Lubomino

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

54°4′0″N 20°14′25″E

- błąd

38 m

WD

54°4'0.01"N, 20°14'25.01"E

- błąd

1 m

Odległość

0 m

Lubomino
wieś
Ilustracja
Widok na centrum Lubomina
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

lidzbarski

Gmina

Lubomino

Sołectwo

Lubomino

Liczba ludności (2022)

1150[1]

Strefa numeracyjna

89

Kod pocztowy

11-135[2]

Tablice rejestracyjne

NLI

SIMC

0480626

Położenie na mapie gminy Lubomino
Mapa konturowa gminy Lubomino, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lubomino”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Lubomino”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Lubomino”
Położenie na mapie powiatu lidzbarskiego
Mapa konturowa powiatu lidzbarskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Lubomino”
Ziemia54°04′00″N 20°14′25″E/54,066667 20,240278

Lubomino (niem. Arnsdorf) – wieś gminna w Polsce, położona w północno-wschodniej Warmii, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lubomino.

W latach 1954-1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lubomino. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Miejscowość jest siedzibą gminy Lubomino.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś lokowana 12 sierpnia 1308 roku przez biskupa warmińskiego Eberharda z Nysy nosiła początkowo nazwę Cuditen. Została przekazana bratu biskupa – Arnoldowi. Jej nazwa została zmieniona na Arnoldsdorf, a następnie na Arnsdorf. Arnold był pierwszym sołtysem w Cuditen. Otrzymał 10 włók ziemi. 6 włók dostała parafia św. Katarzyny utworzona w tym samym roku. Uroczystość nadania lokacji odbyła się w katedrze fromborskiej.

Wieś uległa zniszczeniu w wojnie polsko krzyżackiej w latach 1519–1521, ale już w połowie XVI wieku została zagospodarowana ponownie, a jej lokacja została potwierdzona przez biskupa Maurycego Ferbera, który nadał miejscowości 120 włók. Tym samym stała się ona największą wsią na Warmii.

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny pw. św. Katarzyny wybudowano w latach 1340–1370. Jest to duża budowla salowa. Wieża została podwyższona w 1480 r. Jej górna kondygnacja o ośmiobocznym przekroju jest wzorowana na wieży farnej w Ornecie, pięciokondygnacyjna, nakryta hełmem ostrosłupowym ściętym. Kościół został spalony w 1807 roku. Podczas odbudowy przebudowana została nawa główna, nad tylnym wolutowym szczytem znajduje się latarenka, naroże przypory z pinaklami. Ściany są podzielone naprzemiennie oknami i blendami. Wewnątrz jednonawowa, kryta stropem o skromnym wyposażeniu pochodzącym z kilku wieków[4]. W 1816 roku do kościoła przeniesiono barokowe ołtarze (z I połowy XVII wieku) pochodzące z -dawnego kościoła jezuitów w Braniewie. W skarbcu znajduje się manierystyczna monstrancja z Piotraszewa (wykonana w 1637 roku, złotnik podpisał się "PA").

Przy drodze do Dobrego Miasta znajduje się kaplica św. Rocha wybudowana w 1617 r., jako wotum dziękczynne. Jej fundatorem był Szkot John Mayor. Kaplica została zniszczona w 1945 i odbudowana w 1958 r.

We wsi są również liczne kapliczki z XVIII, XIX i XX wieku oraz zabytkowe budynki (nr 4, 38).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury, przewodnik. Białystok: Agencja TD, 1996. ISBN 83-902165-0-7 s. 111
  • Rzempołuch A., 1993. Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich. Agencja Wyd. "Remix", Olsztyn

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych, Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 691 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ISBN 83-7200-631-8 s. 141-142