Poturzyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Poturzyn
Pomnik Fryderyka Chopina w Poturzynie
Pomnik Fryderyka Chopina w Poturzynie
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat tomaszowski
Gmina Telatyn
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-652[1]
Tablice rejestracyjne LTM
SIMC 0901690
Położenie na mapie gminy Telatyn
Mapa lokalizacyjna gminy Telatyn
Poturzyn
Poturzyn
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tomaszowskiego
Poturzyn
Poturzyn
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Poturzyn
Poturzyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Poturzyn
Poturzyn
Ziemia50°33′43″N 23°56′15″E/50,561944 23,937500
Strona internetowa miejscowości

Poturzynwieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.

Do 1954 istniała gmina Poturzyn. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie zamojskim.

Poturzyn sąsiaduje z Wasylowem, Suszowem, Witkowem i Nowosiółkami. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 852 Józefówka - Nowosiółki - Witków.

Poturzyn położony jest w zachodniej części Grzędy Sokalskiej. Jednym z najważniejszych elementów rzeźby są doliny, przeważnie głęboko wcięte, o dość stromych zboczach i wąskich, płaskich dnach. Na terenie miejscowości przeważają gleby wytworzone z lessów. Są to czarnoziemy i w małym stopniu gleby brunatne.

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Poturzyn[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0901708 Cegielnia część wsi
0901714 Kolonia Poturzyn część wsi
0901720 Korea część wsi
0901737 Pustki część wsi

Historia[edytuj]

Od XV do XIX wieku[edytuj]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1472[4]. W 1588 król Zygmunt III Waza nadał Poturzyn Janowi Zamoyskiemu. W XVII w. wieś należała do dóbr królewskich, wchodząc najpierw w skład starostwa sokalskiego, a w XVII w. należała do niegrodowego starostwa w Poturzynie.

Jednym z późniejszych właścicieli Poturzyna był Tytus Woyciechowski - bliski przyjaciel Fryderyka Chopina, były pensjonariusz prowadzonej przez rodziców Chopina pensji w Warszawie. W lipcu 1830 Chopin przyjechał na zaproszenie Woyciechowskiego do Poturzyna. Kompozytor wspominał pobyt w Poturzynie w liście do Woyciechowskiego, napisanym po powrocie do Warszawy: Szczerze Ci powiem, że mi przyjemnie wspomnieć na to wszystko: jakąś tęsknotę zostawiły mi Twoje pola, ta brzoza pod oknami nie może mi wyjść z pamięci. Według Jarosława Iwaszkiewicza, Nokturn g-moll (op. 15 nr 3) stanowi muzyczną reminiscencję pobytu Chopina w Poturzynie.

Wiek XX[edytuj]

14 sierpnia 1914 miała miejsce w Poturzynie bitwa, w której rany odniosło 1300 żołnierzy z armii rosyjskiej oraz austriackiej.

Podczas ewakuacji ludności polskiej z ich siedzib, doszło w dniu 1 kwietnia 1944 w Poturzynie do masowej zbrodni. We wczesnych godzinach rannych ukraińscy żołnierze z 14 Dywizji Grenadierów SS współdziałając z pododdziałem UPA[5], wtargnęli do Poturzyna, gdzie schroniła się większa grupa uchodźców z terenu gminy Dołhobyczów i Kryłów. Napastnicy zamordowali 162 osoby.

Około 1947, podczas Akcji „Wisła”, wysiedlono wszystkich prawosławnych mieszkańców. Zabytkowa cerkiew z 1912 została w 1962 przetransportowana do odległej o 300 km wsi Rajsk[6].

Mogiła wojenna zamordowanych przez nacjonalistów ukraińskich


Zobacz też[edytuj]



Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Była wówczas wsią królewską, liczącą 6 łanów użytków. Posiadała też karczmę i cerkiew.; Józef Niedźwiedź: Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego, Zamość 2003, s. 399-400, ​ISBN 83-906745-7-2​.
  5. Jerzy Markiewicz, Partyzancki kraj, Lublin 1980, ​ISBN 83-222-0306-3​, s. 189
  6. „Święci pod cebulami”, Turystyka - dodatek do Gazety Wyborczej, nr 13 (324), 03.04.2010