Lista ciężkich rakiet nośnych
Wygląd
Pod pojęciem ciężkich rakiet nośnych rozumie się rakiety o udźwigu na niską orbitę okołoziemską (LEO) wynoszącym przynajmniej 20 000 kg.
-
Rakieta Ariane 5
-
Rakieta Proton
-
Rakieta Saturn V
Rakiety obecnie użytkowane
[edytuj | edytuj kod]| Nazwa | Kraj | Producent | Udźwig na LEO (t) |
Udźwig na GTO (t) |
Koszt (mln USD) |
Koszt (USD/kg) (LEO) |
Koszt (USD/kg) (GTO) |
Starty udane/wszystkie |
Okres eksploatacji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ariane 5 ECA | EADS Astrium | 10,5 | 20 000 | 40/41 | od 2002 | ||||
| Ariane 6 | ArianeGroup | 21,6 | 11,5 | 2[2]/2 | od 2023[3] | ||||
| Delta IV Heavy | United Launch Alliance | 28,79 | 12,98 | 225 | 4/5 | od 2004 | |||
| Falcon 9 FT (zdolność niepotwierdzona) | SpaceX | 22,8 | 8,3 | 62 | 66/68 | od końca 2015 | |||
| Falcon Heavy (zdolność niepotwierdzona)[4] | SpaceX | 54,4 (bez odzysku 1. członów) ~30 (odzyskiem 1. członów) |
22,2 | 80 – 125 | 1 502 – 2350 | 3/3 | od lutego 2018 | ||
| Proton M/Briz-M | Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa | 23,0 | 6,0 | 85 | 4302 | 18 359 | 294/335 | od 2001 | |
| Angara A5 (zdolność niepotwierdzona) | Zakłady Chruniczewa | 25,0 | 6,0 | 100 | 4000 | 16667 | 2/3 | od 2014 | |
| Chang Zheng 5 | CALT | 25,0 | 14,0 | 7/8 | od 2016 |
Rakiety w budowie lub planowane
[edytuj | edytuj kod]| Nazwa | Kraj | Producent | Udźwig na LEO (t) |
Udźwig na GTO (t) |
Koszt (mln USD) |
Koszt (USD/kg) (LEO) |
Koszt (USD/kg) (GTO) |
Pierwszy start |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Atlas V N22 | United Launch Alliance | 13 | 2019 | |||||
| Space Launch System Block I | Boeing, United Launch Alliance, Orbital ATK, Aerojet Rocketdyne | 95 | 2022 | |||||
| Space Launch System Block IB | Boeing, United Launch Alliance, Orbital ATK, Aerojet Rocketdyne | 105 | 2022 | |||||
| Space Launch System Block II | Boeing, United Launch Alliance, Orbital ATK, Aerojet Rocketdyne | 130 | 2030 | |||||
| Vulcan | United Launch Alliance | 36 | 2020 | |||||
| Starship | SpaceX | 100 | 2020[5] | |||||
| Chang Zheng 9 | CALT | 150 | 2028[6] |
Rakiety wycofane z użytku
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Liczba startów uwzględnia 12 lotów programu Apollo, natomiast wariant rakiety oznaczony symbolem INT-21 przeznaczony do wyniesienia stacji orbitalnej Skylab jest wymieniony oddzielnie.
- ↑ Prom kosmiczny został pomyślnie wyniesiony na orbitę 134 razy (nieudany start miał miejsce w 1986 r. podczas katastrofy promu Challenger). Natomiast liczba pomyślnie zakończonych misji wynosi 133 (druga katastrofa nastąpiła podczas lądowania promu Columbia w 2003 r.). Zatem liczba pomyślnych startów wynosi 134/135, natomiast pomyślnych misji 133/135.
Projekty niezrealizowane
[edytuj | edytuj kod]| Nazwa | Kraj | Producent | Udźwig na LEO (t) |
Udźwig na GTO (t) |
Zakończenie projektu |
|---|---|---|---|---|---|
| Angara A7 | Zakłady Chruniczewa | 41,0 | Projekt niezaczęty | ||
| Rus-M (wariant podstawowy) | CSKB-Progress | 23,8 | 7,0 | 2011 | |
| Ares I | Alliant Techsystems (I st.) Boeing (II st.) |
25,6 | 2010 (odbył się test atmosferyczny Ares I-X w 2009 r.) | ||
| Ares V | Alliant Techsystems | 188,0 | 71,1 (TLI – Trans Lunar Injection) | 2010 | |
| Atlas V Heavy | United Launch Alliance | 29,42 | 13,0 | 2016 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jest to rakieta zbioru państw należących do ESA.
- ↑ Pierwszy start rakiety powiódł się częściowo.
- ↑ Jason Rainbow, Ariane 6 launch debut pushed into 2023 [online], SpaceNews, 13 czerwca 2022 [dostęp 2022-08-29] (ang.).
- ↑ Falcon Heavy. SpaceX. [dostęp 2017-01-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-19)]. (ang.).
- ↑ n, Starship [online], SpaceX, 27 września 2019 [dostęp 2019-11-09] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-30] (ang.).
- ↑ Eric Berger, China officially plans to move ahead with super-heavy Long March 9 rocket [online], Ars Technica, 24 lutego 2021 [dostęp 2022-08-29] (ang.).
Literatura
[edytuj | edytuj kod]- Encyclopedia Astronautica (ang.)