Pstrąże

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pstrąże
Opuszczone bloki mieszkalne
Opuszczone bloki mieszkalne
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat bolesławiecki
Gmina Bolesławiec
Liczba ludności 0
SIMC 0189061
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pstrąże
Pstrąże
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pstrąże
Pstrąże
Ziemia51°26′23″N 15°34′29″E/51,439722 15,574722

Pstrąże (niem. Pstransse, w latach 1933-45 Strans[1], ros. Страхув) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec, oddalona 20 km od Bolesławca[2]. Przez miejscowość przepływa rzeka Bóbr.

W okresie gdy stacjonowały tam wojska radzieckie nosiła nazwę Strachów.

Pstrąże – widok z jednego z bloków na opuszczone osiedle

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1305 roku, kiedy wieś wchodziła w skład dóbr kliczkowskich. W 1865 roku zabudowa została zniszczona przez pożar. Do końca XIX wieku mieszkańcy wypasali bydło, owce oraz wytapiali żelazo.

W 1901 roku rozpoczęto przebudowę wsi dla potrzeb armii niemieckiej. Powstały koszary dla wojska, stajnie, doprowadzono bocznicę kolejową z Leszna Górnego, wybudowano potężny betonowy most na Bobrze. Po I wojnie światowej stajnie przebudowano na garaże.

Podczas wycofywania się wojsk niemieckich wysadzono most na rzece Bóbr. 10 lutego 1945 Pstrąże zostało zajęte przez wojska radzieckie. Miejscowość była niedostępna dla Polaków, część drogowa mostu nie została odbudowana, aby utrudnić przedostawanie się ludności polskiej na teren obiektu[3].

Od 1948 do 1951 stacjonowała tam 14. Brygada Artylerii Ciężkiej Wojska Polskiego.

W miejscowości stacjonowały:

  • 510 samodzielny szkolny pułk czołgów,
  • 8 Orszański pułk czołgów gwardii,
  • 76 Orszański pułk czołgów (część),
  • 144 pułk zmechanizowany,
  • 255 Wołgogradzko-Korsuński pułk zmechanizowany Gwardii,
  • skład ładunków jądrowych.

Do 1992 roku miejscowość zajmowana przez Armię Radziecką, w 1994 r. miejscowość została podporządkowana polskiej administracji. Po całkowitym opuszczeniu miejscowości przez Armię Radziecką, Wojsko Polskie rozpoczęło pilnowanie miejscowości 10 kwietnia 1993 roku celem zabezpieczenia mienia na potrzeby późniejszego zasiedlenia. W 1995 roku, po decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bolesławcu, odstąpiono od zasiedlenia, zrezygnowano z pilnowania, a miejscowość włączono w obszar poligonu.

Obecnie Pstrąże niszczeje. Czynne są jedynie magazyny wojskowe na końcu bocznicy (adres Pstrąże 1). Odbywają się ćwiczenia Wojska Polskiego, w tym wojsk specjalnych, a także straży pożarnej, ratownictwa, policji. We wrześniu rozpoczęła się rozbiórka osiedla.

Obiekty[edytuj]

Na obszarze wojskowego osiedla mieszkaniowego znajdowały się następujące obiekty: 8 bloków mieszkalnych, przedszkole, Szkoła Ośmioletnia nr 53, Kawiarnia „Bajka”, kotłownia, plac zabaw, plac sportowy.

Na obszarze koszar wojskowych znajdowały się: domy korpusu oficerów, koszarowce, punkty kontrolne, biuro przepustek, areszt wojskowy, internat oficerów i chorążych, Szkoła Ośmioletnia nr 53 (później przeniesiona na osiedle), stadion piłkarski, basen otwarty, Garnizonowy Dom Oficerów, sklep uniwersalny, sklepiki, magazyny, kotłownia, Klub „Kadet”, sala sportowa, szkoła chorążych, klub z biblioteką, pralnia, kuchnia (największy budynek zespołu), stołówki, dwa place z trybunami, garaże czołgów i innych pojazdów wojskowych, warsztaty, obszar zieleni, place sportowe, stanowiska rakietowe, budynki szkoleniowe i sztabowe, Węzeł Łączności „Monografia”, poczta, ośrodek zdrowia.[4]

W miejscowości znajdowało się także gospodarstwo oraz bocznica kolejowa z rampą.

Pomniki[edytuj]

pomnik-tablica
pomnik 40-lecia zakończenia wojny

W miejscowości do dzisiaj zachowały się dwa pomniki:

Na budynku 1 kompanii 255 Wołgogradzko-Korsuńskiego pułku zmechanizowanego Gwardii widniała pamiątkowa tablica o treści: 1-я рота 255 гв. МСП в Сталинграде пленила фельдмаршала Паулюса (tłumaczenie z języka rosyjskiego na polski: 1-a kompania 255 PZ Gw. w Stalingradzie wzięła do niewoli feldmarszałka Paulusa.[5]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Skorowidz ustalonych nazw miejscowości na ziemiach odzyskanych, Instytut Kartograficzny i Wydawniczy "Glob", Wrocław, 1948
  2. Pstrąże. W: TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju) [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2011-10-25].
  3. Pstrąże
  4. Opracowano na podstawie wpisów w Wikimapii dokonanych przez byłych żołnierzy PGWAR.
  5. Władimir Markowczin, Feldmarszałek Paulus: od Hitlera do Stalina, Klub Detektywa, Moskwa 2000

Linki zewnętrzne[edytuj]