Kryszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kryszyn
Kapliczka przydrożna w Kryszynie
Kapliczka przydrożna w Kryszynie
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat tomaszowski
Gmina Telatyn
Liczba ludności (2011) 254[1]
Strefa numeracyjna 84
Kod pocztowy 22-652[2]
Tablice rejestracyjne LTM
SIMC 0901520
Położenie na mapie gminy Telatyn
Mapa lokalizacyjna gminy Telatyn
Kryszyn
Kryszyn
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tomaszowskiego
Kryszyn
Kryszyn
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kryszyn
Kryszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kryszyn
Kryszyn
Ziemia50°34′07,98″N 23°48′29,17″E/50,568883 23,808103

Kryszynwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Telatyn[5].

Historia[edytuj]

W roku 1439 właścicielem Kryszyna, był Łaszcz pisany z Wrońskich i Kryszyna – syn Pełki, podczaszy zakroczymski w roku 1444[a]. Był to pierwszy pewny przedstawiciel rodu Łaszczów w ziemi bełskiej. Przed 1496 wieś należała do Pełki Łaszcza[6]. Rejestry poborowe z 1564 roku wskazują jako właścicieli Podhoreckich, było tu wówczas 4,25 łana (to jest 71,4 ha) gruntów uprawnych. W początkach XIX wieku dwór i folwark należał do Wysoczańskich, w 1846 do Pawła Kosseckiego, a następnie w roku 1881 do rodziny Janiszewskich, posiadał wówczas 471 mórg gruntu[7].

Nota słownika z XIX wieku opisuje, że obok wsi znajdują się 2 piękne kapliczki murowane ze statuami[7]. Do dziś zachowała się jedna z nich.

Według spisu miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z 1827 roku wieś liczyła 32 domy i 164 mieszkańców.

Według spisu powszechnego z roku 1921 wieś Kryszyn liczyła 34 domy oraz 209 mieszkańców, w tym 75 Ukraińców[8].

Zabytki[edytuj]

  • Neogotycka murowana kapliczka pod wezwaniem św. Antoniego z XIX wieku znajdująca się obok wsi.

Uwagi

  1. Choć nie wiadomo do końca jak w przebiegu dziejów pomnożył się majątek Łaszczów w Bełszczyźnie to u schyłku XV wieku wyodrębnia się kilka linii tego rodu. Otrzymują oni dodatkowe przydomki od nazw dzierżonych posiadłości: Łaszczowie Tuczapscy, Nieledewscy i Strzemileccy, a później także Swierszczowscy, Obrowieccy i Kobielscy. Łaszczowie stanowili jeden z najpotężniejszych w województwie bełskim domów, lokowali w XVI wieku w swych dobrach trzy miasta z ośrodkami parafialnymi (Strzemilcze, Prawda - Łaszczów, Florianów-Narol), a na początku XVII w. czwarte: Nowy Łaszczów – obecnie Łaszczówkę.

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200), ze zmianami w obwieszczeniu z dnia 2015-08-044 sierpnia 2015 (Dz.U. z 2015 r. poz. 1636).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Telatyn. Urząd Gminy Telatyn. [dostęp online].
  6. Janeczek 1991 ↓, s. 100.
  7. a b Kryszyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa, 1883.
  8. Spis 1921. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV,Województwo lubelskie, Warszawa 1924.. . [dostęp 2017-09-07]. 

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Janeczek: Osadnictwo pogranicza polsko-ruskiego. Województwo bełskie od schyłku XIV do początku XVII w. Wrocław: 1991.

Linki zewnętrzne[edytuj]