec
Mapa konturowa gminy wiejskiej Bolesławiec, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Położenie na mapie powiatu bolesławieckiego
Mapa konturowa powiatu bolesławieckiego, plisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Kruszyn”
Ziemia51°15′36″N 15°36′54″E/51,260000 15,615000

Kruszyn (niem. Gross Krauschen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach, na pograniczu z Niziną Śląsko-Łużycką (Równiną Chojnowską).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pałac w Kruszynie

Najstarsze odkrycia pochodzą tu z czasu neolitu. W roku 1928 odnaleziono toporek kamienny, który do 1945 roku przechowywany był w Muzeum Miejskim w Bolesławcu. Podobnie jak okoliczne miejscowości wieś związana z osadnictwem słowiańskim. Odkryto tutaj (również w 1928 roku) podczas prac archeologicznych cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej oraz wazy z nacięciami. W dokumencie z 1305 znajduje się wpis o wsi Crusin. W sierpniu 1813 toczyły się tu walki pomiędzy wojskami rosyjskimi i francuskimi. 8 kwietnia 1945 biwakowali tu żołnierze 8 Dywizji Piechoty II Armii Wojska Polskiego[2]. Od 1947 w skład obecnego Kruszyna wchodzą cztery osady (Kruszyn, Kruszynek, Świeborowice oraz Godnów)[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Największa wieś gminy Bolesławiec. Według ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego liczyła 1618 mieszkańców (31 III 2011 r.).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • pałac, ul. Topolowa 12, z XVIII wieku
  • dom, Rynek 1, z XVIII wieku, przebudowany w XIX-XX w.
  • dom, Rynek 6, z XVIII wieku, przebudowany w XIX-XX w.
  • dom, Rynek 20, z XVIII wieku, przebudowany w XIX-XX w.
  • dom, Rynek 21, z XVIII wieku, przebudowany w XIX-XX w.
  • dom, ul. Lipowa 26 (d. Rynek 25), z XVIII wieku
  • dom, Rynek 39, z 1766 roku
  • dom, Rynek 46, z 1783 roku

inne zabytki:

  • zabytkowy krzyż

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przechodzi droga krajowa nr 94

Autobusy[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajdowało się pięć przystanków autobusowych należących do MZK Bolesławiec:

  • Kruszyn Pętla (linie: 1,3,6)
  • Kruszyn Szkoła (linie: 3,6)
  • Kruszyn II (linie: 3,6)
  • Kruszyn Osiedle (linie: 10,6,3)
  • Kruszyn Osiedle - Na żądanie (linie: 6,3)

W związku z wprowadzeniem bezpłatnej komunikacji miejskiej w Bolesławcu linie autobusowe MZK Bolesławiec kończą bieg w granicach miasta, nie dojeżdżając między innymi do Kruszyna[5].

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się tu szkoła podstawowa. Szkoła posiada własną bibliotekę. Dodatkowo można rozwijać swoje zainteresowania w Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu (GOKiS).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Waldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ​ISBN 83-88049-83-6
  3. Sebastian Zielonka, Krótka historia szkoły w Kruszynie, Istotne.pl
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 1. [dostęp 2 września 2012].
  5. Nowoczesne autobusy i bezpłatna komunikacja w Bolesławcu, Urząd Miasta Bolesławiec, 23 czerwca 2018 [dostęp 2019-06-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.