Leon Loria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leon Loria
Ilustracja
podpułkownik obserwator podpułkownik obserwator
Data i miejsce urodzenia 5 listopada 1883
Warszawa
Data i miejsce śmierci 8 kwietnia 1932
Zakopane
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Jednostki 1 pułk ułanów legionów polskich
12 eskadra wywiadowcza
1 pułk lotniczy
Stanowiska dowódca eskadry
dowódca dywizjonu
zastępca dowódcy pułku
komendant Głównego Portu Lotniczego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Polowa Odznaka Obserwatora
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)

Leon Loria (ur. 5 listopada 1883 w Warszawie, zm. 8 kwietnia 1932 w Zakopanem) – polski prawnik, taternik, narciarz i podpułkownik obserwator Wojska Polskiego żydowskiego pochodzenia[1], kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie żydowskiej, jako syn Abrahama (Adolfa) Lorie (Loria) i Felicji Fried[2]. Leon Loria po ukończeniu gimnazjum i uzyskaniu matury w Krakowie rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1913 roku obronił doktorat i został koncypientem adwokackim w Nowym Targu.

W latach 1909–1914 dokonał wielu pierwszych wejść w Tatrach, głównie z Mariuszem Zaruskim, Henrykiem Bednarskim, Józefem Lesieckim oraz Stanisławem Zdybem. 23 lipca 1910 roku zdobył z nimi południową ścianę Zamarłej Turni.

Zaliczył również pierwsze zimowe wejścia na takie szczyty jak: Mnich, Zadni Mnich, Mały Kozi Wierch, Wielka Buczynowa Turnia, Banówka, Rohacze, Salatyński Wierch. Leon Loria organizował wiele wypraw narciarskich.

W latach 1911–1914 był prezesem klubu Sekcji Narciarskiej PTT. Brał udział w licznych trudnych wyprawach TOPR-u, w którym służył jako ratownik górski. Wyruszył między innymi w wyprawie po ciało Mieczysława Karłowicza pod Mały Kościelec.

Był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Podczas pierwszej wojny światowej, 5 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich, gdzie służył w 1 pułku ułanów, a następnie w 1 pułku artylerii[3].

Po wojnie, od listopada 1918 do kwietnia 1919 był oficerem ordynansowym Naczelnego Wodza. W tym samym czasie szkolił się w pilotażu we Francuskiej Szkole Pilotów w Warszawie. Od 1 lutego 1920 służył na froncie podczas wojny polsko-bolszewickiej jako obserwator lotniczy w 1 eskadrze wielkopolskiej[3].

Po wojnie polsko-bolszewickiej dowodził tą eskadrą, a od sierpnia 1921 – I dywizjonem 1 pułku lotniczego. 15 czerwca 1923 roku został odkomenderowany do Wyższej Szkoły Pilotów w Grudziądzu, w charakterze ucznia–pilota[4]. 31 marca 1924 został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 lipca 1923 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych[5]. Od 1925 był zastępcą dowódcy tego pułku. Od 20 października 1926 był komendantem Głównego Portu Lotniczego na Polu Mokotowskim w Warszawie[3]. W 1928 przeszedł do Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych. 6 lipca 1929 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji szefa Sztabu Głównego[6]. Z dniem 30 kwietnia 1930 został przeniesiony w stan spoczynku[7] z uwagi na zdrowie[3]. Zmarł 8 kwietnia 1932 roku w Zakopanem[8] na skutek choroby. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[3] (kwatera B17-8-4)[9].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Żydzi w szeregach Legionów muzeumpilsudski.pl
  2. Drzewo genealogiczne rodziny Loria/Lorie – Dan Hirschberg ics.uci.edu
  3. a b c d e Księga Pamiątkowa 1933 ↓, s. 384.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 7 lipca 1923 roku, s. 452.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku, s. 168.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 185.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 121.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 26 października 1933 roku, s. 272.
  9. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 kwietnia 1921 roku, s. 655.
  11. M.P. z 1931 r. nr 251, poz. 335.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 68.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 437.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]